Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-11-23T06:59:56Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox persoon
| naam = Herbern van Putten
| afbeelding = Vrijgeleide van Herbern van Putten aan Lubbert Voernen.jpg
| onderschrift = Vrijgeleide, uitgegeven door Herbern van Putten
| volledigenaam =
| bijnaam =
| geboortedatum = circa 1316
| sterfplaats = [[Old Putten]]
| sterfdatum = circa 1382
| nationaliteit =
| beroep =
| bekendvan =
| religie =
| politiek =
| zieook =
| website =
| handtekening =
| portaal =
}}
'''Herbern van Putten''' (1316 - 1382) was een edelman en [[roofridder]] in [[Hertogdom Gelre|Gelre]] en [[Oversticht|Overijssel]]. Hij was lid van het geslacht Van Putten, dat omvangrijke bezittingen had in het [[Land van Vollenhove]] en aan de noordrand van de [[Veluwe]]. Herbern had een broer, genaamd Pelgrim.

==Bezittingen==
In 1363 werd Herbern door hertog [[Eduard van Gelre]] [[Leenstelsel (bestuursvorm)|beleend]] met de kastelen [[Old Putten]] en [[Puttenstein]]. Hij beschikte verder over diverse bezittingen in het noorden van de Veluwe, in de [[Graafschap Zutphen|Graafschap]], het Land van Vollenhove en in [[Drenthe]]. Daarnaast bezat hij allerlei vis- en [[Tiende|tiendrechten]]. Hij vulde zijn inkomsten verder aan met rooftochten.

==Conflicten==
Herbern had regelmatig problemen met de steden [[Elburg (stad)|Elburg]], [[Hattem]], [[Harderwijk]] en [[Kampen (stad)|Kampen]]. Hij voerde namelijk roof- en plundertochten uit in de omgeving. In 1361 stelde de stad Elburg een klaagakte op waarin ze de wandaden van Herbern en zijn mannen opsomden. Zo had hij met zijn mannen hout, bier, [[Turf (brandstof)|turf]] en hooi gestolen. Ook hadden ze bewoners van Elburg fysiek letsel toegebracht: ze kwamen een keer gewapend de stad binnen en vermoordden twee burgers en verwondden tien anderen. De dag erna kwamen ze nog eens terug, doodden een hoogzwangere vrouw en namen enkele van haar bezittingen mee.

Voor de [[Sticht Utrecht|Utrechtse]] bisschop werd Herbern eveneens een bedreiging. Zijn kasteel Puttenstein lag niet al te ver van Kampen vandaan, waardoor de invloed van Herbern in deze regio steeds groter werd. Toen Herbern in 1372 beleend wilde worden met de goederen die hij reeds in het Sticht Utrecht bezat, stelde bisschop [[Arnoud II van Horne]] als eis dat Herbern eerst een eind zou maken aan het geweld en de plunderingen. Herbern ging hiermee akkoord. De familie Van Putten sloot in 1372 tevens een vriendschapsverdrag met Kampen. Voor deze stad was het immers van belang dat een mogelijke oorlog werd voorkomen vanwege de eigen handelsbelangen.

==Oorlog==
In 1374 ging het alsnog mis: Kampen zou negen knechten van Herbern hebben doodgeslagen. Tevens had de [[Richter (rechtskunde)|richter]] van [[Kamperveen (plaats)|Kamperveen]] ook nog eens drie van zijn knechten omgebracht. Herbern stelde in februari een klaagbrief op over de gebeurtenissen, en uit wraak beroofde hij enkele Kampense burgers en bezette hij Kamperveen. De stad Kampen zei hierna het vriendschapsverdrag op.

Zowel bisschop Arnoud als de stad Kampen verklaarden in 1374 Herbern de oorlog. In juni 1375 belegerden ze kasteel Puttenstein<ref>{{Citeer web |url=https://www.dboverijssel.nl/archieven/1674 |titel=Herbern van Putten of de belegering van Puttenstein |werk=DBOVERIJSSEL |pagina's=p. 111 |taal=nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230623162631/https://www.dboverijssel.nl/archieven/1674|archiefdatum=2023-06-23}}</ref> en na twee maanden wisten ze het in te nemen en te verwoesten. Herbern werd gevangengezet.
[[Bestand:Zoenbrief tussen de Utrechtse bisschop, de stad Kampen en Herbern van Putten.jpg|thumb|Zoenbrief tussen de Utrechtse bisschop, de stad Kampen en Herbern van Putten (1375)]]
==Verzoening==
In augustus 1375 werd er een zoenbrief opgesteld tussen de bisschop, de stad Kampen en Herbern. In deze brief kreeg Herbern toestemming de sloopresten van het kasteel Puttenstein, zoals hout, steen en ijzer, te mogen behouden, maar tegelijk moest hij beloven het kasteel niet te herbouwen en ook geen ander kasteel te stichten in de nabijheid van Kampen. Hierna trok Herbern zich terug op zijn kasteel Old Putten, waar hij rond 1382 zou overlijden.

Hij liet een dochter achter, die huwde met Pillegrom de Vos.<ref>{{Citeer web |url=https://www.dboverijssel.nl/archieven/1674 |titel=Herbern van Putten of de belegering van Puttenstein |werk=DBOVERIJSSEL |pagina's=pp. 114-115 |taal=nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230623162631/https://www.dboverijssel.nl/archieven/1674|archiefdatum=2023-06-23}}</ref>

{{Appendix|2=
*{{Citeer boek | auteur = Jan Vredenberg e.a. | datum = 2013 | titel = Kastelen in Gelderland | hoofdstuk = Elburg | uitgever = Matrijs| plaats = Utrecht | ISBN = | NUR = | pagina's = p. 232| taal = | URL = | bezochtdatum = }}
*[https://vereniginggelre.nl/roofridderpraktijken-in-en-rondom-veertiende-eeuws-elburg-het-verhaal-achter-een-akte/ Roofridderpraktijken in en rondom veertiende-eeuws Elburg: het verhaal achter een akte], Vereniging Gelre, 29 maart 2023
*{{Citeer boek | auteur = Toos Lodder | datum = augustus 2022 | titel = Van Zalk tot Zuiderzee | hoofdstuk = | uitgever = Rijksuniversiteit Groningen| plaats = | ISBN = | NUR = | pagina's = pp. 22-24| taal = | URL = https://www.rug.nl/research/kenniscentrum-landschap/voor-studenten/masterscripties/2022-mascr-zalk-zuiderzee-t-lodder.pdf | bezochtdatum = |archiefurl=https://web.archive.org/web/20230409062205/https://www.rug.nl/research/kenniscentrum-landschap/voor-studenten/masterscripties/2022-mascr-zalk-zuiderzee-t-lodder.pdf|archiefdatum=2023-04-09}}
{{references}}
}}
{{DEFAULTSORT:Putten, Herbern van}}
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 14e eeuw]]
[[Categorie:Geschiedenis van Gelderland]]

Herbern van Putten - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd