https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Communis_opinioCommunis opinio - Bewerkingsoverzicht2026-04-21T12:09:42ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Communis_opinio&diff=116122&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-07-09T12:55:56Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>'''Communis opinio''', letterlijk de ''gemeenschappelijke opinie'', is een [[Latijn]]se uitdrukking waarmee de meest voorkomende mening binnen een groep wordt aangeduid. Is de groep niet bepaald, dan wordt ook wel gesproken van de ''publieke opinie''. Bij een breed gedragen overeenstemming is er sprake van [[consensus]]. De overheersende mening onder deskundigen, met name in de wetenschap, wordt ook ''communis opinio doctorum'' genoemd. De ''[[opinio iuris]]'' is de algemene rechtsopvatting, de consensus onder [[jurist]]en.<br />
<br />
De term ''communis opinio'' werd al in de [[middeleeuwen]] gebruikt en in de vijftiende eeuw werd het een referentiepunt voor rechters in een tijd dat [[rechtsbron]]nen (van het [[Romeins recht]], dat was aangepast aan feodale, gemeentelijke en adellijke wetgeving) elkaar regelmatig tegenspraken.<ref>{{it}} Spagnesi, E. (2010) ''Storia del Diritto Moderno e Contemporaneo'' [https://web.archive.org/web/20140714230513/http://jus.unipi.forumfree.it/?t=51655165 Universiteit van Pisa]</ref> De mening van juristen kon worden gezien als een kwantitatief criterium, of zelfs een kwalitatief criterium, indien het de mening was van gezaghebbende juristen. Dit laatste stond bekend onder de term ''communis opinio doctorum'', ofwel de ''gemeenschappelijke opinie van geleerden''.<br />
<br />
De [[Italië|Italiaanse]] jurist [[Baldus de Ubaldis]] bracht de term in de veertiende eeuw in verband met het [[gewoonterecht]], het recht gebaseerd op gewoonten.<ref>{{de}} Oestmann, P. (2002) ''Rechtsvielfalt vor Gericht: Rechtsanwendung und Partikularrecht im Alten Reich''. Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann. (pagina 110) [http://books.google.nl/books?id=Bbmf7duK9NMC&lpg=PR3&hl=nl&pg=PA110#v=onepage&q&f=false Google Books]</ref> Zo schreef hij: ''communis opinio habet vim consuetudinis'', ofwel ''de gemeenschappelijke opinie heeft de kracht van gewoonterecht''.<ref>{{de}} Liebs, D. (2007) ''Lateinische Rechtsregeln und Rechtssprichwörter''. München: C. H. Beck. (pagina 48) [http://books.google.nl/books?id=YOxTT1WymMQC&lpg=PP1&hl=nl&pg=PA48#v=onepage&q&f=false Google Books]</ref> In Europa was het eeuwenlang gebruikelijk in de rechtspraak niet van de ''opinie der rechtsgeleerden'' af te wijken. De ''communis opinio'' werd op die manier een rechtsbron op zichzelf.<ref name="Van Apeldoorn">Rinkes, J.G.J. <small>(red.)</small>; Spoormans H.C.G.; Stamhuis E.F.;Teunissen, J.M.H.F. (2009) ''Van Apeldoorn's Inleiding tot de studie van het Nederlandse recht''. Uitgeverij Kluwer. (pagina 136-138) [http://books.google.nl/books?id=DL6YtVGAIJUC&pg=PR7&hl=nl&pg=PA136#v=onepage&q&f=false Google Books]</ref> In het veertiende-eeuwse Italië waren rechters zelfs verplicht de communis opinio te volgen, ook wanneer deze tegen publiek gemaakte opvattingen van henzelf indruiste. Aan dit [[mos italicus]] kwam langzaam een einde toen in de [[vroegmoderne tijd]] voornamelijk Franse [[Humanisme|humanisten]] zoals [[Jacques Cujas]] en [[Guillaume Budé]] de [[Corpus Iuris Civilis|Justiniaanse wetboeken]] opnieuw gingen interpreteren zonder zich te bekommeren om de vele interpretaties van interpretaties van de wetsteksten. Het centrum van ontwikkeling van het [[mos gallicus]], de meer historische en kritische wijze van benadering van de oude Romeinse bronnen, was de [[Universiteit van Bourges]].<ref>Van Caenegem, R.C. (1996) ''Geschiedkundige inleiding tot het recht''. Uitgeverij Kluwer. (pagina 53-54) [https://web.archive.org/web/20140728035631/http://books.google.co.uk/books?id=0pwLNyqu1DcC&pg=PA54&lpg=PA54&dq=mos+gallicus&source=bl&ots=UwKTVQOptL&sig=gqYT4S6eAotHv_c-XKnNkbrvkYE&hl=nl&sa=X&ei=vyrHU86IOcGrO7qxgUA&ved=0CEIQ6AEwBA#v=onepage&q=mos%20gallicus&f=false Google Books]</ref> Deze methode van uitleg maakte de weg vrij voor een beroep op de ratio in plaats van het blind volgen van eerdere autoriteiten.<ref>Brandsma, F. (1999) ''Het gemene recht in de praktijk van de common law'' in: Groninger Opmerkingen en Mededelingen XVI, Universiteit Groningen (pagina 43-57) [https://web.archive.org/web/20140726014546/http://rechten.eldoc.ub.rug.nl/FILES/root/Tijdschriften/GROM/1999/3brandsma/3brandsma.pdf Paper]</ref><br />
<br />
In de huidige [[Nederlands recht|Nederlandse]] en [[Belgisch recht|Belgische rechtspraak]] geldt de communis opinio niet als [[rechtsbron]].<ref name="Van Apeldoorn" /> In het [[internationaal recht]] bestaat daarentegen wel ruimte voor de communis opinio als rechtsbron. Op basis van artikel 38 van het Statuut van het [[Internationaal Gerechtshof]] is het mogelijk recht te spreken aan de hand van de opvattingen van hooggekwalificeerde publicisten.<ref name="Van Apeldoorn" /><ref>[http://wetten.overheid.nl/BWBV0005509/geldigheidsdatum_03-07-2014#VertalingNL Statuut van het Internationaal Gerechtshof, San Francisco, 26 juni 1945]</ref><br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Wetenschappelijke consensus]]<br />
<br />
{{Appendix|1=Bronvermelding en referenties|2=<br />
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=it|titel=Communis opinio|oldid=56450813}}<br />
{{References}}<br />
}}<br />
<br />
[[Categorie:Filosofische terminologie]]<br />
[[Categorie:Latijnse uitdrukking]]<br />
[[Categorie:Romeins recht]]<br />
[[Categorie:Politicologie]]</div>Colani