https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=DagwandDagwand - Bewerkingsoverzicht2026-04-20T09:33:38ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Dagwand&diff=10997&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2022-11-15T17:06:35Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>Een '''dagwand''' is een oude [[Vlaktemaat|oppervlaktemaat]].<br />
Het verwijst naar de oppervlakte grond die een boer met behulp van een os en een ploeg normalerwijze in 1 dag kon ploegen, dit is ongeveer één derde van een hectare of ongeveer 3300 m². De Romeinen gebruikten de term ''[[iugerum]]'' (van iugum = [[juk]]; vgl. Fr. "joug"; een juk ossen), doelend op de ossen die onder het juk de ploeg voorttrokken.<br />
<br />
De dagwand is gelijk aan 100 vierkante [[roede (oppervlaktemaat)|roeden]]. De exacte maat van de vierkante roede vertoonde echter regionale verschillen. Zo kon de oppervlakte van de dagwand, al naargelang de regio, uiteenlopen van 3000 tot 3500 m².<br />
<br />
De [[morgen (oppervlaktemaat)|morgen]] (in o.a. de costuymen van [[Broekzele|Broeksele]] ook vermeld als ''Morghe lands'' of ''merghen'') was een andere oppervlaktemaat. De morgen kwam overeen met de oppervlakte die men in één ochtend kon ploegen.<ref>http://mijnplatteland.com/mela/o_m/1978_3/oorsprong_betekenis_oude_maten.php</ref> De morgen was gewoonlijk gelijk aan 300 roeden of anders gezegd 1/3 van een [[bunder]].<br />
<br />
==Voorbeeld==<br />
* Een [[Dendermonde|Dendermondse]] dagwand was 3348,9369 m².<br />
* Een [[Aalst (Oost-Vlaanderen)|Aalsterse]] dagwand was 3030,7456 m².<br />
<br />
== Gelijkaardige eenheden ==<br />
In Ethiopië verwijst de tsimdi eveneens naar de oppervlakte land die een boer met behulp van een os en een ploeg normalerwijze in 1 dag kan ploegen. Daar komt de tsimdi ongeveer overeen met een kwart van een hectare.<br />
<br />
Dagwand is ook functioneel verwant aan de Engelse maat "[[acre (oppervlaktemaat)|acre]]": een "acre" is ook de oppervlakte die op 1 dag kan geploegd worden. De internationale acre heeft een oppervlakte van net geen 4047 m².<br />
<br />
In streken waar men met "kleine" roedes van 14 à 15 m² werkte, werd de dagwand niet gebruikt. Daar gebruikte men eerder het [[gemet]], wat overeen kwam met 300 (kleine) roedes of 4400 à 4500 m².<br />
<br />
==Externe link==<br />
* [https://web.archive.org/web/20070918041518/http://www.aardbol.be/landmeter/oudelandmaten.html Oude landmaten]<br />
<br />
{{Appendix|2=<br />
{{References}}}}<br />
{{Navigatie oude maateenheden}}<br />
<br />
[[Categorie:Oppervlaktemaat]]<br />
[[Categorie:Niet-SI-eenheid]]</div>Colani