https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=BedevaartBedevaart - Bewerkingsoverzicht2026-04-19T22:31:17ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Bedevaart&diff=161818&oldid=prevColani op 21 dec 2024 om 12:222024-12-21T12:22:42Z<p></p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Pelgrim met lepel , tekening van Pieter Breughel D.O. 1525 - 1569.jpg|thumb|Een Europese pelgrim draagt op deze tekening van [[Roelant Savery]] de [[Jakobsmantel|jakobsschelp]] van de bedevaart naar [[Santiago de Compostella]] en tal van andere, waarschijnlijk loden, bedevaartstekens.]]<br />
[[Bestand:Fatima.jpg|thumb|[[Onze Lieve Vrouw van Fatima|De basiliek van Fatima]].]]<br />
Een '''bedevaart''' of '''pelgrimage''' (van het [[Oudfrans|Oudfrans]] ''pelrimage'') is een (pelgrims)reis naar een '''bedevaartsoord''' dat een bijzondere betekenis heeft binnen een [[religie]] of [[levensovertuiging]]. Het kan zijn dat de plaats verbonden is met de [[Profeet|stichter]] of een [[heilig]]e van een religie, of op een andere manier een belangrijke plaats inneemt in de geschiedenis van een religie. Ook kan het een plaats van een [[Openbaring (concept)|openbaring]], een [[verlichting (boeddhisme)|verlichting]] of een religieus [[bovennatuurlijk]] wonder zijn. Degene die op bedevaart gaat, wordt ''bedevaartganger'' of ''pelgrim'' genoemd.<br />
<br />
Redenen voor het ondernemen van een bedevaart zijn om over een hogere [[waarheid]], [[God (algemeen)|God]] of het leven na te denken; om het Heilige te "ervaren", om een gunst (bv. genezing) te gaan vragen; respect te betuigen; om inspiratie te verkrijgen; om tot bezinning te komen of zelfs boete te doen voor misstappen (zonden); om een poosje afstand te nemen van een hectisch dagelijks bestaan; om 'de ervaring'; 'om er geweest te zijn'; of om andere mensen te ontmoeten.<br />
<br />
== Christendom ==<br />
In de [[rooms-Katholieke Kerk|katholieke traditie]] betreft een bedevaart een reis naar een plaats waar een [[heilige (christendom)|heilige]] wordt vereerd, of waar er volgens ooggetuigenverslagen verschijningen hadden plaatsgevonden, meestal van [[Maria (moeder Jezus)|Maria]], een [[engel]] of een [[heilige (christendom)|heilige]]. Andere plaatsen werden bekend vanwege een of meer gevallen van [[wonder]]baarlijk genezingen, of vanwege [[stigmata (religie)|stigmata]], een 'huilend' beeldje, of andere verschijnselen die mensen [[bovennatuurlijk]] voorkwamen.<br />
<br />
[[Bestand:Steen in de koor van de kerk van Dreischor in Zeeland.jpg|thumb|Een zerk in het koor van de kerk in Dreischor. De dode bezocht Jeruzalem, vandaar het [[Kruis van Jeruzalem]], de [[palmtak]]ken en het lege [[Heilig Graf|graf]] van Jezus.]]<br />
<br />
Voorbeelden van belangrijke bedevaartsplaatsen in het [[christendom]] zijn in hedendaags [[Israël]] en de [[Palestijnse gebieden]] zijn: [[Jeruzalem]], [[Bethlehem]], [[Nazareth (Israël)|Nazareth]], [[Kafarnaüm]] en de overige plekken die Jezus Christus bezocht. De eerste pelgrimstochten naar het [[Heilige Land]] dateren van de vierde eeuw. Het oudst bewaard gebleven verslag van een pelgrimstocht naar Jeruzalem, het [[Itinerarium Burdigalense]], dateert van 333.<br />
<br />
In Europa zijn de volgende plaatsen belangrijke bedevaartsoorden: [[Rome (stad)|Rome]] (het [[Vaticaanstad|Vaticaan]]), [[Fátima (Portugal)|Fátima]], [[Lourdes]], [[Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel|Scherpenheuvel]], [[Jasna Góra]], [[Rocamadour]], [[Santiago de Compostella]], [[Kevelaer]], [[Collevalenza]], [[Assisi]], [[Banneux]] en [[Medjugorje]].<br />
<br />
Bedevaartgangers droegen schelpen of kleine medailles en beeldjes op hun kleding. Goedkope loden of tinnen pelgrimsinsignes, eigenlijk souvenirs, worden bij opgravingen veel teruggevonden. Pelgrims die Jeruzalem bezochten plaatsten een palmtak op hun portretten en ook op hun grafsteen. Tot de uitrusting van een pelgrim behoorde ook een [[pelgrimshoorn]].<br />
<br />
Voor meer, zie:<br />
* [[Christelijke bedevaart]]<br />
* [[Heiligdomsvaart]]<br />
* [[Bidkapelletjes]]<br />
* [[Pelgrimsroutes in Frankrijk naar Santiago de Compostella]]<br />
<br />
== [[Paganisme]] ==<br />
Ook voor de komst van het [[christendom]] werden in [[Europa (continent)|Europa]] bedevaarten gemaakt. Men reisde ook toen naar bepaalde plaatsen, waarschijnlijk in de hoop genezen te worden van een kwaal of verwonding. Rondom [[Stonehenge]] werden lichamen van zieken gevonden die, zo konden [[archeoloog|archeologen]] aantonen, van ver waren gekomen.<br />
<br />
* [[Glastonbury]]<br />
* [[Stonehenge]]<br />
* [[Externsteine]]<br />
<br />
== Jodendom ==<br />
In het Jodendom is [[Jeruzalem (hoofdbetekenis)|Jeruzalem]] belangrijk. Hier - op de [[Tempelberg]] - stond de [[Joodse Tempel]], waarin -volgens het Jodendom- God zelf aanwezig was. Volgens sommige groeperingen is de Goddelijke aanwezigheid, de [[Shekina]], ook na de verwoesting van de Tempel in 70 (gj), nog steeds aanwezig. De [[Westelijke muur]] (Kotel) is de plek waar joden naar toe pelgrimeren om de Eeuwige, de God van Israël, te gaan vereren en het verlies van hun Tempel te beklagen (Klaagmuur).<br />
<br />
== Boeddhisme ==<br />
[[Bestand:Bundesarchiv Bild 135-S-15-44-04, Tibetexpedition, Pilger, Chörten.jpg|thumb|Pelgrims bij een [[chörten]], foto genomen tijdens een Tibetexpeditie in 1938]]<br />
In het [[boeddhisme]] zijn de vier belangrijkste bedevaartsplaatsen [[Bodhgaya]], [[Sarnath]], [[Kushinagara]] en [[Lumbini (plaats)|Lumbini]], gelegen in [[India]] en [[Nepal]]. Deze vier plaatsen zijn verbonden met de vier belangrijkste gebeurtenissen in het leven van [[Gautama Boeddha]]. Boeddha zei zelf dat het bezoeken van deze vier plaatsen een sterke emotie voort zal brengen in gelovigen.<br />
<br />
Belangrijke boeddhistische bedevaartsplaatsen in andere landen zijn de berg [[Kailash]] en het [[Potala|Potala-paleis]] in [[Tibet (gebied)|Tibet]], de [[Schwedagonpagode]] in [[Myanmar]], de [[Tempel van de Tand]] in [[Sri Lanka]] en de [[Smaragden Boeddha]] in [[Wat Phra Kaew]] te [[Bangkok]], [[Thailand]].<br />
<br />
''Voor meer, zie [[bedevaart in het boeddhisme]] en [[Pelgrims in Tibet]]''.<br />
<br />
== Hindoeïsme ==<br />
India kent een traditie van de vier voornaamste bedevaartsoorden (de [[Char Dham]]), en dat het reizen naar deze plaatsen leidt tot [[moksha]] en bevrijding uit het [[samsara]]. Deze vier plaatsen zijn: [[Yamunotri]], [[Gangotri]], [[Kedarnath]] en [[Badrinath]]. Een aantal andere belangrijke bedevaartsplaatsen in het hindoeïsme zijn bijvoorbeeld [[Benares (stad)|Benares]], [[Haridwar (stad)|Haridwar]], [[Rishikesh]], de [[Mandher Devi tempel]] in [[Mandhradevi]], [[Vrindavan]] en [[Mayapur]]. In [[Sravanabelagola]] vindt er eens in de 13 jaar een belangrijk hindoeïstisch festival plaats, dat ongeveer 1 miljoen bezoekers trekt. Oude hindoe-tempelcomplexen zijn te vinden in onder andere [[Khajuraho]], [[Ellora]], [[Ajanta]] en [[Hampi]].<br />
<br />
Belangrijk is ook de heilige rivier de [[Ganges (rivier)|Ganges]].<br />
<br />
== Islam ==<br />
[[Bestand:Holly Ka'ba (279803013).jpg|thumb|250px|De Kaäba in [[Mekka]]]]<br />
[[Moslims]] kennen een bedevaart, de [[hadj]] naar [[Mekka]] in [[Saoedi-Arabië]]. Dit is een van de [[vijf zuilen van de islam]] en een verplichting voor iedere moslim om (indien de omstandigheden het toelaten) eenmaal in het leven de hadj te volbrengen. De hadj vindt plaats van de 8ste tot de 12de dag van de [[Islamitische kalender|islamitische maand]] [[Dhoe al-Hidzjah]] en wordt afsluitend wereldwijd gevierd met het [[Offerfeest]].<br />
<br />
De ''oemra'' kan ook los worden uitgevoerd en is niet tijdgebonden en wordt ook wel de kleine bedevaart genoemd.<br />
<br />
Ook zijn er moslims die een bezoek brengen naar de [[Moskee van de Profeet]] in [[Medina (Arabië)|Medina]] en [[Al-Aqsamoskee|Masjid Al-Aqsa]] in [[Jeruzalem]]. Dit hoort niet tot de rituelen van de bedevaart maar wordt wel aangeraden door de profeet Mohammed. In de Moskee van de Profeet ligt de profeet Mohammed begraven naast [[Abu Bakr]] en [[Omar ibn al-Chattab|Omar]] die volgens de [[soennisme|soennieten]] de eerste en tweede [[kalief|kaliefen]] waren. In de Masjid Al-Aqsa is Mohammed naar de hemel gegaan tijdens de [[Nachtreis|Isra en Mi'raj]].<br />
<br />
De [[sjiisme|sjiieten]] erkennen Aboe Bakr en Omar niet als opvolgers van de profeet Mohammed en om die reden willen zij deze plaats niet bezoeken. Sjiieten pelgrimeren wel naar [[Karbala]], [[Najaf]] en [[Koefa]] in [[Irak]]. In Karbala ligt [[Hoessein (imam)|Hoessein]], de kleinzoon van de profeet Mohammed begraven. [[Najaf]] wordt bezocht vanwege [[Ali ibn Abu Talib|Ali]] die hier begraven is. Volgens hen had Ali de eerste kalief na Mohammed moeten worden en niet Abu Bakr die zij als [[usurpator]] zien. Ook pelgrimeren de sjiieten naar [[Koefa]], omdat de stad tijdelijk de hoofdstad was onder het kalifaat van Ali.<br />
<br />
Binnen het [[soefisme]] wordt pelgrimage verricht naar graven van heiligen. Vrijwel de meeste [[lijst van tariqas|tariqas]] hebben mausolea van heilige verspreid over diverse gebieden in de islamitische wereld.<br />
<br />
De [[Ahmadiyya (geloofsgemeenschap)|ahmadiyya's]] verrichten geen bedevaart naar Mekka.<br />
<br />
== Jaïnisme ==<br />
In het [[jaïnisme]] zijn er vier soorten heilige bedevaartsplaatsen:<br />
* [[Siddha kshtra]]: plaats van bevrijding van een [[Kevali]] ([[Sanskriet]] voor 'compleet of gerealiseerd persoon' - inclusief [[Tirthankara]]s). Bijvoorbeeld [[Ashtapad heuvel]], [[Sammet Shikhar]], [[Champa (Jaïnism)|Champa]], [[Girnar]], [[Pava]] en [[Shatrunjaya]].<br />
* [[Atishaya kshetra]]: waar goddelijke gebeurtenissen plaatsvonden, zoals in [[Mahavirji]], [[Kesariaji]], [[Kundalpur]] enz.<br />
* [[Purana kshetra]]: geassocieerd met levens van [[shalaka-purushas]], zoals [[Ayodhya (stad)|Ayodhya]], [[Vidisha (stad)|Vidisha]], [[Hastinapur]] enz.<br />
* [[Gyana kshetra]]: geassocieerd met beroemde leraren ([[Acharya (hindoeïsme)|Acharya]])s of studiecentra, zoals [[Mohankheda]], [[Sravanabelagola]], [[Ladnun]] enz.<br />
<br />
[[Bestand:Golden Temple 1.jpg|thumb|250px|Harmandir Sahib]]<br />
<br />
== Sikhisme ==<br />
[[Amritsar (stad)|Amritsar]], waar zich de Gouden tempel [[Harmandir Sahib]] bevindt, is het voornaamste bedevaartsoord in het [[sikhisme]].<br />
<br />
== Jezidisme ==<br />
De heilige plaats voor de [[jezidi's]] is [[Lalish]] ([[Koerdisch]]: ''Laliş''), waar het graf van [[Sjeik Adi ibn Musafir|Sjeik Adi]] ligt, de stichter van het jezidisme.<br />
Tijdens deze zesdaagse bedevaart wordt ook het feest ''Cejna Cemaiya'' gevierd.<br />
<br />
== Seculier ==<br />
Niet alleen binnen de kaders van gevestigde [[religie]]s of [[kerkgenootschap]]pen vinden bedevaarten plaats, de [[ontkerkelijking]] en [[secularisering]] van de moderne samenleving heeft nieuwe bedevaarten en [[sacraal|sacrale]] plaatsen gecreëerd die tegemoetkomen aan nieuwe behoeften aan religiositeit. Dergelijke nieuwe religieuze bedevaarten zijn niet altijd gemakkelijk te onderkennen omdat ze nogal eens deel uitmaken van een ogenschijnlijk strikt seculier of toeristische fenomeen. Het graf van Jim Morrison in Parijs wordt bijvoorbeeld jaarlijks door miljoenen fans en toeristen bezocht. Voor hen is dat geen religieus geïnspireerde bedevaart, hoewel hun bezoek in de media vaak wel met de [[metafoor]] van bedevaart wordt aangeduid. Desalniettemin bevinden zich onder al die bezoekers de nodige personen die Morrison wel degelijk bovennatuurlijke betekenis toekennen en zijn graf met een (religieuze) bedevaart aandoen teneinde er steun, hulp, genezing te verkrijgen. Voor hen is het een bedevaartplaats, overigens zonder dat ze zich dat misschien realiseren of zo zouden (willen) aanduiden. Onderzoek heeft echter uitgewezen dat hun gedrag, rituelen en verwachtingspatronen in wezen niet verschillen van bijvoorbeeld katholieke bedevaartgangers.{{Bron?||2017|07|26}}<br />
<br />
Enkele andere bekende seculiere bedevaartplaatsen zijn het herdenkingsmonument ('Pre's Rock') voor langeafstandsloper Steve Prefountaine in Eugene (Oregon, VS), het standbeeld van Tito in het Kroatische Kumrovec, het graf van Soekarno in Blitar (Indonesië), de boom van maffiabestrijder [[Giovanni Falcone]] in Palermo (Italië) en het 'Kankerbos' bij Biddinghuizen voor slachtoffers aan kanker.<br />
<br />
=== Walk of Wisdom ===<br />
Ook in Nederland wordt vorm gegeven aan het idee van de seculiere pelgrimstocht. Damiaan Messing ontwikkelde in juni 2015 de ''Walk of Wisdom'', een tocht van 136 kilometer rond Nijmegen. De tocht begint en eindigt in de [[Grote of Sint-Stevenskerk|Sint-Stevenskerk]], en heeft als logo een mens met vleugels, een "kiemplantje van de aarde".<ref name="Trouw 2017" /><ref>{{Citeer web|url=https://www.triodosfoundation.nl/nl/over-triodos-foundation/wat-wij-doen/projecten/resultaten/?projectId=2107733&locationId=24264&name=walk_of_wisdom|uitgever=[[Triodos]]|bezochtdatum=26 juli 2017|titel=Walk of Wisdom&nbsp;- Mens en maatschappij}}</ref> Deelnemers aan de tocht schrijven zich in via Messings website en krijgen een starterspakket mee. Verder zijn er bepaalde ''do's and don'ts'': de mobiele telefoon moet bijvoorbeeld uit tijdens de tocht.<ref name="Trouw 2017">{{Citeer nieuws|url=https://walkofwisdom.org/images/easyblog_articles/454/Wandelen-om-wijs-te-worden--Trouw-19-juli-2017.pdf|werk=[[Trouw (krant)|Trouw]]|datum=19 juli 2017|pagina's=6–7|titel=Wandelen om wijs te worden|voornaam=Stijn|achternaam=Fens}}{{dode link|datum=november 2017 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref name="VVV">{{Citeer web|url=https://www.vvvarnhemnijmegen.nl/walk-of-wisdom|titel=De Walk of Wisdom rond Nijmegen|bezochtdatum=26 juli 2017|uitgever=VVV Regio Arnhem–Nijmegen}}{{dode link|datum=mei 2018 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> De tocht is een populaire vorm van bedevaart, gezien dat na zestien maanden al 999 mensen de tocht gelopen hadden.<ref name="Gelderlander">{{Citeer nieuws|url=https://www.gelderlander.nl/overig/huib-wijtenburg-is-pelgrim-nummer-999~a609c153/|titel=Huib Wijtenburg is pelgrim nummer 999|datum=21 november 2016|bezochtdatum=26 juli 2017|voornaam=Manja|achternaam=Bente|werk=[[De Gelderlander]]|archiefurl=https://web.archive.org/web/20170830041648/http://www.gelderlander.nl:80/overig/huib-wijtenburg-is-pelgrim-nummer-999~a609c153|archiefdatum=2017-08-30|dodeurl=nee}}</ref> De tocht is ook gelopen door een aantal bekende Nederlanders, waaronder [[Jan Terlouw]] en [[Joke Hermsen]].<ref>{{Citeer web|url=http://nijmegendirect.nl/walk-of-wisdom-een-eigentijdse-pelgrimstocht/|uitgever=Nijmegen Direct|titel=Walk of wisdom: een eigentijdse pelgrimstocht|datum=12 juni 2015|bezochtdatum=26 juli 2017|voornaam=Rogier|achternaam=Teerenstra|archiefurl=https://web.archive.org/web/20150822101213/http://nijmegendirect.nl/walk-of-wisdom-een-eigentijdse-pelgrimstocht/|archiefdatum=2015-08-22|dodeurl=ja}}</ref> In augustus 2016 werd de tocht aangepast voor rolstoelgebruikers.<ref>{{Citeer nieuws|url=http://www.omroepgelderland.nl/nieuws/2115129/Rolstoelvariant-van-de-Walk-of-Wisdom-rondom-Nijmegen|datum=17 Augustus 2016|bezochtdatum=26 juli 2017|titel=Rolstoelvariant van de Walk of Wisdom rondom Nijmegen|archiefurl=https://web.archive.org/web/20160818153132/http://www.omroepgelderland.nl/nieuws/2115129/Rolstoelvariant-van-de-Walk-of-Wisdom-rondom-Nijmegen|archiefdatum=2016-08-18|dodeurl=nee}}</ref><br />
<br />
Ondanks het bewust niet-religieuze karakter van de ''Walk of Wisdom'', heeft Messing wel bepaalde waarden aan de tocht meegegeven: zo krijgen de pelgrims een afvalzakje mee om onderweg vuilnis in te doen. In de tocht staat de "eigen ervaring" centraal,<ref name="VVV" /><ref name="Gelderlander" /> en pelgrims wordt dan ook gevraagd hun ervaringen in een —wederom seculier— [[getijdenboek]] op te schrijven.<ref name="Trouw 2017" /> De tocht en het bijbehorende getijdenboek kunnen geduid worden als vormen van atheïstische religiositeit, zoals beschreven door de filosoof [[Alain de Botton]].<ref>{{Citeer boek|isbn=9025905250|titel=God in Nederland 1966–2015|voornaam=Ton|achternaam=Bernts|medeauteurs=Berghuijs, Joantine|uitgever=[[NDC VBK|VBK Media]]|jaar=2016}}</ref> Atheïstisch of niet, er zit wel een ambitie achter: Messing wil de tocht uiteindelijk over "de hele wereld" laten gaan.<ref>{{Citeer nieuws|datum=16 september 2014|bezochtdatum=26 juli 2017|werk=[[Nieuw Wij]]|titel=Nieuwe pelgrimsroute rondom Nijmegen: Walk of Wisdom|url=https://www.nieuwwij.nl/nieuws/nieuwe-pelgrimsroute-rondom-nijmegen-walk-wisdom/|dodeurl=ja|archiefurl=https://web.archive.org/web/20171117001643/https://www.nieuwwij.nl/nieuws/nieuwe-pelgrimsroute-rondom-nijmegen-walk-wisdom/|archiefdatum=17 november 2017}}</ref><ref>{{Citeer web|url=http://www.wandelmagazine.nu/featured/walk-of-wisdom-nieuwe-pelgrimsroute-start-in-nijmegen|titel=Walk of Wisdom&nbsp;- nieuwe pelgrimsroute start in Nijmegen|uitgever=Wandelmagazine|bezochtdatum=26 juli 2017|dodeurl=ja|archiefurl=https://web.archive.org/web/20171117002150/http://www.wandelmagazine.nu/featured/walk-of-wisdom-nieuwe-pelgrimsroute-start-in-nijmegen|archiefdatum=17 november 2017}}</ref><br />
<br />
== Literatuur ==<br />
* [[Peter Jan Margry]] (ed.), ''Shrines and Pilgrimage in the Modern World: New Itineraries into the Sacred'' (Amsterdam: Amsterdam University Press, 2008) (over 'seculiere' bedevaarten)<br />
<br />
== Externe link ==<br />
*[https://www.meertens.knaw.nl/bedevaart/ Bedevaartdatabank Nederland - meertens.knaw.nl]<br />
<br />
{{Appendix|1=refs|2=<br />
{{References}}<br />
}}<br />
<br />
[[Categorie:Bedevaart| ]]</div>Colani