Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-11-23T14:56:52Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox heerser
| naam = Aleid
| afbeelding =
| onderschrift =
| afbeeld2 =
| onderschr2 =
| functie = Gravin van Holland
| regeerperiode = 1198 - 1218
| inauguratie-naam =
| inauguratie =
| mederegent-naam =
| mederegent =
| voorganger =
| opvolger =
| huis-naam =
| huis =[[Huis Gelre]]<br />[[Hollandse huis]]
| vader =[[Otto I van Gelre]]
| moeder =[[Richarda van Beieren|Ricardis van Beieren]]
| geboren =
| geboren_in =
| gestorven =[[12 februari]] [[1218]]
| gestorven_in =
| begraven =[[Abdij van Rijnsburg|Abdij]] van [[Rijnsburg]]
| partner =[[Willem I van Holland]]
| religie =[[Rooms-katholiek]]
| handtekening =
| heraldiek =
| heraldiek-uitleg =
| website =
| portaal =
}}
[[Bestand:Stenen in het koor - Rijnsburg - 20186968 - RCE.jpg|thumb|Foto uit 1943 van de grafsteen van Willem I van Holland en Aleid van Gelre, in het koor van de [[Grote of Laurentiuskerk (Rijnsburg)|Hervormde Kerk in Rijnsburg]].]]
'''Aleid''' (overleden op [[12 februari]] [[1218]]) was door haar huwelijk met [[Willem I van Holland|Willem I]] gravin van Holland. Aleid was de oudste dochter van graaf [[Otto I van Gelre]] en [[Richarda van Beieren|Ricardis]], een dochter van [[Otto I van Beieren (hertog)|Otto I van Beieren]].

==Biografie==
===Huwelijk met Willem===
Over Aleid van Gelre is weinig bekend uit contemporaine bronnen. Haar geboortejaar is onbekend en over haar jeugd aan het Gelderse hof is niets overgeleverd. In de [[Annalen van Egmond]], de belangrijkste verhalende bron over de twaalfde-eeuwse geschiedenis van Holland, komt ze voor het eerst voor bij de beschrijving van haar huwelijk met [[Willem I van Holland]].

Eind 1195 of begin 1196 benoemde graaf [[Dirk VII van Holland]] diens jongere broer Willem tot graaf van Midden-Friesland, dat onder gedeeld gezag stond van Holland en het Sticht Utrecht. Als graaf van Friesland kwam Willem in conflict met de heer van [[Kuinre]], [[Hendrik de Kraan]], een leenman van de bisschop van Utrecht. Willem veroverde Kuinre en liet de [[Kuinderburcht]] verwoesten. Vervolgens reisde hij naar [[Kasteel Ter Horst (Achterberg)|Kasteel Ter Horst]] in het Sticht voor een ontmoeting met zijn broer Dirk VII, die voor korte tijd benoemd was tot voogd van het bisdom. Willem werd door zijn broer ontvangen, maar net voordat hij aan tafel wilde gaan werd hij − met toestemming van zijn broer – overvallen en gevangengenomen door Hendrik de Kraan en zijn volgelingen. Willem wist echter te ontsnappen en vluchtte naar [[Graafschap Gelre|Gelre]], waar hij aan het hof van graaf [[Otto I van Gelre|Otto I]] verbleef. Volgens de Annalen bleef hij "daar een tijdje omdat zijn benen door het ijs ernstig waren opengescheurd en door de kou gezwollen." Aan het Gelderse hof verloofde hij zich met Aleid, de dochter van zijn gastheer. Vervolgens keerde Willem terug naar Friesland. De Annalen vertellen dat hij kort daarop huwde met "de dochter van graaf Otto, die met alle eer naar hem gebracht was; de bruiloft is in [[Stavoren]] gevierd". 

Het jaar waarin de bruiloft gevierd werd is niet met zekerheid vast te stellen, maar waarschijnlijk vond het plaats in 1198.<ref>{{Citeer boek|titel=Gravinnen van Holland: huwelijk en huwelijkspolitiek van de graven uit het Hollandse Huis|auteurlink=|auteur=E.H.P. Cordfunke|medeauteurs=|taal=|url=|uitgever=De Walburg Pers|datum=1987|pagina's=82|ISBN=}}</ref> Volgens de veertiende-eeuwse [[kroniek]]schrijver [[Willem Procurator]] vond het huwelijk in 1206 plaats, toen Willem al als graaf van Holland regeerde. Volgens [[Henri Obreen]] was dit onmogelijk, omdat Willem in een oorkonde uit 1200 als schoonzoon van Otto van Gelre werd vermeld.<ref>{{Citeer boek|titel=Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek|auteurlink=Henri Obreen|auteur=H. Obreen|medeauteurs=|taal=|url=|uitgever=|datum=1911|pagina's=|ISBN=|hoofdstuk=ALEID van Gelre (1)}}</ref>

===Gravin van Holland===
Over Aleids leven als gravin is weinig bekend. Tot 1203 regeerde Willem in Friesland, daarna probeerde hij tijdens de [[Loonse Oorlog]] de macht in het graafschap Holland over te nemen ten koste van zijn nicht [[Ada van Holland (gravin)|Ada]] en haar man [[Lodewijk II van Loon]]. Vanaf 1206 regeerde Willem onbetwist als graaf Holland, hoewel hij het grafelijk gezag formeel moest delen met Lodewijk II van Loon.

Aleid bezegelde als gravin een aantal privaatrechtelijke oorkondes, maar haar zegel is niet bewaard gebleven. Volgens een veertiende-eeuws verhaal zou ze een kostbaren gouden kruis aan de [[abdij van Rijnsburg]] hebben geschonken.

In de lente van 1217 vertrok Willem I om deel te nemen aan de [[Vijfde Kruistocht]]. Hij stelde zijn neef [[Boudewijn I van Bentheim]] aan als [[Ruwaard (titel)|ruwaard]] tijdens zijn afwezigheid. Aleid overleed tijdens de afwezigheid van haar man op [[12 februari]] [[1218]]. Haar lichaam werd bijgezet in de abdijkerk van Rijnsburg.

Willem hertrouwde in 1220 met [[Maria van Brabant (-1260)|Maria]], een dochter van [[Hendrik I van Brabant]] en de weduwe van [[keizer Otto IV]]. Kort voor zijn dood in 1222 zette Willem een enorm bedrag van 100 [[Hollandse pond]]en opzij om een altaar in Rijnsburg op te richtten, waar [[Mis|zielmissen]] gelezen moesten worden voor hem, zijn voorouders en zijn eerst vrouw Aleid. De grafsteen van Willem en Aleid werd bij een onderzoek in de ruïnes van Rijnsburg in 1613 teruggevonden. De steen is ingemetseld in de muur van het koor van de [[Grote of Laurentiuskerk (Rijnsburg)|Grote kerk]] in Rijnsburg.

==Kinderen==
Aleid en Willem kregen vijf kinderen:
* [[Floris IV van Holland|Floris IV]] (1210–1234)
* [[Otto van Holland|Otto]] (overleden in 1249)
* Ada (begraven in 1258), abdis van [[Abdij van Rijnsburg|Rijnsburg]]
* Ricardis (begraven in 1262)
* Willem (overleden in 1238)

==Noten==
{{References}}

[[Categorie:Partner van de graaf van Holland]]
[[Categorie:Huis Wassenberg]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 13e eeuw|Gelre, A]]

Aleid van Gelre - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd