https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Ferdinand_BolFerdinand Bol - Bewerkingsoverzicht2026-04-18T19:58:53ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Ferdinand_Bol&diff=176601&oldid=prevColani: /* Lijst van werken */2025-11-28T16:01:52Z<p><span class="autocomment">Lijst van werken</span></p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox kunstenaar<br />
| naam = Ferdinand Bol<br />
| afbeelding = Ferdinand Bol.Self-portrait.jpg<br />
| onderschrift = [[Zelfportret van Ferdinand Bol (Amsterdam)|Zelfportret]], ca. 1669.<br />
| volledige naam = <br />
| bijnaam = <br />
| pseudoniem = <br />
| geboren = vóór 24 juni 1616<br />
| geboorteplaats = <br />
| overleden = vóór 24 juli 1680<br />
| overlijdensplaats = <br />
| land = [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden|Noordelijke Nederlanden]]<br />
| opleiding = <br />
| beroep = [[Kunstschilder|Schilder]], [[etser]], [[tekenaar]]<br />
| signatuur = Bol, Ferdinand 1616-1680 03 deWP.jpg<br />
| jaren-actief = Ca. 1635-1669<br />
| periode = <br />
| stijl = <br />
| bekende-werken = <br />
| RKD = 10080<br />
| website = <br />
| heraldiek = <br />
| heraldiek-uitleg = <br />
}}<br />
<br />
'''Ferdinand Bol''' ([[Dordrecht]], gedoopt [[24 juni]] [[1616]] – [[Amsterdam (hoofdbetekenis)|Amsterdam]], begraven [[24 juli]] [[1680]]) was een [[Lijst van Nederlandse kunstschilders|Nederlands kunstschilder]], [[ets]]er en [[tekenaar]]. Hij vervaardigde portretten, historische voorstellingen en [[Bijbel (christendom)|Bijbelse]] taferelen. Het werk van Bol hangt vaak in openbare gebouwen. Zijn portretten bleven veelal in het bezit van de families.<br />
<br />
== Biografie ==<br />
Zijn vader was meesterchirurgijn in Dordrecht. Bol was mogelijk in de leer bij [[Jacob Gerritsz. Cuyp]] in Dordrecht. In december 1635 wordt hij in Dordrecht vermeld als 'Ferdinandus bol, schilder'. Na 1635 was hij als leerling werkzaam in het atelier van [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] te Amsterdam. De vroegst bekende aanwijzing hiervoor is een aantekening op de achterzijde van een tekening van Rembrandt uit omstreeks 1636 met zijn voornaam 'ferdijnandus'. Op 30 augustus 1640 trad Bol op als [[getuige]] in een [[Authentieke akte|notariële akte]] van Rembrandt. <ref>[https://rkd.nl/nl/explore/artists/10080 RKDartists&] ([[RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis]]). [https://web.archive.org/web/20230326002845/https://rkd.nl/nl/explore/artists/10080 Gearchiveerd] op 26 maart 2023.</ref> Hij volgde zijn leermeester zo goed na, dat veel van Bols werken lange tijd werden toegeschreven aan Rembrandt zelf. Rembrandt verkocht ook werken die door Bol waren geschilderd. Rembrandt schilderde zijn vader Balthasar Bol, toen deze in Amsterdam bij zijn zoon op bezoek kwam. Na de dood van zijn vader in 1641 vestigde Ferdinand Bol zich als zelfstandig schilder.<br />
<br />
[[Bestand:Regenten van het Oudezijds Huiszittenhuis.jpg|thumb|left|De regenten van het [[Oudezijds Huiszittenhuis]], 1675]]<br />
In 1652 liet Bol zich inschrijven als poorter van Amsterdam. In 1653 huwde hij de koopmansdochter Elisabeth Dell en woonde op de [[Oudezijds Voorburgwal]], naast de [[Stadsbank van Lening (Amsterdam)|Stadsbank van Lening]]. In 1655 werd hij hoofdman van het schildersgilde. Ferdinand Bol leverde stukken aan de [[Admiraliteit van Amsterdam]] en het Amsterdamse stadhuis (nu het koninklijk [[paleis op de Dam]]). In 1660 stierf zijn vrouw.<br />
<br />
In 1669 trouwde hij opnieuw, dit keer met de vermogende Anna van Erckel. Het paar verhuisde naar [[Keizersgracht (Amsterdam)|Keizersgracht]] 672, in een pand ontworpen door [[Adriaan Dortsman]]. Tegenwoordig zit daar het [[Museum Van Loon]]. Vanaf het aangaan van zijn tweede huwelijk zijn er vandaag de dag geen schilderijen van hem bekend. Bol hield zich na zijn hertrouwen in ieder geval wel bezig met een bestuursfunctie in het Leprozen- en Huiszittenhuis <ref>Amsterdam in zyne opkomst, aanwas, geschiedenissen, voorregten ..., Volume 8 Door Jan Wagenaar [http://books.google.nl/books?id=mCsUAAAAQAAJ&pg=PA287&lpg=PA287&dq=%22Arnout+Schuyt%22&source=bl&ots=qxdi6f5LWr&sig=WwdgmaBoSpZHXEdkEl1xH6nSGKI&hl=nl&ei=VxxbTJa9J4iIOPzClKsP&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CBUQ6AEwAA#v=onepage&q=%22Arnout%20Schuyt%22&f=false]</ref> en is in 1675 samen met [[Isaac Commelin]] geschilderd door [[Pieter van Anraedt]]. Aan het einde van zijn leven woonde Bol bij zijn zoon Elbert, een advocaat op de Herengracht. Hij ligt begraven in de [[Zuiderkerk (Amsterdam)|Zuiderkerk]], waar ook een schilderij van hem hing.<br />
<br />
== Schilderstijl ==<br />
[[Bestand:Portrait of Michiel de Ruyter by Ferdinand Bol Rijksmuseum Amsterdam SK-A-44.jpg|thumb|Portret van [[Michiel de Ruyter]], 1667]]<br />
De werken van Ferdinand Bol behoren tot de [[Barok (stijlperiode)|barok]] en hij was een van de [[Hollandse School|Oude Hollandse Meesters]]. In het [[Paleis op de Dam]] en in de stadhuizen van [[Leiden]], [[Gouda]] en [[Enkhuizen]] hangt werk van hem.<br />
<br />
Het vroegste door Bol gesigneerde werk dateert uit 1642. In Amsterdam werd hij na 1650 een zeer succesvol [[portretschilder]]. Hij maakte onder andere portretten van [[Michiel de Ruyter|Michiel]] en [[Engel de Ruyter]], [[Jacob van Campen]] en [[David de Wildt]]. Zijn beste werk kwam tot stand tussen 1650 en 1669. Het portret van [[Elisabeth Bas|Elisabeth Jacobsdr. Bas]] ([[Rijksmuseum Amsterdam]]) - ooit onderwerp van een heftige controverse - vertoont sterke invloed van Rembrandt. Er zijn in ieder geval zeven zelfportretten van hem bekend en in elk geval drie gaan echt als zodanig door; de andere zijn tronie-zelfportretten waarbij hij een geïdealiseerd beeld van zichzelf heeft weergegeven. Het oudste heuse zelfportret, ''Zelfportret met cupido'' uit 1669, is tevens het laatste schilderij dat van Bol bekend is. <ref>Kok, E. Erna (2016) ''Netwerkende kunstenaars in de Gouden Eeuw. De succesvolle loopbanen van Govert Flinck en Ferdinand Bol'', p. 61+62</ref> <br />
<br />
Rond 1645 veranderde hij van stijl. Zijn werk werd pathetischer, hoewel de invloed van Rembrandt steeds merkbaar bleef, met name in de toepassing van het [[Clair-obscur (schilderkunst)|clair-obscur]] en het kleurgebruik (roze). Het licht en de rekwisieten herinneren aan Rembrandt.<br />
<br />
== Musea ==<br />
Werken van Ferdinand Bol zijn te vinden in onder meer:<br />
* [[Amsterdam Museum]]<br />
* [[Dordrechts Museum]] (''Zelfportret op dertigjarige leeftijd'' en ''Venus, Paris en Amor'')<br />
* [[Mauritshuis]] in Den Haag<br />
* [[Museum Boijmans Van Beuningen]] in Rotterdam (''Jongen in Pools kostuum'', 1656)<br />
* [[Rijksmuseum Amsterdam|Rijksmuseum]] in Amsterdam (''[[Drie regentessen van het Leprozenhuis te Amsterdam]]'', 1668)<br />
* [[Alte Pinakothek]] in München<br />
* [[National Gallery (Londen)|National Gallery]] in Londen<br />
* [[Louvre]] in Parijs<br />
* [[Hermitage (Sint-Petersburg)|Hermitage]] in [[Sint-Petersburg]]<br />
* [[Gemäldegalerie Alte Meister]] in Dresden<br />
* [[Statens Museum for Kunst]] in Kopenhagen<br />
* [[Fine Arts Museums of San Francisco]]<br />
* [[Getty Center|J. Paul Getty Museum]] in Los Angeles<br />
* [[Metropolitan Museum of Art]] in New York<br />
* [[Museum of Fine Arts (Houston)|Museum of Fine Arts]] in Houston<br />
<br />
In de burgemeester- en Schepenzaal van het [[Paleis op de Dam]] (voormalige stadhuis) hangen schoorsteenstukken van hem. De schilderijen in Zeemagazijn zijn bij de brand in [[1791]] verloren gegaan. In de Noenzaal in het gebouw van de [[Eerste Kamer der Staten-Generaal|Eerste Kamer]] aan het [[Binnenhof (Den Haag)|Binnenhof]] in [[Den Haag]] hangt het grote werk ''De grootmoedigheid van Scipio'' ([[Publius Cornelius Scipio Africanus maior]]).<br />
<br />
== Lijst van werken ==<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Titel<br />
! Datering<br />
! Type<br />
! Verblijfplaats<br />
! class="unsortable" | Afbeelding<br />
|- <br />
| [[Portret van Elisabeth Bas]]<br />
| 1640-1645<br />
| Schilderij<br />
| [[Rijksmuseum Amsterdam]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:Ferdinand Bol - Elisabeth Bas.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Koning David instrueert op zijn sterfbed Salomo]]<br />
| 1643<br />
| Schilderij<br />
| [[National Gallery of Ireland]], Dublin<br />
| [[Bestand:Bol David's dying charge to Solomon.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| {{sorteer|Vrouw Aan Haar Toilettafel|[[Een vrouw aan haar toilettafel]]}}<br />
| 1643-1647<br />
| Schilderij<br />
| [[Museum of Fine Arts (Houston)|Museum of Fine Arts]], Houston<br />
| [[Bestand:Ferdinand Bol - Woman at her Dressing Table - Google Art Project.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Jacobs droom met de hemelladder]]<br />
| 1644-1650<br />
| Schilderij<br />
| Staatliche Kunstsammlungen Dresden, [[Gemäldegalerie Alte Meister]]<br />
| [[Bestand:Ferdinand Bol - Jacob's Dream - WGA02362.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Zelfportret op dertigjarige leeftijd]]<br />
| 1646<br />
| Schilderij<br />
| [[Dordrechts Museum]], Dordrecht<br />
| [[Bestand:Ferdinand Bol - Zelfportret met baret - DM-887-372 - Dordrechts Museum.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| {{sorteer|Regenten Van Het Leprozenhuis|[[De regenten van het Leprozenhuis in Amsterdam]]}}<br />
| 1649<br />
| Schilderij<br />
| [[Amsterdam Museum]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:SA 7295-De regenten van het Leprozenhuis.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Portret van een jonge man, vermoedelijk Louis Trip junior]]<br />
| 1652<br />
| Schilderij<br />
| [[Mauritshuis]], Den Haag<br />
| [[Bestand:Portrait of a young man, presumably Louis Trip Jr (1652) - Ferdinand Bol (Mauritshuis, The Hague).jpg|100px]]<br />
|- <br />
| {{sorteer|Onverschrokkenheid Van Fabricius|[[De onverschrokkenheid van Fabricius in het legerkamp van Pyrrhus (Amsterdam Museum, SA 25383)|De onverschrokkenheid van Fabricius in het legerkamp van Pyrrhus]]}}<br />
| 1655-1656<br />
| Schilderij<br />
| [[Amsterdam Museum]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:SA 25383-De onverschrokkenheid van Fabricius in het legerkamp van Pyrrhus.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| {{sorteer|Onverschrokkenheid Van Fabricius|[[De onverschrokkenheid van Fabricius in het legerkamp van Pyrrhus (Amsterdam Museum, SA 35807)|De onverschrokkenheid van Fabricius in het legerkamp van Pyrrhus]]}}<br />
| 1655-1656<br />
| Schilderij<br />
| [[Amsterdam Museum]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:SA 35807-De onverschrokkenheid van Fabricius in het legerkamp van Pyrrhus.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Portret van Otto van der Waeyen in Pools kostuum]]<br />
| 1656<br />
| Schilderij<br />
| [[Museum Boijmans Van Beuningen]], Rotterdam<br />
| [[Bestand:Otto_van_der_Waeyen_in_a_Polish_costume_by_Ferdinand_Bol.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Elisa weigert de geschenken van Naäman]]<br />
| 1661<br />
| Schilderij<br />
| [[Amsterdam Museum]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:SA 7294-Elisa weigert de geschenken van Naäman-De profeet Elisa weigert de geschenken van de Syrische krijgsoverste Naäman (II Kon. 5-15-19).jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Portret van Joanna de Geer met haar dochter]]<br />
| 1661<br />
| Schilderij<br />
| [[Nationaal Museum van Warschau|Muzeum Narodowe w Warszawie]], Warschau<br />
| [[Bestand:Bol Portrait of Johana de Geer-Trip.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Neptunus treedt in dienst van de Amsterdamse Admiraliteit]]<br />
| 1661-1662<br />
| Schilderij<br />
| [[Amsterdam Museum]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:SA 3001-Neptunes treedt in dienst van de Amsterdamse Admiraliteit-Allegorie op de admiraliteit.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Mozes daalt af met de tafelen der wet]]<br />
| 1662<br />
| Schilderij<br />
| [[Paleis op de Dam]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:Ferdinand Bol - Moses descends from Mount Siniai with the Ten Commandments - Google Art Project.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Aeneas bij Latius]]<br />
| {{sorteer|1662|Ca. 1662}}<br />
| Schilderij<br />
| [[Rijksmuseum Amsterdam]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:Bol-aeneas.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Portret van een man (Ferdinand Bol)|Portret van een man]]<br />
| 1663<br />
| Schilderij<br />
| [[Rijksmuseum Amsterdam]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:Portret van een man Rijksmuseum SK-A-43.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Portret van Margarita Trip die als Minerva haar zuster Anna Maria Trip onderwijst]]<br />
| 1663<br />
| Schilderij<br />
| [[Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:Ferdinand Bol 010.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Portret van Johanna de Geer met haar twee kinderen Cecilia en Laurens Trip als Caritas]]<br />
| {{sorteer|1664|Ca. 1664}}<br />
| Schilderij<br />
| [[Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:Portrait of Johanna de Geer with Her Two Children Cecilia and Laurens Trip as Caritas by Ferdinand Bol.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Portret van Michiel de Ruyter]]<br />
| 1667<br />
| Schilderij<br />
| [[Rijksmuseum Amsterdam]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:Portrait of Michiel de Ruyter by Ferdinand Bol Rijksmuseum Amsterdam SK-A-44.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Portret van Michiel de Ruyter (Mauritshuis)|Portret van Michiel de Ruyter]]<br />
| 1667<br />
| Schilderij<br />
| [[Mauritshuis]], Den Haag<br />
| [[Bestand:Ferdinand Bol and Willem van de Velde (II) 001.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Portret van Michiel de Ruyter (National Maritime Museum)|Portret van Michiel de Ruyter]]<br />
| 1667<br />
| Schilderij<br />
| [[National Maritime Museum]], Londen<br />
| [[Bestand:Bol, Michiel de Ruyter.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| rowspan="2" | [[Portretten van David de Wildt en Elisabeth van der Voorde]]<br />
| 1667<br />
| Schilderij<br />
| [[Amsterdam Museum]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:SA 23614-David de Wildt (1611-1671), secretaris van de Admiraliteit van Amsterdam.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| 1667<br />
| Schilderij<br />
| [[Amsterdam Museum]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:SA 23615-Elisabeth van der Voorde (1611-1677).jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Drie regentessen van het Leprozenhuis te Amsterdam]]<br />
| {{sorteer|1668|Ca. 1668}}<br />
| Schilderij<br />
| [[Rijksmuseum Amsterdam]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:Portretten van drie regentessen van het leprozenhuis in Amsterdam Rijksmuseum SK-C-367.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| {{sorteer|Regenten Van Het Leprozenhuis|[[De regenten van het Leprozenhuis in Amsterdam]]}}<br />
| {{sorteer|1668|Ca. 1668}}<br />
| Schilderij<br />
| [[Amsterdam Museum]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:De regenten van het Leprozenhuis Amsterdam Museum SA 3029.jpg|100px]]<br />
|- <br />
| [[Zelfportret van Ferdinand Bol (Amsterdam)|Zelfportret]]<br />
| {{sorteer|1669|Ca. 1669}}<br />
| Schilderij<br />
| [[Rijksmuseum Amsterdam]], Amsterdam<br />
| [[Bestand:Ferdinand Bol.Self-portrait.jpg|100px]]<br />
|}<br />
{{Appendix||2=<br />
==Externe links==<br />
* [https://rkd.nl/nl/explore/artists/10080 RKDartists&]<br />
* [http://www.artcyclopedia.com/artists/bol_ferdinand.html Ferdinand Bol op Artcyclopedia]<br />
==Bron==<br />
* Blankert, A. (1976) ''Ferdinand Bol''.<br />
* Schwartz, G. (1987) ''Rembrandt, zijn leven, zijn werk'', p. 206.<br />
== Noten ==<br />
{{References}}<br />
}}<br />
{{Bibliografische informatie}}<br />
{{DEFAULTSORT:Bol, Ferdinand}}<br />
[[Categorie:Nederlands kunstschilder]][[Categorie:Portretschilder]][[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 17e eeuw]]</div>Colani