https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=HallsteindoctrineHallsteindoctrine - Bewerkingsoverzicht2026-04-23T11:27:26ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Hallsteindoctrine&diff=179074&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2025-12-08T09:39:30Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>De '''hallsteindoctrine''' was een sinds 1955 door [[Bondsrepubliek Duitsland (1949-1990)|de Bondsrepubliek Duitsland]] toegepaste [[politiek]]e [[doctrine]] die inhield dat er geen [[diplomatie]]ke betrekkingen werden onderhouden met landen die de [[Duitse Democratische Republiek]] (DDR) erkenden of daartoe overgingen. In 1970-1972 werd de doctrine opgegeven, toen de Bondsrepubliek zelf diplomatieke betrekkingen met de DDR, Polen en andere communistische landen aanging.<br />
<br />
De doctrine is genoemd naar de CDU-politicus [[Walter Hallstein]] die van 1951 tot 1958 [[staatssecretaris]] van Buitenlandse Zaken was. Geestelijk vader van deze politieke leer was echter de [[diplomaat]]-[[ambtenaar]] [[Wilhelm Grewe]].<br />
<br />
== Ontstaan ==<br />
[[Bestand:Bundesarchiv Bild 146-1989-101-01A, Moskau, Besuch Konrad Adenauer.jpg|thumb|Bondskanselier [[Konrad Adenauer]] (midden rechts) in 1955 in Moskou, met de drie Sovjet-leiders (van links naar rechts) [[Nikolaj Boelganin|Boelganin]], [[Georgi Malenkov|Malenkov]] en [[Nikita Chroesjtsjov|Chroesjtsjov]].]]<br />
De hallsteindoctrine werd in 1955 op het ministerie van Buitenlandse Zaken ontworpen nadat [[bondskanselier (Duitsland)|bondskanselier]] [[Konrad Adenauer]] ([[Christlich Demokratische Union Deutschlands (Bondsrepubliek)|CDU]]) eerder in dat jaar een staatsbezoek aan de [[Sovjet-Unie]] had afgelegd. Laatste was een voorstander van een twee-statenoplossing maar Adenauer wilde dat zien te voorkomen. De [[Bondsrepubliek Duitsland (1949-1990)|Bondsrepubliek Duitsland]], destijds alleen bestaand uit West-Duitsland, was volgens haar [[Duitse Grondwet|Grondwet]] de enige democratisch gelegitimeerde vertegenwoordiger van het [[Duitsers|Duitse volk]]. Dit werd aangeduid met de term ''Alleinvertretungsanspruch'' ('aanspraak dat men de enige vertegenwoordiger is').<br />
<br />
De hallsteindoctrine werd in december 1955 door de Duitse [[bondsdag]] (het parlement) aangenomen. De Bondsrepubliek wilde hiermee voorkomen dat de DDR internationaal van lieverlee als een gewoon land zou worden beschouwd waardoor er van een hereniging mogelijk niets meer terecht zou komen.<br />
<br />
==Toepassing en problemen==<br />
Op grond van de hallsteindoctrine onderhield de Bondsrepubliek met geen enkel [[Oostblok]]land officiële contacten, uitgezonderd de [[Sovjet-Unie]] omdat dit land tot de vier grote overwinnaars van de Tweede Wereldoorlog hoorde. Nadat [[Joegoslavië]] in 1957 tot de erkenning van de DDR was overgegaan, verbrak West-Duitsland de diplomatieke contacten met dat land. Ook met [[Cuba (land)|Cuba]] werden de diplomatieke contacten verbroken toen Cuba in 1963 de DDR had erkend.<br />
<br />
[[Bestand:Bundesarchiv Bild 183-D0227-0053-004, Ägypten, Besuch Walter Ulbricht.jpg|thumb|[[Walter Ulbricht]] in Egypte, 1965]]<br />
De hallsteindoctrine was echter problematisch omdat ze de Bondsrepubliek kwetsbaar maakte. Toen in 1965 Egypte DDR-staatshoofd [[Walter Ulbricht]] ontving erkende de Bondsrepubliek Israël. In reactie daarop verbraken veel Arabische landen hun relaties met de Bondsrepubliek, later erkenden ze ook de DDR. Vooral in de Grote Coalitie (CDU/CSU-SPD, sinds 1966) werden handelscontacten met een aantal [[Oost-Europa|Oost-Europese]] landen aangegaan ([[Roemenië]], [[Polen]], [[Hongarije]] en [[Bulgarije]]).<br />
<br />
Uiteindelijk opgegeven werd de hallsteindoctrine in 1969, toen de nieuwe [[Bondskanselier (Duitsland)|bondskanselier]] [[Willy Brandt]] (SPD) met zijn ''[[Neue Ostpolitik]]'' begon. De Bondsrepubliek normaliseerde haar contacten met de Oost-Europese landen en nam zelfs een soort diplomatieke betrekkingen met de DDR op (1972). Wel bleef de Bondsrepubliek bij de ''Alleinvertretungsanspruch''. Brandt zei vanaf het begin: ''Ook al zijn er twee staten in Duitsland kunnen ze voor elk ander geen buitenland zijn.''<br />
<br />
==Literatuur==<br />
* Torben Gülstorff: ''Trade follows Hallstein? Deutsche Aktivitäten im zentralafrikanischen Raum des Second Scramble''. [https://edoc.hu-berlin.de/dissertationen/guelstorff-torben-2012-12-13/PDF/guelstorff.pdf Humboldt-Universität zu Berlin], Berlin 2016.<br />
* Torben Gülstorff: [http://www.bpb.de/geschichte/zeitgeschichte/deutschlandarchiv/253953/die-hallstein-doktrin-abschied-von-einem-mythos Die Hallstein-Doktrin - Abschied von einem Mythos], in: Deutschland Archiv, 9.8.2017.<br />
<br />
[[Categorie:Politiek in Duitsland]]<br />
[[Categorie:Doctrine in de internationale politiek]]<br />
[[Categorie:Eponiem]]</div>Colani