Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox plaats in Nederland | locatie= | kaart= | naam= Almkerk | provincie = {{NL-vlag|Noord-Brabant}} | gemeente = {{NL-vlag|Altena}} | opp= | postcode=4286 | woonplaatscode=3300 | dichtheid= | web= | bestandsnaam wapen=Almkerk wapen.svg | wapenartikel = Wapen van Almkerk | lat_deg = 51 | lat_min = 46 | lat_sec = 18 | lon_deg = 4 | lon_min = 57 | lon_sec = 37 | image= | caption= }} Bestand:P1070421Gereformeerde kerk Almkerk.jpg|thumb|[[Gereformeerde ker...'

2024-03-29T19:48:04Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox plaats in Nederland | locatie= | kaart= | naam= Almkerk | provincie = {{NL-vlag|Noord-Brabant}} | gemeente = {{NL-vlag|Altena}} | opp= | postcode=4286 | woonplaatscode=3300 | dichtheid= | web= | bestandsnaam wapen=Almkerk wapen.svg | wapenartikel = Wapen van Almkerk | lat_deg = 51 | lat_min = 46 | lat_sec = 18 | lon_deg = 4 | lon_min = 57 | lon_sec = 37 | image= | caption= }} Bestand:P1070421Gereformeerde kerk Almkerk.jpg|thumb|[[Gereformeerde ker...'

Nieuwe pagina

{{Infobox plaats in Nederland
| locatie=
| kaart=
| naam= Almkerk
| provincie = {{NL-vlag|Noord-Brabant}}
| gemeente = {{NL-vlag|Altena}}
| opp=
| postcode=4286
| woonplaatscode=3300
| dichtheid=
| web=
| bestandsnaam wapen=Almkerk wapen.svg
| wapenartikel = Wapen van Almkerk
| lat_deg = 51
| lat_min = 46
| lat_sec = 18
| lon_deg = 4
| lon_min = 57
| lon_sec = 37
| image=
| caption=
}}
[[Bestand:P1070421Gereformeerde kerk Almkerk.jpg|thumb|[[Gereformeerde kerk Almkerk]]]]
[[Bestand:P1070430Verpleeghuis Altenahove.jpg|thumb|Verpleeghuis Altenahove]]
[[Bestand:P1070444Basisschool d’Uylenborgh.jpg|thumb|Basisschool d'Uylenborgh]]
[[Bestand:P1070436Almkerk.jpg|thumb|Winkels in Almkerk]]

'''Almkerk''' ([[Brabants]]: ''Almkérk'') is een dorp in de Nederlandse gemeente [[Altena (Nederlandse gemeente)|Altena]], gelegen in het [[Land van Heusden en Altena]] in de Nederlandse provincie [[Noord-Brabant]]. In Almkerk is het gemeentehuis van Altena gevestigd. Het aantal inwoners bedroeg op {{Statistiek woonplaats Nederland inwoners|TXT=Date}} {{Statistiek woonplaats Nederland inwoners|3300}}.

== Ligging en nabijgelegen kernen ==
Almkerk ligt in het [[Land van Altena]], tussen de dorpen [[Nieuwendijk (Altena)|Nieuwendijk]] en [[Giessen (Noord-Brabant)|Giessen]]. Nabijgelegen kernen zijn [[Nieuwendijk (Altena)|Geertruidenberg,]] [[Sleeuwijk]], [[Woudrichem (plaats)|Woudrichem]], [[Uitwijk]], [[Waardhuizen (plaats)|Waardhuizen]] en [[Dussen]]. Dichtbijgelegen grote plaatsen zijn [[Gorinchem]] (hemelsbreed ongeveer 12 km naar het noorden), [[Oosterhout (Noord-Brabant)|Oosterhout]] en [[Breda]].

== Toponymie ==
De naam is afkomstig van de kerk die gebouwd was langs het riviertje de [[Alm (Noord-Brabant)|Alm]].

== Geschiedenis ==
In [[1277]] wordt de naam ''Almekercke'' voor het eerst in geschrifte aangetroffen. Er is dan sprake van ''dominus Bernardus, sacerdos de Almekercke'' ofwel: heer Bernard, de pastoor van Almkerk. Er was toen dus al een kerk. Dorp en kerk zijn echter in [[1421]] door de [[Sint-Elisabethsvloed (1421)|Sint-Elisabethsvloed]] verwoest.

Het nabijgelegen [[Kasteel Altena (Almkerk)|kasteel Altena]] werd in [[1230]] gebouwd op een grondslag uit de 9e eeuw. Het was de zetel van de Heren van Altena. Reeds in de 16e eeuw was het een ruïne en wat tegenwoordig rest is een verhoging in het landschap.

Almkerk is sinds de [[reformatie]] een [[protestantisme|protestants]] dorp dat zich bevindt op de overgang van het katholieke Brabant naar het protestantse Zuid-Holland. De eerste predikant was voormalig pastoor A.A. Heeckhuysius die als predikant aantrad in [[1601]]. Activiteiten van predikanten als [[George Gezelle Meerburg]] stimuleerden het [[Bevindelijk gereformeerden|bevindelijk protestantisme]]. Aldus kreeg de [[afscheiding van 1834]] veel aanhang in Almkerk. Oorspronkelijk werd er gekerkt in [[Nieuwendijk (Altena)|Nieuwendijk]], maar in [[1874]] werd ook te Almkerk een Gereformeerde kerk in gebruik genomen aan Voorstraat 16. Deze werd in [[1954]] ingrijpend verbouwd.

In de rivier de Alm bevond zich een oud [[Sluis (waterbouwkunde)|sluisje]], een zogenaamd ''verlaat'' (nu de naam van sporthal "'t Verlaat"). Vroeger stond in het dorp een [[windmolen]], waaraan de Molenwijk nog herinnert. Almkerk is van origine een plattelandsdorp, maar heeft zich door de jaren heen behoorlijk uitgebreid voor haar eigen begrippen.

In [[1944]] werd een groot deel van het dorp door oorlogshandelingen verwoest. Op het einde van de Tweede Wereldoorlog (1945) werd ook de oude Hervormde kerk vernietigd door de Duitsers. Reeds in [[1948]] werden de eerste nieuwe huizen gebouwd.

== Voormalige gemeenten ==
[[Bestand:1868_Almkerk.png|thumb|De gemeente Almkerk in 1868]]
Vanaf 1814 bestond de gemeente Almkerk, soms ook wel 'Almkerk en Uitwijk' genoemd, uit de plaatsen Almkerk en [[Uitwijk]]. In 1879 ging die gemeente samen met [[Emmikhoven en Waardhuizen]] verder in de gemeente Almkerk c.a., die in [[1973]] opging in de fusiegemeente [[Woudrichem (gemeente)|Woudrichem]]. De gemeente Woudrichem bestond tot 2019.

== Bezienswaardigheden ==
*De [[Zandwijkse Molen]], een [[poldermolen]] uit 1699 van het type [[wipmolen]]. De molen is geopend als deze draait, in de regel op zaterdagen.
*De [[Oude Doornse molen]], een [[poldermolen]] uit ongeveer 1700, een achtkante molen van het type [[grondzeiler]]. De molen is op afspraak te bezichtigen.
*De Zeldenrust, een model[[molen]] uit 1977. Deze achtkante stellingmolen dient als [[korenmolen]]. Deze molen met een vlucht van 7,04 m is op schaal 1:3 gebouwd van een echte molen. De molen is privé-eigendom en in principe niet te bezichtigen. De molenaar stelt de molen heel af en toe open voor bezoekers (voor zover mogelijk).
*Tal van oude ''boerderijen'', een aantal daarvan van het [[Altenase dwarsdeeltype]], onder meer aan de Provinciale Weg Noord en de Provinciale Weg Zuid.
*De [[Gereformeerde kerk Almkerk]]<ref>[http://reliwiki.nl/index.php?title=Almkerk%2C_Voorstraat_16_-_Gereformeerde_Kerk Gereformeerde Kerk Almkerk]</ref> aan de Voorstraat 16. Het gebouw stamt origineel uit 1874, maar werd ingrijpend verbouwd en in 1955 heropend. Het is een bakstenen gebouw met zadeldak en dakruiter. Het orgel stamt uit 1956 en werd gebouwd door de firma Fonteyn & Gaal.
*De [[Hervormde kerk Almkerk]]<ref>[http://reliwiki.nl/index.php?title=Almkerk%2C_Kerkstraat_14_-_Hervormde_Kerk Hervormde kerk Almkerk]</ref> aan Kerkstraat 14, gebouwd in 1950 op de plaats van de door oorlogshandelingen in 1944 verwoestte middeleeuwse kerk. Het is een bakstenen zaalkerk met dakruiter en het bezit een orgel dat in 1877 gebouwd is door de gebroeders [[Adema (orgels)|Adema]]. De kerk bezit enkele gebrandschilderde ramen en wapenborden. In het bijgebouw, de ''Almzaal'', bevindt zich een orgel dat afkomstig is uit de oudgereformeerde kerk te [[Kinderdijk]] en stamt uit 1961. Het werd geplaatst in 1991.
*De [[Gereformeerde Kerken vrijgemaakt|kerk van de Gereformeerde Kerken in Nederland (vrijgemaakt)]] bevond zich oorspronkelijk (1983) in een houten bedrijfsgebouw aan de Woudrichemse weg. Inmiddels kerken ze in de "De Voorhof" aan de Voorstraat te Almkerk.
{{Zie ook|Zie ook: [[Lijst van rijksmonumenten in Almkerk]]}}

== Geboren ==
* [[Hans van Helden (schaatser)|Hans van Helden]] (27 april 1948), schaatser
* [[Edwin Straver]] (1971-2020), motorcoureur
* [[Luciën de Rade]] (28 juni 1994), internationaal wedstrijdvisser (Nederlands kampioen 2012, wereldkampioen 2018)
* [[Kees Verlee]] Carnavals artiest onder de naam Johnny Gold, met veel carnavals hits

== Evenementen ==
*Jaarmarkt, begin augustus
*De Zomerfeesten, begin augustus. Dit is een twee weken durend evenement waar werkgroep PLONS van Stichting "De Soos" leuke activiteiten en bekende artiesten organiseert voor het gehele dorp en omgeving.
*De Winterfeesten, rond de jaarwisseling. Dit evenement duurt 1 week, met als afsluiting een groot nieuwjaarsfeest in t'Verlaat.
*De Oranjefeesten, rond koningsdag is er een week van alles rond en in de feesttent, er komen dan ook 's avonds artiesten optreden.
*Tentjesfeesten, één keer in de vijf jaar is Almkerk veranderd in een bepaald thema, dan strijden wijken tegen elkaar om de mooiste gebouwen en decoratie neer te zetten in de wijk.
*De Soos, om de week een uitgaansavond in discotheek De Soos, met verschillende thema's, zoals Carnaval, Apres Ski, foute avond....
*De Pomp, elke week een andere activiteit (Gamen, Muziek, Lasergamen, Nerf e.d.) voor jongeren vanaf 12 tot 23 jaar. Activiteiten vinden meestal plaats op zaterdagavond.

== Economie ==
De bestaansmiddelen van Almkerk waren vanouds: [[vlas (gewas)|vlas]]teelt, veeteelt en in mindere mate de paardenfokkerij. Er werden paardenmarkten gehouden. In [[1880]] waren 145 mensen in de vlasteelt en -verwerking werkzaam. Ook was er een sigarenfabriek, namelijk die van Gebr. Van Dusseldorp. Daar werkten 20 mensen. Later kwamen er meer sigarenfabriekjes en in [[1930]] waren er zelfs acht. Daarnaast werd gewerkt in de nabijgelegen Biesbosch in de riet- en griendcultuur.

Tegenwoordig wonen, naast de oorspronkelijke bewoners, ook veel forenzen in Almkerk.

=== Winkelen ===
Er zijn diverse winkels in Almkerk. De [[Markt (winkel)|weekmarkt]] is naast het winkelcentrum op donderdagmorgen van 8:00 tot en met 12:00 uur.

== Natuur en landschap ==
Ten zuiden van Almkerk stroomt de [[Alm (Noord-Brabant)|Alm]] in westelijke richting. De Kornse Dijk, aangelegd in [[1461]], is nog steeds in het landschap te herkennen. De Provinciale Weg loopt hierover van [[Dussen]] via Almkerk naar [[Uppel]]. Deze weg is omzoomd door een aantal fraaie boerderijen, diverse daarvan geklasseerd als rijksmonument. Ten noorden van Uppel bevindt zich het [[Fort aan de Uppelse Dijk]], tegenwoordig een natuurgebied.

Ten noordoosten van Almkerk ligt het particulier landgoed [[Uitwijkse Veld]]. Tussen dit gebied en de kom van Almkerk is het landgoed [[Clootwijck]] geprojecteerd.

== Verenigingsleven ==
Almkerk kent diverse sportclubs (voetbal, korfbal, badminton, tennis, golf en basketbal), muziekverenigingen (vestiging van de regionale muziekschool en de fanfare "Nooit gedacht").

De [[discotheek]] in het dorp, "De Soos" geheten, die volledig op basis van vrijwilligerswerk draait.<ref>[https://www.desoos.nl/ Stichting Jeugdwerk Almkerk "De Soos"]. [https://web.archive.org/web/20210506152955/https://www.desoos.nl/ Gearchiveerd] op 6 mei 2021.</ref> Tevens organiseert werkgroep PLONS van de stichting die de discotheek uitbaat, de jaarlijkse zomerfeesten die gedurende twee weken het dorp (en omgeving) opluisteren.<ref>[https://web.archive.org/web/20110828023231/http://www.zomerfeestenalmkerk.nl/ Zomerfeesten Almkerk]</ref>

