Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-10-08T13:59:16Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Zijbalk Romeins leger}}
De '''Classis Britannica''' was de [[Romeinse vloot|Romeinse militaire vloot]] aan [[het Kanaal]], hoofdzakelijk bedoeld om de vaarwegen tussen de provincie [[Britannia (Romeinse provincie)|Britannia]] en het Europese vasteland te beschermen. De belangrijkste bases van de vloot bevonden zich in ''[[Gesoriacum]]'' ([[Boulogne-sur-Mer]]), het hoofdkwartier van de vloot, en ''[[Portus Dubris]]'' ([[Dover (Engeland)|Dover]]).<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20071025033539/http://www.dover-kent.co.uk/history/roman_cl_br_fort.htm Dover, lock and Key of the Kingdom - Roman Dover - The Classis Britannica Fort]</ref>

Hoewel de Romeinse historici geen naam aan deze vloot verbonden, is toch bekend dat deze ''Classis Britannica'' werd genoemd, vanwege de vele in Frankrijk en op het Britse eiland gevonden [[dakpan]]nen met het stempel CLBR en inscripties op graf- en altaarstenen.<ref>{{en}}[http://www.roman-britain.org/military/classis.htm Roman-Britain - Classis Britannica, the British Fleet]. [https://web.archive.org/web/20220819131141/http://www.roman-britain.org/military/classis.htm Gearchiveerd] op 19 augustus 2022.</ref>

== Geschiedenis ==
De vloot werd waarschijnlijk opgericht tijdens de [[Romeinse verovering van Britannia|Romeinse invasie van Brittannië in 43]] door [[Claudius I|keizer Claudius]], in eerste instantie als tijdelijke vloot om de vier [[legioen]]en (''[[Legio II Augusta]]'', ''[[Legio IX Hispana]]'', ''[[Legio XIV Gemina]]'', ''[[Legio XX Valeria Victrix]]'') en hulptroepen (''[[auxilia]]''), in totaal ongeveer 40.000 soldaten, over te zetten. In de jaren daarna werd de vloot voornamelijk gebruikt om het Romeinse invasieleger te bevoorraden. De vloot speelde een belangrijke rol in de verovering van Brittannië. De bevoorrading en beveiliging van het Kanaal vergde de eerste jaren blijkbaar het uiterste van de vloot want ze werd niet ingezet bij de [[veldslag Boudicca versus Paulinus]] in [[63]].<ref>[[Publius Cornelius Tacitus|Tacitus]] - [[De vita et moribus Iulii Agricolae|Agricola, 18]]</ref> Niet lang daarna werd de tijdelijke vloot formeel een provinciale vloot en kreeg ze haar naam "Classis Britannica". Onder gouverneur [[Gnaeus Julius Agricola|Agricola]] voer de vloot om Caledonia, de Romeinse naam voor [[Schotland]], waardoor de Romeinen ontdekten dat Brittannië een eiland was.<ref>[[Publius Cornelius Tacitus|Tacitus]] - [[De vita et moribus Iulii Agricolae|Agricola, 10]]</ref>

De manschappen van de Classis Britannica hadden meerdere taken: naast de bemanning en het onderhoud van de vloot en de vlootbases werden forten, kanalen en verdedigingswerken gebouwd. Verder haalden ze [[ijzererts]] uit [[Nationaal park Exmoor|Exmoor]] en [[Weald|the Weald]], waaruit ze [[IJzer (element)|ijzer]] wonnen voor gereedschappen en wapens. Mijnen in de [[Mendip Hills]], [[Yorkshire]] en [[Wales|Noord-Wales]] leverden [[galeniet]], waaruit [[Lood (element)|lood]] werd gewonnen. Marmer werd gehaald in [[Purbeck (district)|Purbeck]], bouwsteen uit [[Kent (graafschap)|Kent]], Yorkshire en de [[Lage Landen|Nederlanden]], timmerhout uit the Weald en de [[North Downs|North]] en [[South Downs]]. Dakpannen en tegels werden door hen gebakken in [[South East England|Zuidoost-Engeland]] en [[Frankrijk|Noord-Frankrijk]].<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20080206124024/http://www.legiiavg.org.uk/military/naval2.html Stan Kitchner - Auxillia - Classis Britannica]</ref>

In [[286]] werd [[Marcus Aurelius Mausaeus Carausius]] bevelhebber van de Classis Britannica. Deze Carausius was een [[Menapii|Menapiër]], die zijn bekwaamheid had bewezen gedurende de campagne van keizer [[Maximianus]] tegen de [[Bagaudae]] rebellen in [[Gallië]]. Met de steun van drie Britse en een Gallisch legioen riep hij zich in 286 tot keizer uit. De generaal en latere keizer [[Constantius I Chlorus]] heroverde Gallië in 293, waarop Carausius door zijn rentmeester [[Allectus]] werd vermoord. Deze riep zichzelf uit tot nieuwe keizer, maar drie jaar later werd hij door Constantius verslagen. De Classis Britannica werd weer deel van de Romeinse vloot.

Rond 400 werd Romeins Brittannië veroverd door de [[Saksen (volk)|Saksen]] en werd de vloot opgeheven.

== Bases ==
Hieronder staat een (incomplete) lijst van bases van de Classis Britannica:

=== Portus Dubris ===
[[Bestand:DoverCastle-lighthouse-2004-10-03.jpg|thumb|De Romeinse vuurtoren.]]
Het eerste Romeinse fort in Dover werd aangelegd rond 120, maar werd nooit afgebouwd. Een tweede fort dat rond 140 werd gebouwd was in gebruik tot in het begin van de 3e eeuw. De versterking werd beschermd door een muur en bevatte naast het fort zeker twee graanopslagplaatsen. Op de [[klif]]fen aan weerszijden van het fort werden twee stenen [[vuurtoren]]s gebouwd. Een gedeelte van de oorspronkelijk 24 m hoge oostelijke toren bestaat nog steeds en is heden het grootste nog bestaande Romeinse gebouw in Groot-Brittannië.<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20071106192150/http://www.dover-kent.co.uk/defence/pharos_st_mary.htm Dover, lock and Key of the Kingdom - The Pharos and St Mary-in-Castro]</ref> Ten noorden van het fort ontstond een grote burgernederzetting, waar rond 150 een [[badhuis]] (''[[Thermen|thermae]]'') werd aangelegd. Het ''Dover Roman Painted House'' aan New Street in Dover, het best bewaarde Romeinse huis in Engeland, is te bezichtigen.<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20060209202319/http://cka.moon-demon.co.uk/painted.htm The Roman Painted House at Dover]</ref>

Een in de graanopslagplaatsen te Dover gevonden inscriptie luidt: 
IMP(ERATORI) CAES(ARI) TRAIANO 
([voor] keizer Caesar Trajanus) 
HADRIAN(O) AUG(USTO) 
([[Hadrianus]] Augustus) 
A(ULO) PLATORIO NEPOTE LEG(ATO) AUG(USTI) PR(O) PR(AETORE) 
([onder] Aulus Platorius Nepos, [[Legatus Augusti pro praetore|[Legatus] Augusti pro praetore]]) 
VEXILLATIO CLASSIS BRITAN(NICAE) 
([werd dit gebouwd door het] detachement (''[[Vexillatio]]'') van de Classis Britannica) 

Aulus Platorius Nepos was gouverneur van de provincie Britannica van 122 tot 126.

=== Gesoriacum ===
Gesioracum en de nabijgelegen haven [[Portus Itius]] werden reeds door [[Julius Caesar]] gebruikt voor zijn invallen in Brittannië in [[55 v.Chr.|55]] en [[54 v.Chr.]] Gesoriacum groeide uit tot een belangrijke haven- en handelsplaats, zeker na de aanleg van de belangrijke [[Heerweg (Romeinse Rijk)|heerwegen]] naar [[Colonia Claudia Ara Agrippinensium]] ([[Keulen (stad)|Keulen]]) en [[Durocortorum]] ([[Reims]]), en bleef gedurende de heerschappij van het [[Romeinse Rijk]] de belangrijkste verbindingshaven naar Britannia.Tot [[296]] bevond zich hier het hoofdkwartier van de classis Britannica.

=== Rutupiae ===
[[Bestand:Ruins Richborough Fort (Rutupiae).jpg|thumb|Resten van het fort Rutupiae]]
Rutupiae, het huidige [[Richborough]] bij [[Sandwich (Engeland)|Sandwich]], was vrijwel zeker de plaats waar in [[43]] de Romeinse invasievloot van keizer Claudius landde. De eerste versterkingen werden in het midden van de 1e eeuw aangelegd. Rutupiae was een opslagplaats en fort van het Romeinse leger. Later groeide het uit tot een bloeiende handelsnederzetting. Aan het einde van de 1e eeuw werd hier een [[quadrifons]]-triomfboog (een [[triomfboog]] met vier gelijke zijden) gebouwd, mogelijk ter ere van de overwinning van Agricola in de [[slag bij Mons Graupius]]. Eind 3e eeuw werd een nieuw fort gebouwd, waarschijnlijk door Carausius.<ref>Donald White - Litus Saxonicum; The British Saxon Shore in Scholarship and History</ref>

=== Portus Lemanis ===
Portus Lemanis, het hedendaagse [[Lympne]], was een haven, 11 km ten westen van de hedendaagse stad [[Folkestone]]. Lympne ligt heden niet meer aan zee. Een altaarsteen uit het fort van Lemanis stamt uit het jaar 140.<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20110613144027/http://ads.ahds.ac.uk/catalogue/adsdata/cbaresrep/pdf/018/01804001.pdf Henry Cleere - The Classis Britannica]</ref>

=== Bodiam ===
Bodium was een haven aan de monding van de rivier de Limen ([[River Rother]]). Ook het in [[East Sussex]] gelegen Bodiam ligt heden niet meer aan zee.

== Literatuur ==
*Peter Blair - Roman Britain and Early England 55 B. C. to A. D. 871 (New York, 1966)
*Brian Philip - The Excavation of the Roman Forts of the Classis Britannica at Dover 1970-1977 (Dover, 1981)
*John Peddie - Conquest: The Roman Invasion of Britain (New York, 1997)
*John Spaul - Classes Imperii Romanii (Andover, 2002)

== Bronnen ==
{{References}}

== Externe link ==
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20110226045445/http://www.classis-britannica.co.uk/sml/index.htm Classis-Britannica.co.uk]

[[Categorie:Romeinen in Groot-Brittannië]]
[[Categorie:Romeins leger]]

Classis Britannica - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd