Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-04-07T19:24:13Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:Portrait of Father Fyodor Dubyansky.jpg|thumb|right|Russische aartspriester]]
Een '''aartspriester''' was oorspronkelijk (vanaf de [[vierde eeuw]]) de [[priester (hoofdbetekenis)|priester]] die aan het hoofd stond van de aan een [[kathedraal]] verbonden [[geestelijkheid]]. Hij was als dusdanig ook plaatsvervanger van de [[bisschop]] voor de uitoefening van de [[eredienst]] en de [[zielzorg]] (zoals de [[aartsdiaken]] voor de uitoefening van het bestuur van een bisdom).

Later berustte bij de aartspriester ook de leiding van de zielzorg in bepaalde centra van het [[bisdom]] buiten de bisschopsstad, zodat zijn ambt vrijwel overeenkwam met dat van de tegenwoordige [[deken (bisdom)|deken]].

In de Nederlandse kerkgeschiedenis hebben de aartspriesters een belangrijke rol gespeeld, toen na het wegvallen van het apostolisch vicariaat, het kerkelijk bestuur in de [[Hollandse Missie]] van [[1727]] tot [[1853]] terugviel op negen aartspriesters, die toen uitgebreide bevoegdheden bezaten.

==Katholieke Kerk==
In de [[Rooms-Katholieke Kerk|Katholieke Kerk]] wordt de titel aartspriester thans nog weleens gegeven aan de [[pastoor]] van een oude moederkerk (bijvoorbeeld in [[Italië]]). In [[België (hoofdbetekenis)|België]] wordt de titel soms gegeven aan een bepaalde functionaris in het kathedrale kapittel.

De vier hoofdkerken van [[Rome (stad)|Rome]], de [[Sint-Pietersbasiliek]], de [[Sint-Jan van Lateranen]], de [[Sint-Paulus buiten de Muren]] en de [[Basiliek van Maria de Meerdere]] hebben aan het hoofd van hun [[kapittel]]s een [[kardinaal (geestelijke)|kardinaal]] als aartspriester staan.

== Orthodoxe Kerk ==
In de [[Oriëntaals-orthodoxe kerken|Orthodoxe Kerk]] en de [[oosters-katholieke kerken]] bestaat de rang van aartspriester ook als een eretitel of naar anciënniteit. Het is gelijk aan een [[protopresbyter]] in de [[Grieks-Orthodoxe Kerk|Griekse traditie]], maar in de [[Russisch-Orthodoxe Kerk|Slavische traditie]] betreft het twee verschillende titels, waarbij de protopresbyter de hoogste is. In beide gevallen, is het de hoogste rang die de getrouwde geestelijkheid kan bereiken. Aartspriesters worden onderscheiden met een pectoraal [[pectorale | kruis]] (borstkruis). In de slavische traditie betreft het specifiek het gouden kruis. Verdere onderscheidingen zijn de paarse [[kamilavka]], het versierd borstkruis en de [[mijter]]. De hoogste onderscheiding voor een priester is een tweede borstkruis. Ze hebben de verantwoordelijkheid om toezicht te houden op andere geestelijken als [[deken (bisdom)|deken]] of als secretaris van de [[bisschop]], maar alleen omdat oudere geestelijken vaker worden geselecteerd voor zulke taken.

==Zie ook==
*[[Plebaan]]
*[[Kapittel]]
*[[Reguliere kanunnik]]
*[[Seculiere kanunnik]]

==Externe link==
*{{en}}[https://www.newadvent.org/cathen/01697b.htm "Archpriest"], lemma in [[Catholic Encyclopedia]] (1913)

{{woordenboek}}

[[Categorie:Christelijke titulatuur]]
[[Categorie:Seculiere kanunnik]]

Aartspriester - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd