Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox auteur | naam = Aleid van Poelgeest | afbeelding = Aleid van Poelgeest.jpg | onderschrift = Gravure van Reinier Vinkeles en Jacobus Buys uit 1794. ''Jonkvrouw Aleid van Poelgeest 's nachts in haar slaapkamer vermoord door Hoekse soldaten met fakkels, 22 september 1392''. | citaat = | volledige naam = Aleid van Poelgeest | pseudoniem = | beter-bekend-als = | bi...'

2024-03-29T20:07:21Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox auteur | naam = Aleid van Poelgeest | afbeelding = Aleid van Poelgeest.jpg | onderschrift = Gravure van Reinier Vinkeles en Jacobus Buys uit 1794. ''Jonkvrouw Aleid van Poelgeest 's nachts in haar slaapkamer vermoord door Hoekse soldaten met fakkels, 22 september 1392''. | citaat = | volledige naam = Aleid van Poelgeest | pseudoniem = | beter-bekend-als = | bi...'

Nieuwe pagina

{{Infobox auteur
| naam = Aleid van Poelgeest
| afbeelding = Aleid van Poelgeest.jpg
| onderschrift = Gravure van [[Reinier Vinkeles]] en [[Jacobus Buys]] uit 1794. ''Jonkvrouw Aleid van Poelgeest 's nachts in haar slaapkamer vermoord door [[Hoekse en Kabeljauwse twisten|Hoekse soldaten]] met fakkels, 22 september 1392''.
| citaat =
| volledige naam = Aleid van Poelgeest
| pseudoniem =
| beter-bekend-als =
| bijnaam =
| genoemd =
| geboren = ca. [[1370]]
| geboorteplaats = [[Koudekerk aan den Rijn]]
| overleden = [[22 september]] [[1392]]
| overlijdensplaats = [[Den Haag]]
| land = [[Bestand:Wapen graafschap Holland.svg|20px|border]] [[Graafschap Holland]]
| beroep =
| jaren-actief =
| genre = [[Geschiedenis]]
| stroming =
| invloeden =
| thema =
| bekende-werken =
| uitgeverij =
| onderscheiding =
| dbnl = poel029
| handtekening =
| website =
| lijst =
| ander portaal = Middeleeuwen
| portaal2 =
| portaal3 =
}}
[[Bestand:Moord op Aleid van Poelgeest en Willem Cuser, 1392 (Johann Wilhelm Kaiser).jpg|400px|thumb|Gravure van [[Johann Wilhelm Kaiser]] uit 1843, moord op Aleid van Poelgeest en Willem Cuser (1392).]]

'''Aleid van Poelgeest''' ([[Koudekerk aan den Rijn]], ca. [[1370]] – [[Den Haag]], [[22 september]] [[1392]]) was de [[maîtresse]] van de [[Lijst van graven van Holland|graaf van Holland]], [[Albrecht van Beieren (1336-1404)|Albrecht van Beieren]], toen zij op jeugdige leeftijd samen met de meesterknaap (een hoge hoffunctionaris) Willem Cuser in Den Haag door [[Hoekse en Kabeljauwse twisten|Hoekse]] edelen werd vermoord <ref>[https://www.dbnl.org/tekst/wage004vade03_01/wage004vade03_01_0224.php Jan Wagenaar, Vaderlandsche historie, Deel III - Aleid van Poelgeest, in den Haage omgebragt - blz 321-323]. [https://web.archive.org/web/20210124153914/https://www.dbnl.org/tekst/wage004vade03_01/wage004vade03_01_0224.php Gearchiveerd] op 24 januari 2021.</ref> . Waarom Aleid vermoord werd, is niet met zekerheid te zeggen, maar het meest waarschijnlijk is dat de moord is begaan door gepasseerde erfgenamen van het leengoed Ter Hoecke bij [[Rijswijk (Zuid-Holland)|Rijswijk]].

Albrecht zag de moord als een persoonlijke aanval op zijn autoriteit en greep deze gebeurtenis aan om af te rekenen met een aantal politieke tegenstanders.

== Kennismaking met Albrecht ==
Aleid is waarschijnlijk geboren op kasteel [[Klein Poelgeest]]. <ref>{{Citeer web |url=https://www.canonvannederland.nl/nl/page/121638/mooi-aeltjen-en-de-hertog |titel=Mooi Aeltjen en de hertog |werk=Canon van Nederland |taal=nl}}</ref> Toen haar vader Jan van Poelgeest eind 1386 ging werken voor hertog Albrecht, kwam de hertog waarschijnlijk op dit kasteel voor het eerst in contact met Aleid. Jan werd begin 1388 [[Rentmeester (beroep)|kastelein]] van Albrechts slot [[Slot Teylingen|Teylingen]], waardoor Albrecht steeds vaker langs kwam. Datzelfde jaar nog trok Aleid naar Den Haag en op 2 juli werd door Albrecht voor haar een huis gekocht aldaar. Daarnaast had zij een eigen kamer op het [[Binnenhof (Den Haag)|Binnenhof]], kwam Albrecht regelmatig bij haar thuis en gingen zij samen op reis door de gewesten Holland, Zeeland en Henegouwen. In 1391 kreeg zij het [[Heerlijkheid (bestuursvorm)|leengoed]] Ten Hoecke, toen de toenmalige heer overleed.

== Moord en motieven ==
In de nacht van 22 op 23 september 1392 werd Aleid, samen met de [[meesterknaap]] [[Willem Cuser (junior)|Willem Cuser]], met messteken in [[Den Haag]] vermoord. De theorieën over de motieven voor de moord lopen uiteen.

=== Motief 1 ===
Volgens achttiende- en negentiende-eeuwse schrijvers zou Aleid veel macht hebben gekregen van Albrecht, waarmee zij Hoekse edelen zou tegenwerken. Dit is niet echt aannemelijk, omdat zijzelf uit een geslacht stamt dat altijd al Hoekse sympathieën heeft gehad. Het is wel mogelijk dat zij een politieke ommezwaai heeft gemaakt, maar daar is geen bewijs voor. Gedurende de [[Hoekse en Kabeljauwse twisten]] waren er voortdurend conflicten tussen beide partijen.

=== Motief 2 ===
Een andere reden zou kunnen zijn dat men Willem Cuser wilde vermoorden en Aleid er toevallig bij was en daardoor ook werd vermoord. Er was namelijk al twee keer eerder een poging gedaan om hem te vermoorden. Ook wilde de vader van Cuser heel graag de daders vervolgen, meer dan Aleids vader.

=== Motief 3 ===
Verder zou het ook mogelijk zijn dat Willem Cuser en Aleid een relatie hadden en Albrecht uit wraak beiden liet vermoorden.

=== Motief 4 ===
Ook zou het kunnen dat zij vermoord werd door de erfgenamen van het [[Heerlijkheid (bestuursvorm)|leengoed]] [[Ter Hoecke]]. Toen de toenmalige heer Jan van Delft overleed, kreeg Albrecht het gehele leengoed, dat hij aan Aleid schonk. Dit was tegen het zere been van de erfgenamen, omdat het een gewoonte was dat zij ook een deel zouden krijgen. Zij kregen niets, ook niet nadat zij naar de rechter gingen. De hoofdverdachten aan de moord waren, hoe toevallig, de erfgenamen van het leengoed, de broers of neven Gerrit en Dirk de Blote. Ondanks de waarschijnlijkheid is het niet met zekerheid te zeggen dat het zo gelopen is.

== Bronnen ==
*[http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/DVN/lemmata/data/Poelgeest,%20Aleid%20van www.inghist.nl] ''Poelgeest, Aleid van'', door Dimphéna Groffen, laatst gewijzigd op 27/10/2009, geraadpleegd op 18-09-2010
*[https://www.xs4all.nl/~anemaa/ges/personen/aleid_van_poelgeest.htm Geschiedenis van Den Haag: de mensen] ''Aleid van Poelgeest'', geraadpleegd op 18-09-2010
{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Poelgeest, Aleid van}}
[[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 14e eeuw]][[Categorie:Vermoord persoon]]

Aleid van Poelgeest - Bewerkingsoverzicht