Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-11-25T16:48:13Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox kardinaal
| afbeelding = J.C. Vermeyen Erard de la Marck. Prince-bishop of Liège.jpg
| onderschrift =
| naam = Everhard van der Marck
| soort kardinaal = 4
| rang =
| ambt =
| paus = [[paus Leo X]]
| datum = [[9 augustus]] [[1520]]
| aartsbisdom =
| titeldiakonie =
| titelkerk =
| suburbicair bisdom =
| eerderefuncties = 1506-1538: [[prins-bisschop]] van [[prinsbisdom Luik|Luik]] <br> 1507-1525: [[bisschop]] van [[Bisdom Chartres|Chartres]] <br> 1520-1538: [[aartsbisschop]] van Valencia
| laterefuncties =
| extraportaal =
| wapen = CoA Cardinal la Marck-Sedan.svg
}}
'''Everhard van der Marck''' (Frans: ''E(v)rard de la Marck'', [[Sedan (stad)|Sedan]], [[31 mei]] [[1472]] – [[Luik (stad)|Luik]], [[16 februari]] [[1538]]) was [[Lijst van prins-bisschoppen van Luik|prins-bisschop van Luik]] van 1505 tot aan zijn dood. Daarbij was hij ook [[Bisdom Chartres|bisschop]] van [[Chartres]] van 1507 tot 1525, en aartsbisschop van [[Valencia (stad)|Valencia]] van 1520 tot aan zijn dood.

== Familie ==
Hij was een zoon van [[Robrecht I van der Mark]] en van Johanna van Saulcy. Zijn familie was in een burgeroorlog verwikkeld met de [[Hertogdom Bourgondië|Bourgondisch]] gezinde aanhangers van [[Lodewijk van Bourbon]] en [[Johan van Horne]]. [[Hasselt (België)|Hasselt]], dat de kant van Luik koos werd door Van der Marck ingenomen maar op [[14 september]] [[1482]] door de Bourgondiërs heroverd.

== Prins-bisschop ==
[[Bestand:LIEGE Palais des Princes Evêques (5).jpg|left|thumb|195px|''Cour d'Honneur'' van het [[Paleis van de Prins-bisschoppen]] uit de periode Van der Marck]]
De meest bepalende gebeurtenis in zijn kerkelijke carrière was zijn verkiezing tot prins-bisschop van Luik op [[30 december]] [[1505]]. Hij probeerde de strikte neutraliteitspolitiek van Luik zo veel mogelijk te handhaven door zijn behendige diplomatie en door het versterken van de vestinggordel rond de stad. Hoewel hij bevriend was met koning [[Lodewijk XII van Frankrijk]] bleef het prinsdom onder de eerste twaalf jaar van zijn bewind neutraal in het conflict tussen Frankrijk en de Bourgondische Nederlanden. Toen echter Everhards betrekkingen met de nieuwe Franse koning [[Frans I van Frankrijk|Frans I]] bekoelden, koos hij in 1518 onvoorwaardelijk de zijde van [[keizer Karel V]] en zijn landvoogdes [[Margaretha van Oostenrijk (1480-1530)|Margaretha van Oostenrijk]]. De keizer had zijn titel trouwens gedeeltelijk te danken aan de diplomatieke vaardigheden van Everhard van der Marck, die er mee voor zorgde dat Karel keizer werd, en niet Frans I. Toen Van der Marck in 1521 van [[paus Leo X]] het [[kardinaal (geestelijke)|kardinaalspurper]] kreeg, was dat mede op voorspraak van Karel V, die zijn medestander op die manier wilde belonen.

Everhard ging zo ver dat hij een einde maakte aan de neutraliteitspolitiek die het prinsbisdom al in 1492 had uitgeroepen en sloot een pact met Karel V. Onder druk van de Luikenaars moest zijn opvolger, [[Gerard van Groesbeek]] dit verbond opzeggen en de neutraliteit herstellen.

Onder zijn bewind kende het prinsbisdom zijn grootste bloeiperiode, met een groeiende welvaart en toenemende industrialisering. Hij bevorderde de ontwikkeling van handel en nijverheid (vooral de Luikse kolen-, ijzer- en [[wapenindustrie]]) en als humanist ook de kunsten en de wetenschappen. Hij correspondeerde met [[Desiderius Erasmus|Erasmus]] en was voorstander van een hervorming in de [[Rooms-Katholieke Kerk]]. Zijn pogingen tot hervorming stuitten echter op verzet van de machtige [[kapittel]]s die hun privileges verdedigden.<ref>''Voorgeschiedenis van het aartsbisdom Mechelen''; door Arnaud-Jan Bijsterveld en Charles Caspers; in ''Het aartsbisdom Mechelen-Brussel, deel 1'', 2009, p. 60</ref> Dit alles belette Everhard niet de opkomende [[Reformatie]] streng te beteugelen.

Ook onder zijn bestuur begon bouwmeester [[Arnold van Mulken]] in 1526 aan de bouw van het [[Paleis van de Prins-bisschoppen]] te Luik (dat nu dienstdoet als gerechtshof). In 1537 zond hij zijn hofschilder [[Lambert Lombard]] als lid van een missie onder de leiding van de Engelse kardinaal [[Reginald Pole]] naar Rome om er kunstwerken voor het prinsbisdom te verwerven.

Hij verfraaide ook het [[Prinsenhof (Kuringen)|Prinsenhof]] in [[Kuringen]] waar hij regelmatig verbleef en had goede relaties met de [[abdij van Herkenrode]] waarvoor hij als [[mecenas]] optrad. Zijn wapenschild siert het poortgebouw van de abdij. De reeks schilderijen [[de deugdzame vrouwen]] van Lambert Lombard waarvoor de abdij de opdracht gaf, kwamen er ongetwijfeld op aanraden van prins-bisschop Van der Mark.
[[Bestand:Liège, Grand Curtius - Tombeau d'Érard de la Marck (mort en 1538) dans la Cathédrale St-Lambert (Chronique de Liège, 1623).jpg|thumb|left|Afbeelding van het verdwenen grafmonument voor Everhard van der Marck in de afgebroken [[Sint-Lambertuskathedraal]] van Luik]]

{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi|
| lijst = [[Lijst van prins-bisschoppen van Luik|Prins-bisschop van Luik]]<br />1506-1538
| vorige = [[Johan van Horne|Johan IX van Horne]]
| volgende = [[Cornelis van Bergen (bisschop)|Cornelis van Bergen]]
}}
{{EindOpvolging}}
{{Commonscat}}

{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Aartsbisschop van Valencia (Spanje)|Marck]]
[[Categorie:Bisschop van Chartres|Marck]]
[[Categorie:Huis van der Mark]]
[[Categorie:Prins-bisschop van Luik]]
[[Categorie:Zuid-Nederlands kardinaal (voor 1830)|Marck, Ev]]
[[Categorie:Heer van Bredevoort]]
[[Categorie:Bisschop in de Nederlanden in de 16e eeuw|Marck, Ev]]

Everhard van der Marck - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd