Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-05-20T14:12:00Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:Potato_Stamps-Chinese_New_Year.jpg|miniatuur|Aardappelstempels voor het Chinese Nieuwjaar.]]
'''Aardappeldruk''' is een druktechniek waarbij een gehalveerde aardappel als stempel wordt gebruikt, de zogeheten '''aardappelstempel'''. Het gebruik van aardappelstempels is een primitieve druktechniek en een vorm van [[hoogdruk]] die vergelijkbaar is met stempeldruk.<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://culture.pl/en/article/from-potato-stamps-to-a-factory-in-lodz-polands-fabric-printing-techniques |titel=A Polish History of Fabric Printing Techniques |bezochtdatum=2023-03-26 |werk=Culture.pl |taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230326150812/https://culture.pl/en/article/from-potato-stamps-to-a-factory-in-lodz-polands-fabric-printing-techniques|archiefdatum=2023-03-26}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://artandcollectors.com/pages/reading-the-fine-print-what-is-relief-printing |titel=Reading the Fine Print {{!}} What is Relief Printing? |bezochtdatum=2023-03-26 |werk=Art and Collectors |taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230326150813/https://artandcollectors.com/pages/reading-the-fine-print-what-is-relief-printing|archiefdatum=2023-03-26}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://www.boka-art.com/driven-by-growth-1 |titel=Roots - Potato Prints |bezochtdatum=2023-03-26 |werk=BOKA |taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230326165822/http://www.boka-art.com/driven-by-growth-1|archiefdatum=2023-03-26}}</ref>

Terwijl bij een [[houtgravure]] hout gebruikt wordt en bij de [[linosnede]] linoleum wordt bij aardappeldruk een ongekookte aardappel gebruikt. Deze is zacht genoeg om het materiaal makkelijk met een mesje<ref>{{Citeer web |url=https://www.kleurvolwonen.nl/blog/aardappel-stempels-maken-doe-je-zo/ |titel=Aardappel stempels maken doe je zo! |achternaam=Breure-Dullens |voornaam=Dionne |datum=2016-12-17 |bezochtdatum=2023-03-30 |werk=Kleurvol Wonen |taal=nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230330215424/https://www.kleurvolwonen.nl/blog/aardappel-stempels-maken-doe-je-zo/|archiefdatum=2023-03-30}}</ref> te bewerken, maar hard genoeg om er een scherpe afdruk mee te maken. Voor houtgravures en linosnedes wordt speciaal gereedschap gebruikt, een [[guts]]. De vorm om te stempelen kan ook worden aangebracht met behulp van koekvormpjes, waarmee koekjes kunnen worden uitgesneden.<ref>{{Citeer web |url=https://www.bbcgoodfood.com/howto/guide/how-make-potato-stamps |titel=How to make potato stamps |bezochtdatum=2023-03-30 |werk=BBC Good Food |taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230330222422/https://www.bbcgoodfood.com/howto/guide/how-make-potato-stamps|archiefdatum=2023-03-30}}</ref>

[[Bestand:Potato printing mess.jpg|thumb|Werktafel tijdens het maken van aardappeldrukken]]
De aardappel wordt eerst doormidden gesneden, zodat een vlak oppervlak ontstaat. In dat vlakke gedeelte van de aardappel wordt vervolgens een [[Reliëf (beeldhouwkunst)|reliëf]] uitgesneden die na het aanbrengen van verf of inkt gebruikt kan worden om vormen of patronen op papier of textiel te drukken. Omdat de aardappel vochtig is, moet deze eerst iets gedroogd worden om de inkt goed te laten pakken. Er moet een wateroplosbare verf gebruikt worden, zoals [[gouache]], [[acrylverf]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.thesprucecrafts.com/how-to-make-stamp-from-potato-2905343 |titel=Here's a Quick and Low Cost Way to Make a Custom Stamp |bezochtdatum=2023-03-30 |werk=The Spruce Crafts |taal=en}}</ref> of een moderne wateroplosbare inkt voor hoogdruk.

De dwarsdoorsnede van een langwerpige aardappel maakt het mogelijk om het uiteinde vast te houden en ermee te stempelen. De aardappeldruk maakt het mogelijk om de afdruk op een drager te herhalen, waardoor al dan niet regelmatige patronen ontstaan.

Aardappeldruk wordt gebruikt in het onderwijs om de creativiteit van de leerlingen te stimuleren. Het geeft ook inzicht in de werking van hoogdruk en laat de leerlingen inzien dat bijvoorbeeld een letter [[Spiegeling (meetkunde)|gespiegeld]] wordt afgedrukt.

De origine van aardappeldruk is onbekend. Aardappelstempels, en stempels gemaakt van bijvoorbeeld knolrapen en bieten, hebben een korte levensduur. Om die reden werden ze meestal vervangen voor duurzamere blokstempels van bijvoorbeeld hout of rubber.<ref name=":0" />

{{Appendix|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=sv|titel=Potatistryck|oldid=51487115|datum=20221113}}
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=fr|titel=Patatogravure|oldid=190978784|datum=20221113}}
----
{{References}}
}}

[[Categorie:Artistieke techniek]]
[[Categorie:Druktechniek]]
[[Categorie:Aardappel]]

Aardappeldruk - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd