Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2024-11-21T01:39:54Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

[[Bestand:SchildwoldeTorenmetkerk.jpg|thumb|De Juffertoren met gemetselde spits in [[Schildwolde]]]]
[[Bestand:Onstwedde, de Nicolaaskerk RM34169 foto5 2014-07-12 15.32.jpg|thumb|De [[Nicolaaskerk (Onstwedde)|Nicolaaskerk]] met Juffertoren te Onstwedde]]
Bij een '''gemetselde torenspits''' of '''helm''' (in Groningen '''[[juffertoren]]''' genoemd) bestaat de [[dakbedekking]] van de [[torenspits]] uit [[baksteen]], onafhankelijk van de [[dakvorm]]. In principe is het mogelijk elk hellend [[dakvlak]] te metselen, wel moet rekening worden gehouden met het gewicht en het wateropnemend vermogen van de bakstenen, een [[Porositeit|poreuze]] steensoort kan hier niet gebruikt worden.<ref>Frans A.J. Vermeulen, ''[[Handboek tot de geschiedenis der Nederlandsche bouwkunst]]'', deel 1, Den Haag 1928, p. 399.</ref>

Oudere voorbeelden bevinden zich in Duitsland, België en Frankrijk, met name in Kustvlaanderen en Normandië.

== Verspreiding ==
In Nederland is deze dakconstructie onder andere toegepast bij de volgende torens:

* Toren van de [[Hervormde kerk (Abbekerk)|hervormde kerk]] in [[Abbekerk]]
* [[Oude Kerk (Delft)|Oude Kerk]] te [[Delft]]
* Toren van de hervormde kerk te [[Den Burg]] (Texel)
* De traptoren van de [[Sint-Adriaanskerk]] in [[Dreischor]]
* Toren van de [[Kerk van Harich|hervormde kerk]] te [[Harich]]
* Toren van de [[Dorpskerk (Heemskerk)|Dorpskerk]] van [[Heemskerk]]
* Toren van de [[Hippolytuskerk (Hippolytushoef)|Hippolytuskerk]] in [[Hippolytushoef]]
* Toren van de [[Sint Janskerk (Hoorn, Terschelling)|Sint Janskerk]] in [[Hoorn (Terschelling)|Hoorn]] op [[Terschelling]] (de oorspronkelijke rond 1330 gemetselde spits werd in 1875 vervangen door een houten exemplaar)
* Torens van de [[Sint-Jansbasiliek (Laren)|Sint Jansbasiliek in Laren (NH)]]
* [[Bonifaciuskerk (Medemblik)|Bonifaciuskerk]] in [[Medemblik (stad)|Medemblik]]
* [[Juffertoren]] van de [[Nicolaaskerk (Onstwedde)|Nicolaaskerk]] in [[Onstwedde (plaats)|Onstwedde]]
* Toren van de [[Michaëlskerk (Oosterland)|Michaëlskerk]] in [[Oosterland (Wieringen)|Oosterland]]
* Toren van de [[Hervormde kerk (Opperdoes)|hervormde kerk]] in [[Opperdoes]]
* Juffertoren van [[Schildwolde]]
* Toren bij de kerk in [[Surhuizum]]
* Toren van hervormde kerk in [[Twisk (plaats)|Twisk]]
* Westtoren van de hervormde Kerk in [[Uitgeest]]
* De traptoren van de hervormde kerk van [[Waarde (Zeeland)|Waarde]]
* Toren van hervormde kerk in [[Wognum]]
* Toren van de [[Hervormde kerk (Zwaag)|hervormde kerk]] van [[Zwaag (Hoorn)|Zwaag]]

Er zijn meer voorbeelden geweest, onder andere in [[Sint-Ludgeruskerk (Doornspijk)|Doornspijk]] (afgebroken in 1826 na een overstroming), bij de St. Nicolaaskerk te [[Oosterwolde (Gelderland)]] (afgebroken 1844), [[Kamperveen (plaats)|Kamperveen]] (mogelijk afgebroken in 1859) en een stuk of [[Juffertoren|tien gesloopte torens]] in de provincie Groningen.<ref>{{Citeer web |url=http://www.kterlaan.nl/websites/scholma/enc.nsf/d4b32a0afb671313c125711e004be817/00ce186c1fdb9459c125770a006fb270 |titel=Juffertorens |auteur=K. ter Laan |werk=[[Groninger Encyclopedie]] |jaar=1954-55}}</ref>

In België zijn stenen spitsen vooral te vinden in het [[Brugse Vrije]] en de [[Westhoek (Frans-Belgische regio)|Westhoek]], onder meer in:
* [[Onze-Lieve-Vrouwekerk (Brugge)|Brugge (O.L.V.Kerk)]]
* [[Sint-Bertinuskerk (Bulskamp)|Bulskamp]]
* [[Sint-Vaastkerk (Hondschote)|Hondschote]] (Frankrijk)
* [[Sint-Maartenskerk (Ieper)|Ieper (St.Maartenskerk)]]
* [[Sint-Pieterskerk (Lo)|Lo]]
* [[Onze-Lieve-Vrouwekerk (Nieuwpoort)|Nieuwpoort]]
* [[Sint-Petrus-en-Pauluskerk (Oostende)|Oostende (St.Petrus-en-Pauluskerk)]]
* [[Onze-Lieve-Vrouwekerk (Poperinge)|Poperinge (O.L.V.Kerk)]]
* [[Sint-Petrus en Pauluskerk (Rumbeke)|Rumbeke]]
* [[Sint-Pieterskerk (Stuivekenskerke)|Stuivekenskerke]]
* [[Vinkem]]

In Engeland zijn stenen spitsen onder meer te vinden in:
* [[:Bestand:St Mary Redcliffe adj sky.jpg|Bristol, St.Mary Redcliffe]]
* [[:Bestand:St James Church, Louth - geograph.org.uk - 860408.jpg|Louth (Lincs) St.James' Church]]
* [[:Bestand:Tower mill and All Saints' spire, Moulton, Lincs - geograph.org.uk - 1482088.jpg|Moulton (Lincs) All Saints' Church]]
* [[:Bestand:St Peter's Church Oundle - geograph.org.uk - 1429523.jpg|Oundle (Northans) St.Peter's Church]]
* [[:Bestand:St Mary's Church, Radcliffe Sq, Oxford, UK - Diliff.jpg|Oxford (Oxon) St.Mary the Virgin]]
* [[:en:St Mary the Virgin, Saffron Walden|Saffron Walden (Essex) St. Mary the Virgin]]
* [[:Bestand:Spire of Salisbury Cathedral.jpg|Salisbury (Wilts) Cathedral of Saint Mary]]
* [[:Bestand:Church of St John Thaxted, Essex England - from southeast.jpg|Thaxted (Essex) St.John the Baptist's Church]]
* [[:Bestand:St. Marys spire.jpg|Whittlesey (Cambs) St.Mary's Church]]

Achtkantige spitsen (''broach spires''<ref>[[:en:Broach spire|''broach spire'']] op de Engelstalige Wikipedia</ref>) komen voor in:
* [[:Bestand:St John's Alnmouth.jpg|Alnmouth (Northum) St.John's Church]]
* [[:Bestand:Ketton, The Church of St Mary the Virgin - geograph.org.uk - 1713307.jpg|Ketton (Rut) St.Mary's Church]]
* [[:Bestand:St John the Baptist church, Muston-geograph.org.uk-3675276.jpg|Muston (Leic) St.John the Baptist]]
* [[:Bestand:Broach Spire - geograph.org.uk - 521597.jpg|Pickworth (Lincs) St.Andrew's Church]]
* [[:Bestand:St Marys Church Stamford.jpg|Stamford (Lincs) St.Mary's Church]]

{{Appendix}}
{{Navigatie torenspitsen}}

[[Categorie:Kerktoren]]
[[Categorie:Dak]]

Gemetselde spits - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"