Colani: /* Weergave in zwart-wit */

2024-07-20T17:24:36Z

Weergave in zwart-wit

Nieuwe pagina

Een '''heraldische kleur''' is een van de [[kleur]]en die in de [[heraldiek]] worden gebruikt. Voor de weergave wordt onderscheid gemaakt tussen ''heraldische kleuren'', ''metalen'' en ''pelswerk''. Hieronder worden behalve de kleuren ook de laatste twee vermeld. Er bestaat een afgesproken wijze om ze in een ongekleurde tekening weer te geven. De heraldische kleuren zijn beperkt in aantal en de meeste hebben een andere naam dan in het dagelijks leven.

== Kleuren en metalen ==
{| class="wikitable vatop sortable" style="font-size:90%;line-height:100%;"
!Groep
!Heraldische naam !! Weergave in zwart-wit !! Gebruikelijke naam !! Symbolische betekenis<ref>Deze betekenissen zijn in de 19e eeuw als onderdeel van de romantiek aan kleuren toegekend, maar kleuren hebben geen vaste betekenis in de heraldiek.{{Bron?||2024|07|07}}</ref>
!class="unsortable"| Voorbeeld
|-
!rowspan="5"|Officiële kleuren
| azuur of lazuur || horizontale arcering || [[blauw (kleur)|blauw]] || wetenschap, waarheid || [[Bestand:Heraldic Shield Azure.svg|50px]]
|-
| keel || verticale arcering || [[rood (kleur)|rood]] || moed, opoffering || [[Bestand:Heraldic Shield Gules.svg|50px]]
|-
| [[sinopel (heraldiek)|sinopel]] || diagonaal van linksboven naar rechtsonder<ref name="lr">Hier wordt links resp. rechts voor de kijker bedoeld, niet [[Wapen (heraldiek)#Links of rechts|heraldisch links]] of rechts</ref> || [[groen (kleur)|groen]] || mildheid, hoop || [[Bestand:Heraldic Shield Vert.svg|50px]]
|-
| sabel || effen zwart of horizontale en verticale arcering || [[zwart (kleur)|zwart]] || gevaar, kracht || [[Bestand:Heraldic Shield Sable.svg|50px]]
|-
| purper || diagonaal van linksonder naar rechtsboven<ref name="lr" /> || [[purper (kleur)|purper]] || waardigheid || [[Bestand:Heraldic Shield Purpure.svg|50px]]
|-
!rowspan="2"|Niet algemeen erkend<ref>Kleuren die niet in alle literatuur tot de heraldische kleuren worden gerekend</ref>
|oranje || verticale onderbroken lijnen van afwisselend punten en strepen || [[oranje (kleur)|oranje]] || waarheid || [[Bestand:Heraldic Shield Orange.svg|50px]]
|-
|bruin || verticaal en diagonaal van linksboven naar rechtsonder<ref name="lr" /> || [[bruin]] || macht || [[Bestand:Heraldic Shield Tenné.svg|50px]]
|-
!rowspan="1"|Overige
| [[natuurlijke kleur]] || de kleur die het afgebeelde stuk in werkelijkheid heeft || || || [[Bestand:Heraldic Shield Natural.svg|50px]]
|-
!rowspan="2"|Metalen of [[tinctuur (heraldiek)|tincturen]]
|goud of or || puntjes || [[goud]] of [[geel (kleur)|geel]] || wijsheid, rijkdom || [[Bestand:Heraldic Shield Or.svg|50px]]
|-
|zilver of argent || effen wit || [[zilver]] of [[wit]] || trouw || [[Bestand:Heraldic Shield Argent.svg|50px]]
|}

== Pelswerk ==
Pelswerk is een patroon van een kleur op een metaal of omgekeerd.

<gallery>
Bestand:Vair - omgekeerd vair.svg|Vair
Bestand:Vair - paalvair.svg|Paalvair
Bestand:Hermelijn voorbeeld.svg|Hermelijn
Bestand:Tegenhermelijn voorbeeld.svg|Tegenhermelijn
Bestand:Goudhermelijn voorbeeld.svg|Goudhermelijn
</gallery>

* ''[[Vair (heraldiek)|Vair]]'', met variaties als tegenvair, paalvair enz.
** Vair zonder toevoeging duidt op een combinatie van zilver en azuur. Vair met andere kleuren wordt aangegeven met "vair van <metaal> en <kleur>".
* ''[[Hermelijn (heraldiek)|Hermelijn]]'' (met de zwarte staartjes van een hermelijnvacht in winterkleed), met de variaties tegenhermelijn, goudhermelijn en tegengoudhermelijn.

== Contrast ==
Van oorsprong werden schilden gebruikt als herkenningsteken op het slagveld. Dit gebruik ontstond aan het begin van de twaalfde eeuw. Contrast is daarbij belangrijk, het is daarom niet correct om kleur op kleur of metaal op metaal te plaatsen. Dit geldt natuurlijk niet voor de kleine details van de afbeelding. Pelswerk kan naar keuze als kleur of als metaal worden opgevat, waardoor het met een metaal of met een kleur gecombineerd kan worden. In later tijd, vooral toen veel meer plaatsen dan voorheen een wapen kregen (bijvoorbeeld toen de [[Hoge Raad van Adel]] veel Nederlandse gemeenten een wapen toekende), is deze etiquette hier en daar losgelaten. Men spreekt in dergelijke gevallen ook wel van [[raadselwapen]]s.

== Weergave in zwart-wit ==
[[Bestand:Colombiere szinek2.jpg|miniatuur|Wapens voorzien van arceringen]]
Een standaard voor de weergave van kleuren in wapentekeningen door middel van arcering in Europa is pas na 1638 ontstaan, toen pater Petra-Sancta een werk uitgaf met de huidige wijze van arcering. Dit systeem werd naderhand geclaimd door een Fransman genaamd Vulson de la Colombière, maar zijn werk is in 1639 uitgegeven zodat het lastig te bewijzen viel dat hij de eerste was die op deze wijze arceringen gebruikte. Behalve de weergave zoals in de tabel hierboven zijn er andere systemen in gebruik geweest. Oude tekeningen in zwart-wit kunnen dus niet zonder meer volgens dit systeem worden ingekleurd. Vanaf de 13e eeuw begon men op zegels arceringen te gebruiken om kleuren aan te geven.<ref>Rietstaps Handboek der heraldiek - [[Cornelius Pama]]</ref> Afgesproken vormen van arceringen die symbool stonden voor een bepaalde kleur, paste men ook toe op stenen wapens op gevels.

{{Appendix}}
{{Navigatie vaktermen heraldiek}}

[[Categorie:Heraldische kleur| ]]

Heraldische kleur - Bewerkingsoverzicht

Colani: /* Weergave in zwart-wit */