Het jongerencentrum "De Pomp" is sinds 1995 ook gevestigd in het dorp<ref name=":0" />. De vrijwilligers van het centrum organiseren wekelijkse activiteiten voor jongeren vanaf 12 tot 23 jaar. Daarnaast worden vanuit de vereniging regelmatig evenementen en acties georganiseerd, bijvoorbeeld: Reconnect Youth<ref>{{Citeer web|url=https://reconnectyouth.nl/|titel=Reconnect Youth|bezochtdatum=29 Juni 2021|auteur=Jongerencentrum de Pomp|datum=2021|dodeurl=ja}}</ref>, het Pakket van Altena en Mudrun Altena<ref>{{Citeer web|url=https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/3006145/het-slijk-der-aarde-jongelui-gaan-door-de-modder-ploeteren-want-jongerencentrum-wil-uitbreiden|titel=Het slijk der aarde: jongelui gaan door de modder ploeteren want jongerencentrum wil uitbreiden|bezochtdatum=2021-06-29|datum=2019-05-29|werk=Omroep Brabant|taal=nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210629152421/https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/3006145/het-slijk-der-aarde-jongelui-gaan-door-de-modder-ploeteren-want-jongerencentrum-wil-uitbreiden|archiefdatum=29 juni 2021|dodeurl=nee}}</ref>.

== Voorzieningen ==
* Winkels aan de Kruisstraat en Voorstraat
* Basisschool d'Uylenborgh<ref>[https://www.uylenborch.nl/ Basisschool d'Uylenborgh]. [https://web.archive.org/web/20210512132926/https://www.uylenborch.nl/ Gearchiveerd] op 12 mei 2021.</ref>
* Openbare basisschool De Almgaard<ref>[http://www.almgaard.nl/ Openbare basisschool De Almgaard]. [https://web.archive.org/web/20211203193138/https://www.almgaard.nl/ Gearchiveerd] op 3 december 2021.</ref>
* Basisschool De Halm<ref>[http://www.gbsdehalm.nl/ Basisschool De Halm]. [https://web.archive.org/web/20181011133335/https://gbsdehalm.nl/ Gearchiveerd] op 11 oktober 2018.</ref>
* Verpleeghuis Altenahove
* Sport- en Cultureel Centrum 't Verlaat
* Brasserie de Laegt
*Restaurant, Het Wapen van Emmickhoven
*Lunchroom Van Alles Wat
*Bierbrouwerij De Magistraat
*Café Cafetaria De Alm[[Bestand:Jongerencentrum de Pomp buiten.jpg|alt=Jongerencentrum de Pomp|miniatuur|278x278px|Jongerencentrum de Pomp 2020]]
*Jongerencentrum de Pomp<ref name=":0">[https://www.depompalmkerk.nl/ Jongerencentrum de Pomp]. [https://web.archive.org/web/20211226130134/https://depompalmkerk.nl/ Gearchiveerd] op 26 december 2021.</ref>
* Medisch Centrum Almkerk
* Hollywoud bioscoop Almkerk
* Voetbal club [[VV Almkerk]]
* Korfbalvereniging [[ACKC]]
* Discotheek De Soos
* Tennisvereniging Almkerk LTVA
* Badmintonvereniging ABC Almkerk
* Muziekvereniging Nooit Gedacht

== Verkeer en vervoer ==
===Snelwegen===
Almkerk is binnen 1 kilometer bereikbaar vanaf de [[Rijksweg 27|A27]] via de [[Provinciale weg 322|N322]].

===Openbaar vervoer===
De volgende buslijnen van [[Arriva Personenvervoer Nederland|Arriva]] rijden van, naar en via Almkerk:
{| class="wikitable"
! Lijn !! Route !! Lijnsoort !! Bijzonderheden
|-
| 221 || Almkerk - Giessen - Rijswijk - Woudrichem - Oudendijk - Sleeuwijk - Nieuwendijk - Almkerk || Buurtbus ||
|-
| 223 || Almkerk - Dussen - Meeuwen - Eethen - Drongelen - Waalwijk || Buurtbus ||
|-
| 228 || Almkerk - Babyloniënbroek - Eethen - Genderen - Wijk en Aalburg || Buurtbus ||
|-
| 229 || Almkerk - Dussen - Hank - Geertruidenberg - Raamsdonksveer || Buurtbus ||
|}
<small>Bijgewerkt op 4 januari 2023.</small>

== Externe link ==
* [https://web.archive.org/web/20111118034738/http://breda-en-alles-daaromheen.nl/almkerk%20in%20beeld.htm Almkerk in beeld]

{{Appendix}}
{{Navigatie gemeente Altena}}
{{Coor title dms|51|46|18|N|4|57|37|E|type:city_scale:12500_region:NL}}

[[Categorie:Plaats in Noord-Brabant]][[Categorie:Geografie van Altena (Nederland)]][[Categorie:Voormalige gemeente in Noord-Brabant]]

Almkerk - Bewerkingsoverzicht