Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2025-12-11T07:53:56Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

{{Infobox wetenschapper
| naam = Friedrich Fröbel
| afbeelding = Friedrich Wilhelm August Fröbel.jpg
| onderschrift =
| volledigenaam = Friedrich Wilhelm August Fröbel
| geboortedatum = [[21 april]] [[1782]]
| geboorteplaats = [[Oberweißbach/Thür. Wald]]
| sterfdatum = [[21 juni]] [[1852]]
| sterfplaats = [[Marienthal (Schweina)|Marienthal]]
| nationaliteit = [[Duitsland|Duits]]
| vakgebied = [[Pedagogiek]]
| onderzoek1 = onderwijstheorieën en geestelijke training bij jonge kinderen
| onderzoek2 =
| publicaties =
| bekendvan = oprichting [[kleuterschool]]
| promotor =
| opleiding =
| almamater =
| instituten = Froebel College
| prijzen =
| afkorting =
| religie =
| hobby =
| handtekening =
| handtekeningpx =
| website =
| portaal = Onderwijs
| extra portaal =
| extra portaal2 =
}}

'''Friedrich Wilhelm August Fröbel''' ([[Oberweißbach/Thür. Wald]] ([[Vorstendom Schwarzburg-Rudolstadt|Schwarzburg-Rudolstadt]]), [[21 april]] [[1782]] – Marienthal ([[Hertogdom Saksen-Meiningen|Saksen-Meiningen]]), [[21 juni]] [[1852]]) was een [[Duitsland|Duits]] [[pedagoog|opvoedkundige]]. Hij is de oprichter van de eerste [[kleuterschool]], in [[1837]] in [[Bad Blankenburg]] in Thüringen. Het was een instituut voor kinderen jonger dan zes jaar, die hij bezighield met allerhande zelfbedachte werkjes die hij leerzaam achtte. In [[1840]] hernoemde hij de school een ''Kindergarten'', een [[tuin]] van kinderen voor kinderen, opdat de kleintjes maar mochten groeien als kool. Het verschil met de toen bestaande opvangcentra voor kleuters was dat Fröbel een pedagogische omgeving introduceerde waar kinderen zich konden ontwikkelen door hun eigen zelfexpressie en zelfgestuurd leren, gefaciliteerd door spel, liedjes, verhalen en verschillende andere activiteiten.<ref>{{Citeer web|url=https://education.stateuniversity.com/pages/1999/Froebel-Friedrich-1782-1852.html|titel=Friedrich Froebel (1782–1852)|bezochtdatum=5 maart 2020|achternaam=Gutek|voornaam=Gerald L.|werk=education.stateuniversity.com|taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200815143903/https://education.stateuniversity.com/pages/1999/Froebel-Friedrich-1782-1852.html|archiefdatum=2020-08-15|dodeurl=nee}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://www.froebel.ed.ac.uk/froebel-an-introduction/ |titel=Froebel: an introduction |bezochtdatum=2024-08-17 |uitgever=University of Edinburgh |taal=en-GB}}</ref>

In zijn onderwijstheorieën ging Fröbel uit van een geloof in goddelijke eenheid in de natuur, waarbij hij geestelijke training toepaste als een fundamenteel principe. [[Origami|Papiervouwen]] was volgens hem een uitstekende methode om de kleuters te laten kennismaken met abstracte structuren. Driedimensionale [[Lichaam (meetkunde)|lichamen]] als de [[Bol (lichaam)|bol]], de [[Kubus (ruimtelijke figuur)|kubus]] en de [[cilinder (meetkunde)|cilinder]] zouden de ontwikkeling van het kind stimuleren; een idee dat resulteerde in de eerste [[Blok (speelgoed)|blokkendozen]].

De nadruk als belangrijke ontwikkelingselementen bij jonge kinderen lag op:
* een plezierige leeromgeving,
* eigen activiteiten van kinderen,
* lichamelijke beweging.

[[Marie Brechbühl]] 1857-1933 was een [[Pedagoog|pedagoge]] uit [[Zwitserland]], die de ideeën van Fröbel volgde en in 1875 in [[Genève (stad)|Genève]] met een schooltje begon.

== Onderwijs ==
Wellicht is de aandacht die Fröbel had voor jonge kinderen nog wel belangrijker geweest dan zijn ideeën zelf. Zijn methodische aanpak heeft de [[pedagogiek]] mede gevormd.

Het ''Froebel College'', tegenwoordig onderdeel van de universiteit van Roehampton in [[Londen]], is gesticht in [[1892]]. Het is een [[didactiek|didactisch]] onderzoekscentrum en biedt lerarenopleidingen. De filosofie was bij de oprichting radicaal te noemen: onderwijs moet een [[creativiteit|creatief]] en [[dynamiek (beweging)|dynamisch]] proces zijn, waarbij alle aspecten van de persoonlijkheid samen worden ontwikkeld, [[sociaal]], [[Moraal|moreel]], [[Esthetiek|esthetisch]], [[Spiritualiteit|spiritueel]] en [[wetenschap]]pelijk. En het moet leuk zijn.

In Nederland is het gedachtegoed van Friedrich Fröbel in eerste instantie verspreid door met name de schrijfster [[Elise van Calcar]] (1822-1904) en onderwijskundige [[Wijbrandus Haanstra]] (1841-1925).

Voor de Tweede Wereldoorlog droegen veel scholen met die ''fröbelschool'' werden genoemd de onderwijsmethode ook uit. Met het in zwang komen van het werkwoord ''fröbelen'' in het algemeen taalgebruik gingen steeds meer fröbelscholen zichzelf kleuterschool noemen.

== Taal ==
[[Afbeelding:2010-05 terborg froebelhuuske.jpg|thumb|'''t Fröbelhuuske'', een knutselwinkel in [[Terborg]]]]

In de hedendaagse taal heeft het door Fröbel geïntroduceerde woord ''Kindergarten'' zich een plaats veroverd als een [[kinderdagverblijf]] zonder speciale educatieve functie, vooral in Angelsaksische landen, maar het woord is ook in andere talen gesignaleerd. Alle kinderen in de [[Verenigde Staten]] gaan, wanneer zij nog klein zijn, naar een ''kindergarten''. Op de [[Verenigd Koninkrijk|Britse]] eilanden en met name in [[Schotland]] is ''nursery school'' gebruikelijker. In [[Duitsland]] kan voor het eerste onderwijs een ''Vorschule'' verbonden zijn aan een ''Kindergarten''; de [[leerplicht]] is in de [[Deelstaten van Duitsland|deelstaten]] verschillend geregeld.

=== Fröbelen ===
Van Fröbels naam is het [[eponiem]] ''fröbelen'' afgeleid: "vrijblijvend creatief bezig zijn", vaak (maar niet noodzakelijkerwijs) met een licht denigrerende ondertoon. Ook het Duitse begrip ''Fröbelschule'' heeft soms deze ondertoon. In Nederland en Vlaanderen werden, zeker tot in de jaren zestig van de 20e eeuw, kleuterscholen nog vaak fröbelschool genoemd.

Symbolische pedagogiek werd door Fröbel gedefinieerd als het symbolisch beschouwen van de werkelijkheid als het beschouwen van de feitelijke mogelijkheden. Hierin lag de kern van de taak voor de opvoeder.

== Noot ==
* [https://web.archive.org/web/20060227040856/http://www.volkscultuur.nl/kb.php?doc=46276 Volkscultuur.nl: Waar komt de term fröbelen vandaan?]

== Literatuur ==
* Wim Westerman, De invloed van Fröbel in Nederland. In: ''De wereld van het jonge kind'', vol. 31, 2003, afl. 3, pp. 66-70
* Wim Westerman, Friedrich Wilhelm August Fröbel (1782-1852), Pedagoog van de gaven en het vrije spel. In: Tom Kroon en Bas Levering (red.), ''Grote pedagogen in klein bestek'', Amsterdam, SWP, 2008 / 2019, 5e druk, pp. 75-79
* Tina Bruce (ed.), ''Early childhood practice: Froebel today''. London, Sage, 2012

== Externe links ==
* {{en}}[http://www.froebelweb.org/ FroebelWeb, an online resource]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20060615021254/http://roehampton.ac.uk/froebel/ Het Froebel College]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20070312060728/http://www.roehampton.ac.uk/staff/Kevin%20j.brehony/web/ Roehampton.ac.uk: the Froebel Movement]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20051202032205/http://www.boxesandarrows.com/archives/studying_the_creation_of_kindergarten.php The Creation of Kindergarten]
* {{de}}[http://www.ntfv.org Aktuelle Informationen zur Pädagogik Fröbels]

{{Appendix|Voetnoten}}

{{DEFAULTSORT:Frobel, Friedrich}}
[[Categorie:Duits pedagoog]]
[[Categorie:Eponiem|Fröbelen]]

Friedrich Fröbel - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"