https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Afro-Aziatische_talenAfro-Aziatische talen - Bewerkingsoverzicht2026-05-03T12:10:30ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Afro-Aziatische_talen&diff=41147&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2023-11-02T11:07:56Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox taalfamilie|afbeelding=Afroasiatic languages-nl.svg|onderschrift=Kaart die een indruk geeft van de verspreiding van de Afro-Aziatische talen.|verspreiding=[[Midden-oosten]], [[Noord-Afrika]], [[Sahel (landstreek)|Sahel]], [[Malta (land)|Malta]] en de [[Hoorn van Afrika]]|Prototaal=[[Proto-Afro-Aziatisch]]|taalfamilie=[[Berbertalen|Berbers]]<br/>[[Tsjadische talen|Tsjadisch]]<br/>[[Koesjitische talen|Koesjitisch]]<br/>[[Egyptisch]]<br/>[[Semitische talen|Semitisch]]<br/>[[Omotische talen|Omotisch]]}}<br />
Talen van de '''Afro-Aziatische''' [[taalfamilie]] worden in grote delen van het [[Midden-Oosten]], de [[Hoorn van Afrika]] en [[Noord-Afrika]] gesproken. Sommige van deze talen behoren tot de oudste geschreven talen in de wereld, maar de verschillende takken waren al uiteengewaaierd voor het schrift werd uitgevonden.<br />
<br />
Hoewel de verwantschap taalkundig wel aantoonbaar is, zijn er daarom weinig kenmerken die alle talen van de groep nog gemeen hebben, hoewel de meeste wel een vrouwelijke uitgang op -t kennen.<br />
<br />
In 1876 kwam [[Friedrich Müller]] met de hypothese van een Hamito-Semitische taalfamilie, met aan de ene kant de [[Semitische talen]] als [[Hebreeuws]], [[Arabisch]] en [[Aramees]] en in de [[Hamieten|Hamitische tak]] talen als [[Berbertalen|Berbers]], [[Egyptisch]] en [[Somalisch]]. Marcel Cohen (1950) verwierp het idee van een aparte 'Hamitische' groep als één geheel tegenover de Semitische. Dat werd bevestigd door het werk van [[Joseph Greenberg]], die in zijn boek ''The Languages of Africa'' (1963) de zes subfamilies zoals we die nu kennen onderscheidde, en die tegelijk een nieuwe naam voor de familie voorstelde: Afro-Aziatisch. Die naam is de meest gebruikte tot op heden.<br />
<br />
== Dynamisme ==<br />
De Afro-Aziatische talen vertonen een specifiek dynamisme:<br />
* Heel wat talen uit deze tak, die een cruciale rol hebben gespeeld in de vorming van een vroegere beschaving, zijn verdwenen: [[Akkadisch]], [[Fenicisch]], [[Oudegyptisch]].<br />
* Oorspronkelijk kleine taaltjes of dialecten hebben een enorme expansie gekend, en zijn gegroeid tot belangrijke talen met een ruime verspreiding: [[Arabisch]].<br />
* Waar een taal wordt gesproken, verschuift in deze tak vaak: [[Zuid-Arabisch]] werd oorspronkelijk gesproken in [[Zuid-Arabië]] ([[Jemen]]).<br />
* Het gebeurt ook al eens dat een taal wordt herboren: het [[Hebreeuws]] was tot de 19e eeuw, grotendeels, een interrabbijns communicatiemiddel en/of een liturgische taal, nu de officiële taal van [[Israël]].<br />
<br />
* '''[[Egyptisch]]''' (geschreven vanaf ca. 3250 v.Chr.als oudste woorden op kruik- en kistlabels uit een leidersgraf te Abydos)<br />
** Oud-Egyptisch als: [[Oudegyptisch|Ouderijks Egyptisch]], Middelegyptisch, Laat-Egyptisch en Demotisch)<br />
** Oud-[[Koptisch (taal)|Koptisch]] en Jong-Koptisch (tot 16e eeuw gesproken, nu alleen kerktaal)<br />
* '''[[Semitische talen]]'''<br />
** [[Oost-Semitisch]]<br />
*** [[Akkadisch]] (de Semitische taal die het [[Soemerisch]] verdrong)<br />
**** [[Assyrisch]]<br />
**** [[Babylonisch]]<br />
** [[West-Semitisch]]<br />
*** [[Centraal Semitisch]]<br />
**** [[Noordwest-Semitisch]]<br />
***** [[Kanaänitisch]]<br />
****** [[Hebreeuws]]<br />
****** [[Amarna-Kanaänitisch]]<br />
****** [[Fenicisch]]<br />
******* [[Punisch]]<br />
****** [[Moabitisch]]<br />
****** [[Ammonitisch]]<br />
****** [[Edomitisch]]<br />
***** [[Amoritisch]]<br />
***** [[Ugaritisch]]<br />
***** [[Aramees]] <br />
****** [[West-Aramees]] (nog gesproken in een paar dorpjes bij [[Damascus]])<br />
****** [[Oost-Aramees]]<br />
**** [[Arabisch]]<br />
*** [[Zuid-Semitisch]]<br />
**** [[Zuid-Arabisch]]<br />
**** [[Ethiopisch]]<br />
***** [[Amhaars]]<br />
***** [[Tigrinya (taal)|Tigrinya]]<br />
* '''[[Koesjitische talen]]'''<br />
** Ca. 40 talen die gesproken worden door ca 40-50 miljoen in [[Ethiopië]], [[Somalië]] en [[Kenia|Noord-Kenia]]<br />
*** [[Afar (taal)|Afar]] (1,2 miljoen sprekers)<br />
*** [[Afaan Oromo|Oromo]] (vroeger Galla) (20-25 miljoen sprekers)<br />
*** [[Somalisch]] (20-22 miljoen sprekers)<br />
* '''[[Omotische talen]]'''<br />
** Ca. 1,5 miljoen sprekers van 40 [[dialect]]en in de [[Omo (rivier)|Omovallei]] in Ethiopië. Mogelijk is dit een zijtak van de [[Koesjitische talen]]<br />
* '''[[Berbertalen|Berber]]'''<br />
** Ongeveer 20 miljoen sprekers, waarvan veel in Marokko en Algerije.<br />
*** [[Noordelijk Berber]] (soms 'Tamazight')<br />
**** [[Tashelhiyt]]<br />
**** [[Tarifit]] ([[Riffijns]])<br />
**** [[Midden-Atlas Berber]] (Tamazight)<br />
**** [[Kabylisch]] (Noord-Algerije ten oosten van Algiers)<br />
*** [[Toeareg]] (Tamasheq/Tamajaq/Tahahaq)<br />
*** [[Zenaga]] (Mauritanië/Senegal)<br />
*** [[Siwi]] (in de [[Siwa]]-oase in West-Egypte)<br />
*** [[Ghadamsi]] (in [[Ghadames]], in het westen van Libië)<br />
* '''[[Tsjadische talen]]'''<br />
** Deze talen worden door zo'n 135 miljoen mensen gesproken in Afrika ten zuiden van de [[Sahara (woestijn)|Sahara]], en ten westen, zuiden en oosten van het [[Tsjaadmeer]]<br />
*** [[West-Tsjadische talen]]<br />
**** o.a [[Hausa (taal)|Hausa]]<br />
*** [[Biu-Mandaratalen]]<br />
*** [[Oost-Tsjadische talen]]<br />
*** [[Masatalen]]<br />
<br />
== Bibliografie ==<br />
* Benfey Th.: Ueber das Verhältniss der ägyptischen Sprache zum Semitischen Sprachstamm, 1844<br />
* Brockelmann C.: Gibt es einen Hamitischen Sprachstamm? in Anthropos, XXVII 1932<br />
* Cohen M., Langues chamito-sémitiques in A. Meillet en M. Cohen, Les Langues dans le Monde, Paris 1952<br />
* Greenberg J. The Languages of Africa, 1963<br />
* Hodge, C.T.: Lisramic in Language Sciences, pp.13-16<br />
* Renan E.,Histoire générale et système comparé des langues sémitiques, Parijs, 1855<br />
* Tubiana J. Le chamito-sémitique et les langues africaines in IVde Congresso Internazionale di Studi Etiopici, Rome, 1974<br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Talen van de wereld]]<br />
* [[Taalfamilies]]<br />
<br />
{{Navigatie taalfamilies}}<br />
{{Commonscat|Afro-Asiatic languages}}<br />
<br />
[[Categorie:Afro-Aziatische taalfamilie| ]]</div>Colani