Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Grafkamer van Menna. Het dorsen van graan met dieren (Egypte, ongeveer 1422-1411 v. Chr.) Dorsvlegel '''Dorsen''' is het proces van het verwijderen van de graankorrel uit de rijpe aar. Niet alle graansoorten kunnen echter gedorst worden. Het kan niet als de korrel in het pakje blijft zitten, zoals bij spelt. De korrel kan dan alleen vrij gemaak...'

2024-12-07T16:21:46Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'thumb|Grafkamer van Menna. Het dorsen van graan met dieren (Egypte, ongeveer 1422-1411 v. Chr.) thumb|Dorsvlegel '''Dorsen''' is het proces van het verwijderen van de graankorrel uit de rijpe aar. Niet alle graansoorten kunnen echter gedorst worden. Het kan niet als de korrel in het pakje blijft zitten, zoals bij spelt. De korrel kan dan alleen vrij gemaak...'

Nieuwe pagina

[[Bestand:Maler der Grabkammer des Menna 012.jpg|thumb|Grafkamer van Menna. Het dorsen van graan met dieren (Egypte, ongeveer 1422-1411 v. Chr.)]]
[[Bestand:Dreschflegel.jpg|thumb|Dorsvlegel]]

'''Dorsen''' is het proces van het verwijderen van de graankorrel uit de rijpe [[Aar (bloeiwijze)|aar]]. Niet alle graansoorten kunnen echter gedorst worden. Het kan niet als de korrel in het pakje blijft zitten, zoals bij [[spelt]]. De korrel kan dan alleen vrij gemaakt worden door te pellen (wrijven).

Het allereerste hulpmiddel voor het dorsen was de dorsstok. Deze werd al gebruikt rond 4200 v. Chr. in de nederzetting [[Egolzwil]]. <ref>Jens Lüning: ''Die Bandkeramiker. Erste Steinzeitbauern in Deutschland.'' Bilder einer Ausstellung beim Hessentag in Heppenheim / Bergstraße im Juni 2004. 2005, S. 89</ref> Ook werd gebruikgemaakt van dieren door die over het te dorsen graan te laten lopen. Een verbetering van de dorsstok was de [[dorsvlegel]].

Dorsen werd vroeger in de wintermaanden met de hand gedaan met behulp van een dorsvlegel. Het gedorste graan werd vervolgens geschoond met een [[Wan (mand)|wan]] en later met een [[wanmolen]]. Bij [[gerst]] en [[rijst]] is de korrel vergroeid met de omhullende kafjes, die niet verwijderd kunnen worden met een wanmolen. Deze korrels moeten na het dorsen gepeld (geraspt) worden met een [[pelmolen]], zij het dat dit een ander proces is dan bij spelt.

De eerste dorsmachine werd 1784 uitgevonden door de Schot [[Andrew Meikle]]. Met de opkomst van de [[dorsmachine]] werd het dorsen niet meer met de hand gedaan. Bij de [[maaidorser]] (combine) vindt het maaien, dorsen en schonen direct na elkaar in de dorsmachine plaats.

== Galerij ==
<gallery>
File:15th-century painters - Folio of a Breviary - WGA15894.jpg|Middeleeuwse afbeelding van dorsende mannen
File:Threshing-with-flail-RSJ.jpg|Dorsen met de dorsvlegel in Engeland rond 1750. Afbeelding van rond 1875
[[Bestand:Batteuse 1881.jpg|thumb|Een door dieren aangedreven dorsmachine]]
File:Rhof-flegeldreschen.webm|Dorsen met de hand in het Roscheider Hof openluchtmuseum
File:Threshing place, Santorini, Greece.jpg|Dorsvloer in [[Santorini]], Griekenland
File:Dorsmachine Bergmann.jpg|Dorskast
File:Threshing_rice_by_hand.webm|Rijst dorsen met de hand
File:A farmer.jpg|Een boer aan het dorsen op zijn akker
[[File:Harvest.webm|Dorsen met Yolks in vroeger tijden]]
File:Threshing_wheat_with_cattle_in_Shikong,_2011.webm|Dorsen met [[jak]]s in [[Gilgit-Baltistan]]
Image:Wheat Threshing Demo at Goessel Threshing Days in Goessel, Kansas.jpg|Dorsen van tarwe in Goessel Threshing Days in Goessel, [[Kansas (staat)|Kansas]], 2010.
image:Fries Landbouwmuseum Earnewâld - Dorsrol.jpg|Dorsrol
</gallery>

== Zie ook ==
* [[Deel]]
{{Appendix}}

[[Categorie:Landbouw]]

Dorsen - Bewerkingsoverzicht