Colani: /* Bibliografie */

2025-11-24T07:08:39Z

Bibliografie

Nieuwe pagina

{{Infobox auteur
| afbeelding = EdgarDuPerron.jpg
| naam = Edgar du Perron
| citaat =
| volledige naam = Charles Edgar du Perron
| pseudoniem = Duco Perkens, Joseph Joséphin, W.C. Kloot van Neukema, Angèle Baedens, Cesar Bombay en Bodor Guíla
| beter-bekend-als =
| bijnaam =
| genoemd =
| geboren = 2 november 1899
| geboorteplaats = Meester Cornelis
| overleden = 14 mei 1940
| overlijdensplaats = Bergen (plaats in Noord-Holland)
| land = Nederland
| beroep = schrijver
| jaren-actief = [[1920]]-[[1940]]
| genre = gedichten, essays, romans
| stroming = [[Modernisme|literair modernisme]], [[Forum (literair tijdschrift)|Forumgeneratie]]
| invloeden =
| bekende-werken = ''Het land van herkomst''
| uitgeverij =
| onderscheiding =
| dbnl = du_p001
| handtekening =
| website = https://eduperron.nl/
| lijst =
| ander portaal =
| portaal2 =
| portaal3 =
}}

'''Charles Edgar du Perron''' (meestal aangeduid als ''E. du Perron'') ([[Meester Cornelis|Jatinegara, toen: Meester Cornelis]], (West-[[Java (eiland)|Java]]), [[2 november]] [[1899]] – [[Bergen (plaats in Noord-Holland)|Bergen (NH)]], [[14 mei]] [[1940]]) was een [[Nederland]]s [[dichter]], [[Recensie|criticus]] en proza[[auteur|schrijver]]. Hij richtte samen met [[Menno ter Braak]] en [[Maurice Roelants]] het invloedrijke literaire tijdschrift ''[[Forum (literair tijdschrift)|Forum]]'' op. Zijn [[Roman (literatuur)|roman]] ''[[Het land van herkomst]]'' is een van de bekendste [[Modernisme#In de literatuur|modernistische]] romans uit de Nederlandse literatuur. <ref>{{Citeer web |url=https://www.literatuurgeschiedenis.org/teksten/het-land-van-herkomst |titel=Het land van herkomst {{!}} Literatuurgeschiedenis |bezochtdatum=2023-07-29 |werk=www.literatuurgeschiedenis.org |taal=nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230729122020/https://www.literatuurgeschiedenis.org/teksten/het-land-van-herkomst|archiefdatum=2023-07-29}}</ref> Een deel van zijn werk (tot 1925) publiceerde hij onder het pseudoniem '''Duco Perkens'''. Andere pseudoniemen waren ''Joseph Joséphin, Bodor Guíla, W.C. Kloot van Neukema, Cesar Bombay'' en ''Angèle Baedens''.

== Biografie ==
Du Perron groeide op in [[Nederlands-Indië]], waar zijn vader ondernemer was. Hij had een onbekommerde jeugd, doorliep een beperkte en weinig consistente schoolcarrière en maakte zich niet veel zorgen over de toekomst. <ref>{{Citeer web |url=https://www.dbnl.org/tekst/zuid004krit01_01/kll00446.php |titel=E. du Perron |auteur=Kees Snoek |datum=1999-05 |bezochtdatum=2023-12-31 |werk=Kritisch lexicon van de moderne Nederlandstalige literatuur |taal=nl}}</ref> In Indië was hij korte tijd werkzaam als journalist. In [[1921]] verhuisde hij naar [[Europa (continent)|Europa]] met zijn ouders, die zich in 1926 in België vestigden op een kasteeltje in [[Gistoux]]. Zijn eerste manuscripten gaf Du Perron uit op eigen kosten. Hij ging in het kasteel bij zijn ouders wonen, maar voelde zich in België niet op z'n plaats en zocht afleiding in [[Parijs]], [[Brussel (stad)|Brussel]] en Nederland. Du Perron mengde zich intensief in het literaire en artistieke leven van die tijd. Zo was hij goed bevriend met de Franse schrijver en politicus [[André Malraux]], de schilder [[Carel Willink]] en de dichter [[Paul van Ostaijen]].

Hij trouwde in 1928 met Simone Sechez, de moeder van zijn eerste kind. In 1932 scheidde hij van Simone en hertrouwde hij met de essayiste dr. [[Elisabeth de Roos]]. Na de dood van zijn moeder in 1933 - zijn vader had in 1926 te Brussel zelfmoord gepleegd - bleek het verhoopte erfdeel in rook opgegaan. De onverkoopbaarheid van het landhuis te Gistoux op het dieptepunt van de economische crisis maakte Du Perrons financiële debacle compleet.

Mede daarom keerde hij in 1936 terug naar Nederlands-Indië, in de hoop dat het leven daar gemakkelijker en goedkoper zou zijn, maar ook uit groeiende afkeer van het opkomende [[nationaalsocialisme]] in West-Europa. Du Perron werkte in Indië als journalist en correspondent. Gedurende die tijd zocht hij contact met lokale jonge intellectuelen en andere geestverwanten, met wie hij stimulerende contacten onderhield. Desondanks viel het dagelijks leven in de praktijk tegen; hij keerde in 1939 teleurgesteld terug naar Nederland, waar hij zich vestigde in [[Bergen (plaats in Noord-Holland)|Bergen]].

Hij overleed vrijwel tezelfdertijd als zijn vriend [[Menno ter Braak]], op 14 mei 1940 tussen tien en elf uur 's avonds, kort nadat op de radio de [[Duitse aanval op Nederland in 1940#Capitulatie|Nederlandse capitulatie]] voor het Duitse leger bekend was gemaakt. Ter Braak echter had zijn dood zelf gekozen. Du Perron, die aan [[angina pectoris]] leed, stierf aan een hartaanval. Volgens zijn biograaf <ref>Kees Snoek, ''E. du Perron. Het leven van een smalle mens''. Uitg. Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam, 2005. {{ISBN|90-388-6954-1}}</ref> speelde Du Perrons opwinding over de Nederlandse capitulatie hierbij een rol.

== Werk ==
=== Vroeg werk ===
Du Perrons vroege werk, dat hij in eigen beheer uitgaf, was sterk beïnvloed door het [[modernisme]]. Hij ondervond al spoedig dat zijn kracht elders lag. De titels van zijn verhalen en dichtbundels geven goed aan waar het hem eigenlijk om ging: een kritische houding ten opzichte van de maatschappij (''Tegenonderzoek''), onthechting ten opzichte van het alledaagse (''Poging tot afstand'') en een sterke oriëntatie op het werk van een kleine groep vrienden en geestverwanten (''Voor kleine parochie'').

=== ''De man van Lebak'' ===
Net als zijn vriend Menno ter Braak was Du Perron een groot bewonderaar van [[Multatuli]], maar meer dan Ter Braak was hij diens culturele erfgenaam. Du Perron wijdde tussen 1937 en 1940 niet minder dan vier publicaties aan Multatuli, waaronder een toenmaals belangrijke bronnenpublicatie (''De bewijzen uit het pak van Sjaalman'') en een [[biografie]] van Multatuli (''De man van Lebak''), die het leven beschrijft van Eduard Douwes Dekker, tot aan het verschijnen van ''[[Max Havelaar (boek)|Max Havelaar]]''. Deze biografie werd door [[Willem Frederik Hermans]] 'voortreffelijk' genoemd.

=== ''Het land van herkomst'' ===
Du Perrons hoofdwerk is de [[Autobiografie|autobiografische]] roman ''[[Het land van herkomst]]'' (1935). <ref> Behalve door Malraux is het werk sterk beïnvloed door [[Stendhal]], met name diens roman ''Vie de Henry Brulard''. Het is grotendeels als [[Autobiografie#Autobiografische fictie|'autofictie']] te beschouwen. Passages over het Nederlands-Indië van zijn jeugd worden afgewisseld met Europese, grotendeels in Parijs gesitueerde episoden, waarin Du Perron een scherp tijdsbeeld van Europa geeft aan de hand van gesprekken met bevriende intellectuelen en kunstenaars. Naaste vrienden van de schrijver zijn te herkennen, onder wie Ter Braak ("Wijdenes"), [[Jan Greshoff]] ("Graaflant"), [[Alexandre Alexeïeff]] ("Goeraëff"), [[Adriaan Roland Holst]] ("Rijckloff") en [[André Malraux]] ("Héverlé"). Door frisse observaties en levendige verbeelding wordt ''Het land van herkomst'' door veel critici tot de beste Nederlandse romans van de twintigste eeuw gerekend.{{Bron|Bron?|2023|11|25}}. Het boek is tevens een afrekening met de hypocriete moraal van zijn tijd, die Du Perron afmat aan de in zijn ogen gedweeë houding van zijn tijdgenoten tegenover het opkomende [[nationaalsocialisme]], dat in zijn geboorteland [[Nederlands-Indië]] over een grote aanhang beschikte.

</ref>
=== Essays, polemieken en brieven ===
De rest van het werk van Du Perron bestaat grotendeels uit [[essay]]s en [[polemiek]]en, waarvan er vele verschenen in ''[[Forum (literair tijdschrift)|Forum]]''. Du Perron was een verwoed briefschrijver. Er zijn meer dan 4.000 brieven van hem bewaard gebleven, die tussen 1978 en 1991 in negen delen zijn uitgegeven. Ze geven een weliswaar eenzijdig, maar levendig en gedetailleerd beeld van het letterkundige leven in Nederland tussen de twee wereldoorlogen. Ook [[J.J. Voskuil (schrijver)|J.J. Voskuil]] schrijft in verschillende passages van het eerste deel van zijn dagboek ''Bijna een man'' over de invloed van Du Perron.<ref>J.J. Voskuil, ''Bijna een man. Dagboeken 1939-1955''. G.A. van Oorschot, Amsterdam, 2022. {{ISBN|9789028222007}}</ref>

== Bibliografie ==
* 1923 - ''Manuscrit trouvé dans une poche''
* 1924 - ''Kwartier per dag'' (onder pseudoniem Duco Perkens)
* 1924 - ''Het roerend bezit'' (onder pseudoniem Duco Perkens)
* 1925 - ''Agath'' (onder pseudoniem W.C. Kloot van Neukema)
* 1925 - ''De behouden prullenmand'' (onder pseudoniem Duco Perkens)
* 1925 - ''Claudia'' (onder pseudoniem Duco Perkens)
* 1925 - ''Filter'' (onder pseudoniem Duco Perkens)
* 1925 - ''Een tussen vijf'' (onder pseudoniem Duco Perkens)
* 1926 - ''Het boozige boekje''
* 1926 - ''De koning en zĳn min: eroties gedicht in veertien zangen''
* 1926 - ''Bij gebrek aan ernst'' (verhalen) (vermeerderd in [[1928]] en [[1932]]) [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMKB06:000005751 (Digitale versie)]
* 1927 - ''Poging tot afstand'' (gedichten)
* 1927 - ''Ballade der polderlandsche onrustige kapoenen''
* 1927 - ''Alle de rozen, of Het gesprek bĳ maanlicht''
* 1927 - ''De behouden prullemand''
* 1927 - ''Een voorbereiding, zĳnde de cahiers van Kristiaan Watteyn'' [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMKB21:046913000:00011 (Digitale versie)]
* 1928 - ''Gebed bĳ de harde dood''
* 1928 - ''Sonnet van burgerdeugd''
* 1929 - ''Nutteloos verzet''
* 1930 - ''Parlando'' (gedichten)
* 1931 - ''Voor kleine parochie'' [https://www.dbnl.org/tekst/du_p001voor01_01/ (Digitale versie)]
* 1931 - ''Vriend of vijand'' [https://www.dbnl.org/tekst/du_p001vrie01_01/ (Digitale versie)]
* 1932 - ''Mikrochaos. Verzamelde gedichten'' [https://www.dbnl.org/arch/du_p001mikr02_01/pag/du_p001mikr02_01.pdf (Digitale versie)]
* 1933 - ''Tegenonderzoek'' [https://www.dbnl.org/tekst/du_p001tege01_01/ (Digitale versie)]
* 1933 - ''Uren met Dirk Coster'' (essay)
* 1934 - ''De smalle mens'' (essay) [https://www.dbnl.org/tekst/du_p001smal01_01/ (Digitale versie)]
* 1935 - ''[[Het land van herkomst]]''<ref> "Het land van herkomst"; geraadpleegd op: 14 maart 2021. (roman) [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMKB21:036481000 (Digitale versie)]</ref>
* 1936 - ''Blocnote klein formaat'' (essay) [https://www.dbnl.org/tekst/du_p001bloc01_01/ (Digitale versie)]
* 1937 - ''De man van Lebak. Anekdoten en dokumenten betreffende Multatuli''. Bijeengebr. en gekommenteerd door E. Du Perron'' [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMKB06:000005549 (Digitale versie)]
* 1938 - ''Het sprookje van de misdaad. Dialogen over het detektive-verhaal gevolgd door De werkelike d'Artagnan'' [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMKB06:000002682 (Digitale versie)]
* 1938 - ''Multatuli, tweede pleidooi. Beschouwingen en nieuwe dokumenten'' [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMKB06:000005402 (Digitale versie)]
* 1939 - ''De muze van Jan Companjie. Overzichtelike verzameling van Nederlands-Oostindiese belletrie uit de Companjiestijd (1600-1780)'' samengest. door E. Du Perron [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMKB06:000002632 (Digitale versie)]
* 1939 - ''Schandaal in Holland'' [https://www.dbnl.org/arch/du_p001scha01_01/pag/du_p001scha01_01.pdf (Digitale versie)]
* 1940 - ''De bewijzen uit het pak van Sjaalman. nieuwe dokumenten betreffende de Havelaarzaak en Lebak'', [[A.A.M. Stols]], 's Gravenhage [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMKB31:022765000:00007 (Digitale versie)]
* 1940 - ''Multatuli en de luizen. Aantekeningen bij een nieuw Waarheidsboek over Multatuli'' [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMKB31:023434000 (Digitale versie)]
* 1940 - ''Een lettré uit de 18e eeuw. Willem van Hogendorp. Brieven en verzen uit het Algemeen Rijksarchief te 's-Gravenhage'' gepubl. en toegel. door E. du Perron [https://www.dbnl.org/tekst/du_p001lett01_01/ (Digitale versie)]
* 1988 - ''Manuscript in een jaszak gevonden'' [https://www.dbnl.org/tekst/du_p001manu02_01/ (Digitale versie)]. Oorspronkelijk uitgegeven in 1923

