Colani: 1 versie geïmporteerd

2026-03-15T10:22:39Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox voetballer
| spelernaam = Eddy Hamel
| volledigenaam =
| bijnaam = ''Belhamel''
| afbeelding = Eddy Hamel (Ajax elftal (23-01-1927) (cropped)).jpg
| onderschrift = Eddy Hamel in 1927
| geboortedatum = [[21 oktober]] [[1902]]
| geboortestad = [[New York (stad)|New York]]
| geboorteland =
| overlijddatum = [[30 april]] [[1943]]
| stadvanoverlijden = [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]]
| landvanoverlijden =
| lengte =
| gewicht =
| rugnummer =
| positie =
| vorigeclubs =
| jeugdjaren =
| jeugdteams =
| seizoen = 1922-1930
| club = [[AFC Ajax]]
| wedstr(goals) = 125 {{0}}8
| trainersjaren =
| getraindeclubs =
| erelijstjaren =
| erelijst =
| clubupdate =
| landupdate =
}}
[[Bestand:WV Monument2.jpg|thumb|Monument voor joodse slachtoffers van WV-HEDW, waar Hamel coach was]]
'''Edward (Eddy) Hamel''' ([[New York (stad)|New York]], [[21 oktober]] [[1902]] – [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]], [[30 april]] [[1943]]) was een Amerikaans-Nederlands [[voetballer]]. Hamel was het enige [[Joden|Joodse]] slachtoffer van de [[nazi]]'s in de [[Tweede Wereldoorlog]] die in het eerste team van [[AFC Ajax]] gespeeld had.

== Loopbaan ==
Eddy Hamel was de zoon van een diamantslijper en werd geboren in de [[Upper East Side]] in [[Manhattan (New York)]]. Hij had de [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] nationaliteit. Zijn Nederlandse ouders waren een jaar voor zijn geboorte naar de Verenigde Staten geëmigreerd. In 1903 vertrok het gezin echter al weer terug naar Nederland, waar Eddy opgroeide in [[Amsterdam]]. Hij speelde aanvankelijk voetbal bij [[Amsterdamsche Football Club|AFC]], maar verhuisde later naar [[AFC Ajax|Ajax]].

[[Bestand:Ajax 1926.jpg|thumb|Ajax met Hamel, rechtsonder (1926)]]
[[Bestand:Ajax elftal (02-01-1927).jpg|thumb|Ajax met Hamel linksonder (1927)]]
[[Bestand:Ajax elftal (26-02-1928).jpg|thumb|Ajax elftal met Hamel, linksonder (1928)]]
[[Bestand:Huldiging Jack Reijnolds (1931).jpg|thumb|Hamel midden achterin te zien bij huldiging trainer [[Jack Reynolds]] (1931)]]
[[Bestand:Edward Hamel signature.jpg|thumb|handtekening van Hamel]]

Tussen 1922 en 1930 speelde hij als rechtsbuiten 125 wedstrijden voor Ajax. In deze periode kreeg hij de bijnaam ''Belhamel''. Hij maakte acht doelpunten, waarvan vijf in het seizoen 1926/1927. Een knieblessure beëindigde zijn actieve loopbaan. Hierna speelde hij nog wedstrijden in het veteranenteam van Ajax. Hij werd coach van [[AVV Zeeburgia|Zeeburgia]] en [[KVV (voetbalclub)|KVV]] en drie jaar van [[Alcmaria Victrix]] in [[Alkmaar]]. Gelijktijdig met Alcmaria was hij trainer van [[RKAV Volendam]] en [[BVV De Kennemers|De Kennemers]]. Bij deze laatste club volgde hij in 1934 [[Wim de Bois]] op. Later was hij coach van de (joodse) voetbalclub [[WV-HEDW|HEDW]] te Amsterdam. Hamel woonde niet in de Jodenbuurt maar aan de [[Amstelkade]] in het nette [[Amsterdam-Zuid]].

== Tweede Wereldoorlog ==
In oktober 1942 werd Hamel opgepakt door de Duitsers omdat hij geen [[jodenster]] droeg. Samen met zijn gezin werd hij op transport gezet naar [[Kamp Westerbork]]. Hij kon niet aantonen dat hij Amerikaans staatsburger was. Indien hij de beschikking zou hebben gehad over zijn Amerikaanse paspoort, was hij mogelijk geplaatst in een beter kamp zodat hij kon worden geruild tegen Duitse krijgsgevangenen. Na een verblijf van enkele maanden in Westerbork kwam hij in januari 1943 in [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]] terecht, waar hij te werk werd gesteld. In april 1943 kwam hij door vergassing om het leven. Ook zijn vrouw Johanna Wijnberg, hun kinderen Robert en Paul (een tweeling) en Hamels ouders kwamen om in concentratiekampen, zijn vrouw en kinderen waarschijnlijk al op de dag van aankomst in Auschwitz.

== Herinnering ==
Hamel is een van de officieel Joodse spelers van het eerste elftal Ajax. Bij discussies over het Joodse imago van de club en de geuzennaam "Joden" van de Ajax supporters wordt hij steevast ter sprake gebracht. Zijn voormalige ploeggenoot [[Wim Anderiesen]] herinnerde zich Eddy Hamel als een van de betere spelers waarmee hij gespeeld heeft. De andere vooroorlogse Joodse speler van het eerste elftal van Ajax, [[Johnny Roeg]], overleefde de oorlog door onder te duiken. Hamel heeft enkele jaren samengespeeld met [[Joop Pelser]], die bestuurslid werd toen Hamel in het eerste elftal speelde. Pelser is na de oorlog veroordeeld voor [[collaboratie]] met de bezetter.

Holocaustoverlevende [[Leon Greenman]] (1910-2008) trok in Auschwitz veel op met Hamel. Over deze periode schreef hij het in 2001 gepubliceerde boek ''An Englishman in Auschwitz''.<ref>{{en}} [http://ajaxusa.blogspot.com/2002/09/warm-back-of-eddy-hamel.html The warm back of Eddy Hamel], "Ajax, the Dutch, the war", [[Simon Kuper]]</ref>

== Zie ook ==
* [[Lijst van spelers van Ajax (mannen)|Lijst van spelers van Ajax]]

{{Appendix|1=alles|2=
* {{Link Joods Monument|id=50172|label=Edward Hamel}}
* [https://www.si.com/soccer/2019/02/12/eddy-hamel-ajax-american-holocaust-victim-auschwitz Remember The Ringleader], Sports Illustrated, 12 februari 2019.
* [https://www.haarlemsdagblad.nl/cnt/dmf20190301_66406091/het-bijzondere-levensverhaal-van-ajax-voetballer-eddy-hamel-door-de-nazi-s-vermoord-niemand-wist-van-zijn-bestaan-af Het bijzondere levensverhaal van Ajax-voetballer Eddy Hamel, door de nazi’s vermoord: ’Niemand wist van zijn bestaan af’], Haarlems Dagblad, 1 maart 2019.
* [https://nos.nl/video/2379183-eindsignaal-eddy-hamel Eindsignaal: Eddy Hamel], NOS VOETBAL, 2 mei 2021
----
{{References}}
}}

{{DEFAULTSORT:Hamel, Eddy}}
[[Categorie:Amerikaans voetballer]]
[[Categorie:Kampgevangene in Westerbork]]
[[Categorie:Nederlands Holocaustslachtoffer]]
[[Categorie:Nederlands voetballer]]
[[Categorie:Omgekomen in concentratiekamp Auschwitz]]

Eddy Hamel - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd