https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=GevelspreukGevelspreuk - Bewerkingsoverzicht2026-04-20T01:40:31ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Gevelspreuk&diff=153771&oldid=prevColani: Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"2024-11-23T18:31:54Z<p>Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>Een '''gevelspreuk''' is een tekst, die aan de voor[[gevel]] van een gebouw, meestal een [[woning]] of [[boerderij]], is aangebracht. <br />
<br />
Meestal is de tekst een [[zegen]]spreuk, met het doel, de zegen van [[God (christendom)|God]] over het huis en zijn bewoners af te smeken.<br />
<br />
Gevelspreuken zijn zeker al vanaf de [[16e eeuw]] bekend.<br />
Ze komen in het westen van [[Nederland]] minder vaak voor dan in het oosten. In de Hollandse en Vlaamse steden zijn de zegenspreuken vaak onderdeel van een [[gevelsteen]]. <br />
<br />
In de provincie [[Overijssel]], o.a. in [[Deventer]], [[Kampen (Overijssel)|Kampen]] en in [[Twente]], zijn ze het meest frequent. <br />
Een veel voorkomende tekst uit de 15e-18<sup>e</sup> eeuw luidt ( diverse [[spelling]]svariaties mogelijk): ALST GOD BEHAGET TIS BETER - BENIET DAN BEKLAGET, dat is in modern Nederlands: Als het God behaagt, beter benijd dan beklaagd. In [[Nederduits]]e variaties komt deze tekst ook in Noord-Duitsland voor.<br />
Ook verzen uit de [[Bijbel (christendom)|bijbel]], zoals op een huis uit [[1579]] in het Duitse stadje [[Osterwieck]]: [[Spreuken]] 14 vers 26, komen wel als geveltekst voor.<br />
In de gevel van een [[vakwerkhuis]] zien we de tekst vaak in witte, rode of anders gekleurde letters, die sterk met de rest van de gevel contrasteren. De Duitse benaming voor zo'n geveltekst is ''Haussegen'' (huiszegen).<br />
<br />
Na [[1900]] komen in toenemende mate niet-religieuze heilswensen als gevelspreuk voor, zoals bij de [[Barkenhoff]] in [[Worpswede]], Duitsland (een gedicht van [[Rainer Maria Rilke]]).<br />
<br />
== Weblinks ==<br />
*[http://www.gevelstenen.net/kerninventarisatie/index.htm Standaard-website over gevelstenen]<br />
<br />
<br />
[[Categorie:Gevel]]</div>Colani