Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-06-15T22:37:51Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox militair persoon
| naam = Francis Gary Powers
| afbeelding = RIAN archive 35172 Powers Wears Special Pressure Suit.jpg
| onderschrift = Francis Gary Powers 1960
| bijnaam =
| geboorteplaats = [[Jenkins (Kentucky)]]
| geboortedatum = 17 augustus 1929
| sterfplaats = [[Los Angeles]]
| sterfdatum = 1 augustus 1977
| begraven = [[Arlington National Cemetery]]<ref>Sectie 11, Lot 685-2, Grid O/P-15.5, zie [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=2118 findagrave.com]</ref>
| religie =
| partij = [[Bestand:Flag_of_the_United_States.svg|24px]] [[Verenigde Staten]]
| onderdeel = [[Central Intelligence Agency|CIA]]
| dienstjaren =
| rang =
| eenheid =
| leiding =
| veldslagen-naam =
| veldslagen =
| onderscheidingen = Zie [[#Decoraties|decoraties]]
| anderwerk =
| portaal =
}}
'''Francis Gary Powers''' ([[Jenkins (Kentucky)|Jenkins]], [[17 augustus]] [[1929]] – [[Los Angeles]], [[1 augustus]] [[1977]]) was een [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] [[piloot]] die van 1956 tot 1960 in dienst was bij de [[United States Air Force|Amerikaanse luchtmacht]], en daarna in opdracht van de [[Central Intelligence Agency|CIA]] boven het grondgebied van de [[Sovjet-Unie]] vloog om militaire objecten te fotograferen. Nadat hij vanaf een Amerikaanse luchtmachtbasis te [[Peshawar]] in het toenmalige [[West-Pakistan]] opgestegen was met zijn [[Lockheed U-2|U-2-spionagevliegtuig]], werd hij op [[1 mei]] [[1960]] neergehaald met een [[S-75 Dvina]] [[luchtdoelraket]]. Hij kon zich met zijn [[parachute]] redden en werd gevangengenomen.

Nadat het tot de CIA was doorgedrongen wat er gebeurd was, werd de [[National Aeronautics and Space Administration|NASA]] gedwongen een persconferentie te geven waarbij verklaard werd dat er een U-2 tijdens een vlucht voor de NASA om weerkundige informatie te verzamelen, in de problemen was gekomen, omdat de zuurstoftoevoer van de piloot problemen veroorzaakte. Tijdens de persconferentie werd een U-2 getoond die speciaal voor dit doel in de kleuren van de NASA was gespoten. De Amerikanen gingen er daarbij van uit dat het niet mogelijk was een crash vanaf die hoogte te overleven.

De Russisch-Amerikaanse relatie werd uitermate slecht toen partijleider [[Nikita Chroesjtsjov|Chroesjtsjov]] verontschuldigingen eiste van president [[Dwight D. Eisenhower|Eisenhower]] op een topontmoeting van [[De Grote Vier (algemeen)|de Grote Vier]] in [[Parijs]] voor de vluchten van de [[spionagevliegtuig]]en over de Sovjet-Unie. Eisenhower ontkende dat zulke vluchten plaatsvonden, waarop Chroesjtsjov de gevangen piloot uit de hoge hoed toverde.

Powers werd veroordeeld tot drie jaar gevangenis en zeven jaar werkkamp, maar na 21 maanden gevangenschap werd hij op de [[Glienicker Brücke]] tussen [[Berlijn]] en [[Potsdam]] uitgewisseld voor de Russische spion Vilyam Genrikhovich Fisher, beter bekend onder zijn [[pseudoniem|alias]] [[Rudolf Abel]].

Eenmaal terug in Amerika moest hij verantwoording afleggen: hem werd onder meer kwalijk genomen dat hij geen [[zelfmoord]] had gepleegd en waarom had hij zijn toestel, volgestouwd met geheime spionageapparatuur, niet vernietigd? De CIA, die vreesde dat hij was [[hersenspoelen|gehersenspoeld]], gaf hem ontslag. ''"Men beschouwde mij als een soort verrader omdat ik in leven was gebleven"'', schreef hij in zijn boek over de affaire. ''"Ik had zelfmoord kunnen plegen met de speciale gifnaald die ze me hadden meegegeven. Maar ik hield zoveel van het leven"''.

Omdat het een spionagevliegtuig betrof, werd hem later vaak gevraagd hoe hoog hij vloog. Waarop hij altijd antwoordde: 'Niet hoog genoeg'.

Na zijn vrijlating werkte Powers tot 1970 als testpiloot voor [[Lockheed]].

Op 1 augustus 1977 kwam de piloot op zijn zevenenveertigste om het leven toen de [[helikopter]] neerstortte waarmee hij voor een plaatselijk televisiestation in [[Los Angeles]] de verkeerssituatie in ogenschouw nam.

== Decoraties ==
* Intelligence Star ([[postuum]])<ref name="https://web.archive.org/web/20090226191939/http://www.spymuseum.org/programs/educate/pdfs/AIRSHO2007_Powers.pdf">https://web.archive.org/web/20090226191939/http://www.spymuseum.org/programs/educate/pdfs/AIRSHO2007_Powers.pdf</ref>
* [[Silver Star (onderscheiding)|Silver Star]] (postuum)
* Distinguished Flying Cross (postuum)<ref name="http://www.military.com/Content/MoreContent1/?file=cw_fgpowers">http://www.military.com/Content/MoreContent1/?file=cw_fgpowers</ref>
* National Defense Service Medal (postuum)<ref name="http://www.military.com/Content/MoreContent1/?file=cw_fgpowers" />
* Prisoner of War Medal (postuum)<ref name="http://www.military.com/Content/MoreContent1/?file=cw_fgpowers" />
* Director's Award (postuum)

== Trivia ==
In de film [[Bridge of Spies]] (2015) van [[Steven Spielberg]] is het verhaal van de spionagemissie van Gary Powers en zijn uitwisseling met Rudolf Abel te zien.

== Zie ook ==
* [[Koude oorlog]]
* [[Berlijn-crisis]]
* [[Nikita Chroestsjov]]

<gallery>
U-2 Spy Plane With Fictitious NASA Markings - GPN-2000-000112.jpg|De U-2 met fictieve NASA-markering
RIAN archive 35174 American Spy Pilot Francis Gary Powers.jpg|Sovjet-foto van Powers na gevangenname
Francis Gary Powers U2 at Moscow.jpg|Wrakstukken van Powers' U-2-vliegtuig tentoongesteld in het Central Armed Forces Museum in Moskou
RIAN_archive_793482_Exhibition_of_remains_of_U.S._U-2_spy-in-the-sky_aircraft.jpg|Wrakstuk van de camera op tentoonstelling
KellyJohnsonandGaryPowers.jpg|U-2-ontwerper Kelly Johnson (links) met piloot Gary Powers (rechts)
</gallery>

== Externe link ==
* {{en}} [https://www.history.com/topics/cold-war/u2-spy-incident/videos/powers-makes-final-plea-before-moscow-court/ Gary Powers houdt zijn laatste pleidooi voor het Hof in Moskou]

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Powers, Gary}}
[[Categorie:Amerikaans spion]]
[[Categorie:Koude Oorlog]]
[[Categorie:Amerikaans militair]]
[[Categorie:Amerikaans vliegenier]]

Gary Powers - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd