https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Gertrud_KolmarGertrud Kolmar - Bewerkingsoverzicht2026-04-24T06:59:53ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Gertrud_Kolmar&diff=187975&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2026-03-15T10:22:29Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox auteur<br />
| naam = Gertrud Kolmar<br />
| afbeelding = Gedenktafel Gertrud Kolmar.jpg<br />
| onderschrift = Gedenksteen voor Gertrud Kolmar<br />
| citaat = <br />
| volledige naam = Gertrud Käthe Chodziesner<br />
| pseudoniem = <br />
| beter-bekend-als = <br />
| bijnaam = <br />
| genoemd = <br />
| geboren = [[10 december]] [[1894]]<br />
| geboorteplaats = [[Berlijn]]<br />
| overleden = voorjaar [[1943]]<br />
| overlijdensplaats = waarschijnlijk [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz-Birkenau]]<br />
| land = [[Keizerrijk Duitsland|Duitsland]]<br />
| beroep = [[dichter]]es<br />
| jaren-actief = <br />
| genre = [[Dichtkunst]]<br />
| stroming = <br />
| invloeden = <br />
| thema = <br />
| bekende-werken = zie "Werken"<br />
| uitgeverij = <br />
| onderscheiding = <br />
| dbnl = <br />
| handtekening = <br />
| website = <br />
| lijst = <br />
| ander portaal = <br />
| portaal2 = Tweede Wereldoorlog<br />
| portaal3 = <br />
}}<br />
'''Gertrud Kolmar''', [[pseudoniem]] van ''Gertrud Käthe Chodziesner'', ([[Berlijn]], [[10 december]] [[1894]] — waarschijnlijk [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz-Birkenau]], voorjaar [[1943]]) was een [[Duitsland|Duitse]] [[dichter]]es van [[Joden|Joodse]] komaf.<br />
<br />
==Levensloop==<br />
Gertrud Kolmar was de dochter van een Berlijns advocaat, Ludwig Chodziesner. Het pseudoniem ''Kolmar'' nam ze bij de publicatie van haar eerste gedichten in 1917 aan. In [[Elbisbach]] ging ze in 1911 naar een meisjesschool. Ze werd lerares Engels en Duits, en beheerste ook Russisch. Haar relatie met een officier eindigde met een [[abortus]]. Tijdens de [[Eerste Wereldoorlog]] werkte ze in [[Döberitz]] in een krijgsgevangenenkamp, waar ze voor de [[Censuur (informatie)|censuur]] instond. In 1923 verhuisde ze met haar familie naar [[Falkensee]] en werkte als opvoedster voor verschillende<br />
gezinnen in Berlijn en [[Hamburg]]. Ze trok in 1927 naar [[Parijs]] en [[Dijon]], maar moest in 1928 het huishouden van haar ouders beredderen nadat haar moeder ziek was geworden.<br />
<br />
In 1938 verplichtte de [[Nationaalsocialisme|nazistische]] overheid de familie, die joods was, haar huis te verkopen en naar de Berlijnse wijk [[Berlin-Schöneberg|Schöneberg]] te verhuizen, waar ze allen in een [[jodenhuis]] introkken. Kolmar, wier gedichtbundels sinds 1938 verboden waren en die vooral in literaire tijdschriften had gepubliceerd, moest in juli 1941 als dwangarbeidster in de wapenindustrie aan de slag. In 1943 stierf haar vader in [[Concentratiekamp Theresienstadt|Theresienstadt]], en zijzelf werd op 2 maart van dat jaar naar [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]] gedeporteerd, waar ze op een onbekende datum en in duistere omstandigheden overleed. Naar verluidt had zij zich op het martelaarschap voorbereid.<br />
<br />
Vormelijk houdt Kolmar aan traditionele versvormen vast, maar haar stijl is, vanaf haar latere werk, bijzonder krachtig en vastberaden. Ofschoon neigend naar het mystieke en zoekend naar verbondenheid met de natuur, spreekt uit haar werk een grote expressiviteit en onbuigzaamheid tegenover de terreur van het [[antisemitisme]]. Daar tijdens haar leven slechts weinig van haar werk gepubliceerd werd, kwam haar roem pas [[postuum]]: de publicatie van ''Das lyrische Werk'', in 1955, openbaarde het meesterschap van deze dichteres. In het bijzonder haar ''Preußische Wappen''-bundel (geïnspireerd door een album met wapenschilden uitgegeven door een koffiemerk) is bekend geworden. Zij is een der weinigen, naast misschien [[Nelly Sachs]], die openlijk over de [[Holocaust]] schrijven, hoewel Kolmar die uiteraard niet heeft overleefd.<br />
<br />
==Werken==<br />
* 1917 Gedichte<br />
* 1934 Preußische Wappen<br />
* 1938 Die Frau und die Tiere<br />
* 1960 Das lyrische Werk<br />
<br />
==Vertalingen==<br />
* „Een joodse moeder" (Vertaald door Frédérique van der Velde) Goossens, Tricht, 1984.<br />
* „Vier gedichten uit 'Preußische Wappen'" (Vertaald door Erik de Smedt) in: nY 7 (2010).<br />
<br />
{{Appendix|2=<br />
* Albert Bettex (1967), 'Die moderne Literatur', in: Bruno Boesch (red.), ''Deutsche Literaturgeschichte in Grundzügen. Die Epochen deutscher Dichtung''. Bern: Francke Verlag, pp. 407-486.<br />
* Gerhard Fricke & Mathias Schreiber (1988), ''Geschichte der deutschen Literatur''. Paderborn: Ferdinand Schöningh.<br />
* Bengt Algot Sørensen (1997), ''Geschichte der deutschen Literatur. Band II. Vom 19. Jahrhundert bis zur Gegenwart''. München: C. H. Beck. [= Beck'sche Reihe 1217]<br />
}}<br />
{{Bibliografische informatie}}<br />
<br />
{{DEFAULTSORT:Kolmar, Gertrud}}<br />
[[Categorie:Duits dichter]]<br />
[[Categorie:Duits Holocaustslachtoffer]]<br />
[[Categorie:Pseudoniem]]<br />
[[Categorie:Omgekomen in concentratiekamp Auschwitz]]</div>Colani