Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2024-12-02T12:13:04Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = Rathausturm Köln - Albertus Magnus - Engelbert von Berg (6134-36).jpg
| naam = Engelbert II van Berg
| leven = 1185-1225
| functie = [[Lijst van aartsbisschoppen van Keulen|Aartsbisschop van Keulen]]
| periode = [[1216]]-[[1225]]
| voorganger = [[Adolf I van Altena]]
| opvolger = [[Hendrik I van Molenark]]
| functie2 = [[Lijst van heersers van het hertogdom Berg|Graaf van Berg]]
| periode2 =[[1218]]-[[1225]]
| voorganger2 = [[Adolf III van Berg]]
| opvolger2 = [[Hendrik IV van Limburg]]
| vader = [[Engelbert I van Berg]]
| moeder = Margaretha van Gelre
}}
[[Bestand:Gevelsberg - Lindengrabenstraße - Engelbert 02 ies.jpg|thumb|Gedenkbordje moordplek, [[Gevelsberg]]]]
'''Engelbert II van Berg''' (Schloss Burg, [[Solingen]], [[1185]] - [[Gevelsberg]], [[7 november]] [[1225]]), vanaf 1216 '''Engelbert I van Keulen''', later ook wel '''Engelbert de Heilige''' genoemd, was een Duits [[geestelijke]] en [[staatsman]] uit de [[middeleeuwen]]. Hij was onder andere [[Graafschap Berg|graaf van Berg]], [[Lijst van aartsbisschoppen van Keulen|aartsbisschop]] en [[keurvorstendom Keulen|keurvorst van Keulen]], en werd na zijn gewelddadige dood als [[Heilige (christendom)|heilige]] vereerd.

==Levensbeschrijving==
Engelbert was een jongere zoon van graaf [[Engelbert I van Berg]] en [[Margaretha van Gelre]] en wordt om die reden aangeduid als Engelbert II van Berg. Terwijl zijn oudere broer [[Adolf III van Berg|Adolf]] zijn vader opvolgde als graaf van Berg, was Engelbert sinds 1199 [[Proost (ambt)|proost]] in [[Keulen (stad)|Keulen]]. Ook was hij [[Lijst van domproosten van Aken|domproost van Aken]]. Een benoeming tot [[Bisdom Münster|bisschop van Münster]] in [[1203]] wees hij af, maar Engelbert werd toch in [[1216]] [[Lijst van aartsbisschoppen van Keulen|aartsbisschop van Keulen]] als Engelbert I van Keulen.

Toen in [[1218]] echter zijn broer [[Adolf III van Berg]] overleed voelde de hertog van Limburg zich gemachtigd hem op te volgen in Berg, omdat Irmgard, het enige kind van [[Adolf III van Berg|Adolf]], gehuwd was met de latere [[Hendrik IV van Limburg]]. Engelbert won het pleit, onder meer dankzij zijn goede relaties met [[keizer Frederik II]] en na twee veldslagen, en werd zelf graaf van Berg.

Engelbert werd voogd van [[Hendrik VII (Rooms-koning)|Hendrik]], de minderjarige opvolger van Frederik II, en kroonde hem tot keizer in [[Aken (stad)|Aken]] in [[1222]]. Aangezien Engelbert voogd bleef, werd hij de machtigste figuur in het Rijk. Toen de graaf van Steinfurt rondom [[1226]] zijn deel van de [[heerlijkheid (bestuursvorm)|heerlijkheid]] [[Bredevoort]] aan hem verkocht en de graaf van [[Stadtlohn|Lohn]] zijn deel overgaf aan [[Otto I van Gelre]] de graaf van [[Hertogdom Gelre|Gelre]], begon de strijd om het gehele bezit van de heerlijkheid tussen [[Münsterland]] en Gelre. (Die strijd duurde twee eeuwen). Hij lag aan de basis van het verlenen van stadsrechten aan onder meer [[Wipperfürth]], [[Attendorn]], [[Brilon]], [[Siegen]], [[Werl]] en [[Herford (stad)|Herford]], en geldt als stichter van het Aartskeulse territorium tussen [[Maas]] en [[Wezer]] ([[hertogdom Westfalen]]). Op 7 november [[1225]] werd hij nabij [[Gevelsberg]], op terugweg van [[Soest (Duitsland)|Soest]] naar [[Keulen (stad)|Keulen]], bij een overval door onder meer Frederik van Isenberg (een neef van Engelbert) vermoord. Alhoewel hij door velen als een heilige werd vereerd is hij nooit officieel heilig verklaard. Zijn feestdag is op [[7 november]].

==Nalatenschap==
===Heiligverklaring===
Al in september 1226 kreeg de bekende exempelschrijver en [[cisterciënzer]] [[monnik]] [[Caesarius van Heisterbach]] van de nieuwe aartsbisschop van Keulen, [[Hendrik I van Molenark]], de eervolle opdracht tot het schrijven van een [[heiligenleven]] van Engelbert, de ''Vita, passio et miracula beati Engelberti Coloniensi archepiscopi''. Caesarius heeft hier van 1226 tot 1238 aan gewerkt.<ref>Een editie van de ''vita'' van Engelbert is te vinden in: Caesarius van Heisterbach, ''Die Wundergeschichten des Caesarius von Heisterbach'', A. Hilka (ed.), Publikationen der Gesellschaft für Rheinische Geschichtskunde, 34. Verschenen: deel I (Bonn 1933) en III (Bonn 1937). Deel III: ''Leben, Leiden und Wunder des heiligen Engelbert, Erzbischofs von Köln'', F. Zschaek (ed.), blz. 223-328.</ref>
<gallery>
Bestand:Ruhrmuseum-Ebene-12-Gedächtnis3849.jpg|Heiligenbeeld, Essen
Bestand:ReliquienbuesteEngelbertvonKoeln.jpg|Reliekenbuste, Essen
Bestand:Köln St. Pantaleon 10.jpg|Glas-in-loodraam, Keulen
Bestand:Solingen - Schloss Burg - Engelbert 01 ies.jpg|Ruiterstandbeeld Solingen
</gallery>

===Engelbertkerken===
<gallery>
In Duitsland zijn een groot aantal kerken naar Sint Engelbert genoemd. De stad [[Sankt Ingbert]] is naar de heilige vernoemd.
Bestand:Gevelsberg - Rosendahler Straße - St Engelbert 02.jpg|Gevelsberg
Bestand:St. Engelbert (Mülheim).jpg|Mülheim
Bestand:St. Engelbert Köln - Eingang (7589-91).jpg|Keulen
Bestand:St. engelbert essen 2009 02.jpg|Essen
</gallery>

== Literatuur ==
* Jonathan R. Lyon, "The Murder of Archbishop Engelbert" in: ''Corruption, Protection and Justice in Medieval Europe. A Thousand Year History'', 2022, p. 197-213. {{ISBN|9781316513743}}

{{Appendix|2=
* [http://www.koelner-dom.de/index.php?id=bischoefe Kōlner Dom ''Bischöfe'']
{{References}}
}}
{{Bibliografische informatie}}
{{Commonscat}}

[[Categorie:Huis Berg]]
[[Categorie:Heer van Bredevoort]]
[[Categorie:Graaf van Berg]]
[[Categorie:Domproost van Aken|Berg]]
[[Categorie:Aartsbisschop van Keulen|Berg, E]]
[[Categorie:13e-eeuws bisschop]]
[[Categorie:Heilige in het christendom]]
[[Categorie:Duits heilige of zalige]]
[[Categorie:Heilige of zalige van koninklijke afkomst]]

Engelbert II van Berg - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"