Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2026-04-11T11:06:18Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

← Oudere versie		Versie van 11 apr 2026 13:06
Regel 47:		Regel 47:
	<gallery>		<gallery>
	DomEdytyStein.jpg\|Huis in [[Wrocław]] (Breslau) waar de familie Stein woonde		DomEdytyStein.jpg\|Huis in [[Wrocław]] (Breslau) waar de familie Stein woonde
	Plum Edith Stein und Maximilian Kolbe.~~JPG~~\|Edith Stein en [[Maximilian Kolbe]], glas-in-lood door Alois Plum in [[Kassel (Duitsland)\|Kassel]]		Plum Edith Stein und Maximilian Kolbe.jpg\|Edith Stein en [[Maximilian Kolbe]], glas-in-lood door Alois Plum in [[Kassel (Duitsland)\|Kassel]]
	Praha edith stein.~~JPG~~\|Reliëf van Edith Stein in Praag		Praha edith stein.jpg\|Reliëf van Edith Stein in Praag
	Vensters kerk.jpg\|Ramen in de [[Sint-Landricuskerk]] te [[Echt (Limburg)\|Echt]] die episodes uit het leven van Edith Stein tonen		Vensters kerk.jpg\|Ramen in de [[Sint-Landricuskerk]] te [[Echt (Limburg)\|Echt]] die episodes uit het leven van Edith Stein tonen
	</gallery>		</gallery>

Colani: 1 versie geïmporteerd

2026-03-15T10:22:28Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox heilige
| naam = Edith Stein<br />''Teresa Benedicta van het Kruis''
| geboortedatum = [[12 oktober]] [[1891]]
| geboorteplaats = [[Wrocław|Breslau]]
| sterfdatum = vermoedelijk [[9 augustus]] [[1942]]
| sterfplaats = [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz-Birkenau]]
| feestdag = [[9 augustus]]
| vereerd_bij = [[Rooms-Katholieke Kerk]]
| afbeelding = Edith Stein (ca. 1938-1939).jpg
| onderschrift =
| titels =
| zaligverklaring_datum = 1 mei 1987
| zaligverklaring_plaats =
| zaligverklaring_door = [[paus Johannes Paulus II]]
| heiligverklaring_datum = 11 oktober 1998
| heiligverklaring_plaats = [[Keulen (stad)|Keulen]]
| heiligverklaring_door = [[paus Johannes Paulus II]]
| attributen =
| beschermheilige_voor = [[Europa (werelddeel)|Europa]]
| schrijn =
| oppressie_datum =
| oppressie_door =
| controverse =
}}

'''Edith Stein''' of '''Teresa Benedicta a Cruce''' ([[Wrocław|Breslau]], [[12 oktober]] [[1891]] – [[Auschwitz-Birkenau]], vermoedelijk [[9 augustus]] [[1942]]) was een [[rooms-katholiek]]e [[Joden|Joods]]-[[Duitsland|Duitse]] [[Filosoof|filosofe]] en kloosterzuster van de Ongeschoeide [[Karmelieten]]. Vermoord door de nazi's, werd ze in 1998 [[heiligverklaring|heilig verklaard]].

==Levensloop ==
Edith Stein werd als jongste van elf kinderen geboren in een [[Orthodox jodendom|orthodox joodse]] familie. In 1904 werd ze, naar eigen zeggen onder invloed van moderne denkers en de biologische wetenschap, [[Atheïsme|atheïst]]e. Zij studeerde [[Duits]], [[filosofie]], [[psychologie]] en [[geschiedenis]] aan de [[universiteit]]en van [[Breslau]], [[Göttingen (stad)|Göttingen]] en [[Freiburg im Breisgau]]. In april 1915 werd ze vrijwillig [[Rode Kruis]]<nowiki/>verpleegster in Mährisch-Weisskirchen en kreeg voor haar inzet bij de behandeling van besmettelijke zieken een Rode Kruismedaille. Na deze dienst van zes weken gaf ze korte tijd les aan een school in Breslau. Na de verdediging van haar [[proefschrift]] in 1916 op het thema ''Zum Problem der Einfühlung'' werd zij wetenschappelijk medewerkster van haar promotor [[Edmund Husserl]] in Freiburg. Na de [[Eerste Wereldoorlog]] werd ze militante voor de Democratische Partij.