;Postuum
* 1941 - ''De grijze dashond'' (gedicht) (met inleiding van [[Simon Vestdijk]])
* 1941 - ''Een grote stilte'', met tekening van [[Carel Willink|A.C. Willink]], [[Orpheus (A.A.M. Stols)|Orpheus-serie nr. 11]]
* 1943 - ''Scheepsjournaal van Arthur Ducroo''
* 1951 - ''Poging tot aafstand. Verhalen'' [https://www.dbnl.org/arch/du_p001pogi02_01/pag/du_p001pogi02_01.pdf (Digitale versie)]
* 1955-1959 - ''Verzameld werk''
* 1962-1967 - ''Menno ter Braak/E.d.P. Briefwisseling 1930-1940''
* 1977-1990 - ''Brieven'', [[G.A. van Oorschot]], Amsterdam
** deel 1: 1977 - ''Brieven 1-376, periode 09-09-1922 / 28-12-1929''
** deel 2: 1978 - ''Brieven 377-801, periode 01-01-1930 / 31-03-1931''
** deel 3: 1978 - ''Brieven 802-1427, periode 01-04-1931 / 31-12-1932''
** deel 4: 1978 - ''Brieven 1428-2062, periode 02-01-1933 / 30-04-1934''
** deel 5: 1979 - ''Brieven 2063-2704, periode 02-05-1934 / 31-12-1935''
** deel 6: 1980 - ''Brieven 2705-3221, periode 01-11-1935 / 30-06-1937''
** deel 7: 1981 - ''Brieven 3222-3574, periode 02-07-1937 / 30-11-1938''
** deel 8: 1984 - ''Brieven 3575-4114, periode 03-12-1938 / 09-05-1940''
** deel 9: 1990 - ''Brieven 4115-4335, periode 26-09-1920 / 09-05-1940''
* 2020 - ''De grijze dashond''. Met etsen van [[Alexandre Alexeïeff]]. Bezorgd door [[Niels Bokhove]]. Met nawoord door [[S. Vestdijk]]
* 2023 - ''De onzekeren. E du Perrons 'onvoltooide' in 95 ontwerpen''. Bezorgd door Ronald Spoor en Herman Verhaar. [[Amsterdam University Press]].

== Bijzonderheden ==
* De in 1986 ingestelde [[E. du Perronprijs]] is een naar Du Perron vernoemde literatuurprijs..
* Du Perron schreef [[Erotiek|erotische]] poëzie onder de [[pseudoniem]]en Cesar Bombay en W.C. Kloot van Neukema.<ref>[[Kees Lekkerkerker]] bezorgde een wetenschappelijke editie van dit scrabreuze werk in vier delen, in 1980 uitgegeven door de Eliance Pers.</ref>

== Galerij ==
<gallery>
Bestand:E du Perron (geb. 1899), Bestanddeelnr 935-0996.jpg|E du Perron (geb. 1899).
Bestand:EdgarDuPerron.jpg|Du Perron in [[Bandung|Bandoeng]], [[Nederlands-Indië]], ca. 1919.
Bestand:Charles Edgar (Eddy) du Perron (rechts) en George André Malraux, vermoedelijk in Frankrijk, KITLV 403365.jpg|Charles Edgar (Eddy) du Perron (rechts) en George André Malraux, vermoedelijk in Frankrijk
Bestand:Edgar du Perron.jpg|Bronzen [[buste (kunst)|kop]] van Du Perron door [[Sylvia Willink]], 1993.
</gallery>

== Externe links ==
* [http://www.eduperron.nl Website E. du Perron, met alle werken & veel foto's]
* [http://www.edpg.nl/ Eddy du Perron Genootschap]
* [http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/BWN/lemmata/bwn1/perron J.H.W. Veenstra, 'Perron, Charles Edgard du (1899-1940)', in: ''Biografisch Woordenboek van Nederland'' 1 (1979)]
* {{Link dbnl auteur|id=du_p001}}
* [https://www.kb.nl/bronnen-zoekwijzers/kb-collecties/moderne-gedrukte-werken-vanaf-1801/du-perron Koninklijke Bibliotheek - deelcollectie E. du Perron]{{Dode link}}
{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Perron, Eddy}}
[[Categorie:Nederlands dichter]][[Categorie:Nederlands literatuurcriticus]][[Categorie:Nederlands schrijver]][[Categorie:Nederlands-Indische literatuur]][[Categorie:Journalist in Nederlands-Indië]][[Categorie:Auteur in het publiek domein]]

E. du Perron - Bewerkingsoverzicht

Colani: /* Bibliografie */