Na positieve ervaringen met katholieken als [[Max Scheler]] en Evangelische Christenen als [[Adolf Reinach]] en zijn vrouw [[Anna Reinach |Anna]] betekende de kennismaking met de autobiografie van de heilige [[Theresia van Ávila]] een keerpunt in haar leven.<ref>https://www.edith-stein.eu/portfolio/edith-steins-bekehrung/. [https://web.archive.org/web/20230501210213/https://www.edith-stein.eu/portfolio/edith-steins-bekehrung/ Gearchiveerd] op 1 mei 2023.</ref> Stein bekeerde zich tot het [[katholicisme]], liet zich op [[1 januari]] [[1922]] in [[Bad Bergzabern|Bergzabern]] dopen, gaf haar assistentschap op en ging in de [[Palts (streek)|Palts]] aan het werk op een meisjesschool van de [[dominicanessen]] te [[Speyer]].

In 1932 verhuisde ze naar het ''Instituut voor Pedagogiek'' in [[Münster (Westfalen)|Münster]], waar ze les gaf en intensief de kerkleraar [[Thomas van Aquino]] bestudeerde, hopende het [[Thomisme]] te kunnen verenigen met de [[fenomenologie]] van Husserl. Hier vertaalde ze ook Thomas' tractaat "Over de waarheid" (''De veritate'') in het Duits. In 1933 werd haar door de nazi's verboden om nog te doceren. Op 15 april 1934 trad zij in bij de orde van de ongeschoeide [[Karmelieten|karmelietessen]] in [[Keulen (stad)|Keulen]] en nam de [[kloosternaam]] ''Teresa Benedicta a Cruce'' aan. Twee jaar later liet ook Ediths zus Rosa zich dopen. Op 21 april 1935 legde ze haar tijdelijke geloften af en op 21 april 1938 haar eeuwige geloften.<ref>Teresia, nr. 4, mei-juni 1987</ref>

== Vervolging ==
Als Jodin viel Edith Stein onder het in 1933 in werking tredende "Berufsbeamtengesetz" en moest zij haar baan in [[Münster (stad)|Münster]] opgeven.

In een brief aan [[paus Pius XI]] vroeg zij hem het [[nationaalsocialisme]] te veroordelen. Volgens het persbureau [[ZENIT]] was dat ook wat de pauselijke [[nuntius]] in Duitsland was opgedragen te doen door Eugenio Pacelli, de latere [[paus Pius XII]], in een brief van 4 april 1933. Drie dagen daarvoor werden echter nog hulpverzoeken van Duitse burgers afgewezen. Kort daarvoor hadden de nationaalsocialisten tot een [[boycot]] van Joodse winkels opgeroepen als wraak voor een Joods-Amerikaanse oproep tot boycot van Duitse goederen wegens de benoeming van Hitler tot [[Rijkskanselier (Duitsland)|Rijkskanselier]].

Edith Stein verhuisde in 1938 naar het Karmelietessenklooster in het Nederlandse [[Echt (Limburg)|Echt]] in een poging zo aan de [[Jodenvervolging]] te ontsnappen. Een jaar later volgde ook haar zus Rosa. Twee jaar na de Duitse bezetting van Nederland werden beiden op 2 augustus 1942 opgepakt door de [[Gestapo]] en via [[kamp Westerbork]] -- waar de Karmelietes werd opgemerkt door de eveneens geïnterneerde [[Etty Hillesum]] -- naar [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]] gedeporteerd. Deze actie van de Gestapo paste in een landelijke vergeldingsactie na een herderlijk schrijven van 20 juli 1942 van de gezamenlijke bisschoppen van Nederland, waarin ze de deportatie van Joden aanklaagden.<ref>https://www.rkdocumenten.nl/rkdocs/index.php?mi=600&doc=134</ref> Een week na hun arrestatie, op 9 augustus, werden de twee zusters in [[Auschwitz-Birkenau|Birkenau]] vergast.

Men zegt dat Stein de kans om vanuit Echt naar [[Zwitserland]] te ontsnappen heeft laten schieten omdat zij haar zus Rosa niet mee zou kunnen nemen.

== Heiligverklaring ==
Op 1 mei 1987 werd zij door [[paus Johannes Paulus II]] [[Zaligverklaring|zalig verklaard]] in Keulen en op 11 oktober 1998 [[heilig]]. De paus typeerde haar als "dochter van Israël en trouwe dochter van de Kerk". Zij geldt samen met [[Catharina van Siena]] en [[Birgitta van Zweden (heilige)|Birgitta van Zweden]] als [[beschermheilige]] van Europa. Haar kerkelijke feestdag is 9 augustus, de dag van haar dood.

<gallery>
DomEdytyStein.jpg|Huis in [[Wrocław]] (Breslau) waar de familie Stein woonde
Plum Edith Stein und Maximilian Kolbe.JPG|Edith Stein en [[Maximilian Kolbe]], glas-in-lood door Alois Plum in [[Kassel (Duitsland)|Kassel]]
Praha edith stein.JPG|Reliëf van Edith Stein in Praag
Vensters kerk.jpg|Ramen in de [[Sint-Landricuskerk]] te [[Echt (Limburg)|Echt]] die episodes uit het leven van Edith Stein tonen
</gallery>

== Vernoemingen ==
* Een scholengemeenschap van tien [[Gent]]se scholen is naar haar genoemd.
* In [[Den Haag]] is het '[[Internationaal College Edith Stein]]' gevestigd.
* Kapel in [[Nieuw-Bergen]] (Limburg).
* De parochiale eenheid in het [[bisdom Brugge]] die de [[Kortrijk]]se deelgemeenten [[Marke (België)|Marke]], [[Aalbeke]], [[Bellegem]], [[Rollegem]] en [[Kooigem]] omvat is naar haar vernoemd.
* De parochiale eenheid in het [[bisdom Gent]] die de parochies [[De Pinte]], [[Zevergem]], [[Latem|Sint-Martens-Latem]] en [[Deurle]] omvat werd in 2018 naar Edith Stein vernoemd.<ref>[https://parochiedepintezevergemlatemdeurle.be/ parochie in De Pinte-Zevergem, Latem-Deurle]</ref>
* De parochiecluster van Bunde, Geulle, Moorveld en Ulestraten is vernoemd naar Edith Stein.
* De parochie van de [[Sint-Landricuskerk|H. Landricus]] te [[Echt (Limburg)]] kreeg op 25 juni 2017 Edith Stein als tweede [[patroonheilige]]. Sindsdien heet de parochie: Parochie HH. Landricus en Edith Stein te Echt.
*Het voormalig raadhuis van Echt is in 2019 omgebouwd tot [[Cultuurhuis Edith Stein]]. In dit gebouw bevindt zich onder andere het [[Museum van de Vrouw]], dat aandacht aan Stein geeft.
*In [[Enschede]] is sinds 2015 een gebouwencomplex van de [[Saxion Hogeschool]] naar haar vernoemd. Daarvoor was het de naam van [[Hogeschool Edith Stein/Onderwijscentrum Twente|Pabo Edith Stein/OCT]] in [[Hengelo (Overijssel)|Hengelo]]

== Prijs ==
De [[Edith-Stein-Prijs]] waarmee een geldbedrag van € 5.000 en een medaille gemoeid zijn, wordt sinds 1995 tweejaarlijks toegekend.
* 1995 [[Eduard Lohse]]
* 1997 [[Joop Bergsma]]
* 1999 [[Leonore Siegele-Wenschkewitz]]
* 2001 postuum [[Maximiliaan Kolbe]], een [[Polen|Poolse]] [[Franciscaan]]se broeder
* 2003 [[Bruno Hussar|Bruno-Hussar stichting]]
* 2005 [[Josef Homeyer]], de voormalige [[bisschop]] van [[Hildesheim (stad)|Hildesheim]]

== Bibliografie ==
* [https://www.herder.de/theologie-pastoral/shop/k2/reihen/edith-stein-gesamtausgabe/ ''Gesamtausbabe'', 28 dln. Freiburg: Herder]
* [https://web.archive.org/web/20200516123222/https://www.karmelitinnen-koeln.de/edith-stein-archiv-kk/gesamtausgabe Internettoegang tot 27 delen van de ''Gesamtausgabe'']
* ''Zum Problem der Einfühlung'' (dissertatie) [[Halle (Saale)|Halle]], 1917
* ''Potenz und Akt'' (Habilitationsschrift), 1931
* ''Endliches und ewiges Sein'', (beginselen der [[Ontologie (filosofie)|ontologie]]), 1936, postuum: Herder Verlag, Freiburg im Breisgau, 1950
* ''Kreuzeswissenschaft. Studie über Johannes vom Kreuz'', postuum: Herder Verlag, Freiburg im Breisgau, 2003
* ''Edith Stein. Leven aan Gods hand'' (Ilse Kerremans), Halewijn, Antwerpen, 2015

{{Appendix|2=
* {{de}}[http://www.karmel.at/edith/ Heilige Edith Stein]
* [https://www.edithstein.nl/ Edith Stein in Echt]
----
{{References}}
}}
{{Bibliografische informatie}}
{{Commonscat|Edith Stein}}

{{DEFAULTSORT:Stein, Edith}}
[[Categorie:Duits filosoof]]
[[Categorie:Duits heilige of zalige|Edith S]]
[[Categorie:Duits Holocaustslachtoffer]]
[[Categorie:Duits rooms-katholiek zuster]]
[[Categorie:Heilige in het christendom|Edith S]]
[[Categorie:Karmelietes]]
[[Categorie:Kampgevangene in Westerbork]]
[[Categorie:Omgekomen in concentratiekamp Auschwitz]]

Edith Stein - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Colani: 1 versie geïmporteerd