https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=HoogschoutHoogschout - Bewerkingsoverzicht2026-04-18T12:52:06ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Hoogschout&diff=157813&oldid=prevColani op 29 nov 2024 om 13:462024-11-29T13:46:06Z<p></p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>Een '''hoogschout''' was onder het [[ancien régime]] een hoge ambtenaar die in belangrijke zaken de [[landsheer]] vertegenwoordigde en namens hem beslissingen kon nemen. Samen met de [[schepen]]en sprak hij recht in het hooggerecht. In sommige gewesten werd de term (groot-)[[baljuw]] gebruikt voor vergelijkbare ambten.<br />
<br />
De functie bestond onder andere in de [[meierij van 's-Hertogenbosch]], waar de hoogschout rechtszaken moest afhandelen waartoe de [[kwartierschout]]en niet bevoegd waren. Aanvankelijk werd deze functionaris aangeduid als [[Meier (bestuur)|meier]]. Pas na de overname van het bestuur van de meierij door de [[Noordelijke Staten-Generaal|Staten-Generaal]] werd hij hoogschout genoemd.<br />
<br />
In het [[Tweeherigheid van Maastricht|tweeherige Maastricht]] bevonden zich drie hoogschouten: een voor de Luiks-Maastrichtse burgers, een voor de Brabants-Maastrichtse bevolking en een puur Brabantse voor het [[Graafschap van de Vroenhof|Vroenhofse]]; die laatste twee functies werden lange tijd met regelmaat gecombineerd in één persoon. Tot 1580 hadden de hoogschouten geen toegang tot de stedelijke raadsvergaderingen. Daarna werden de vrijheden van het stadsbestuur ingeperkt ten gunste van de door de landsheer aangestelde hoogschouten en [[schepen]]en. In de 18e eeuw lieten de door de [[Staten-Generaal der Nederlanden|Staten-Generaal]] benoemde Brabantse hoogschouten zich, met behoud van inkomen, vaak vervangen door vice-hoogschouten, die in de regel gerekruteerd werden uit de Maastrichtse regentengeslachten. <ref>{{aut|[[Pierre Ubachs|Pierre J.H. Ubachs]] en [[Ingrid Evers|Ingrid M.H. Evers]]}} (2005): ''[[Historische Encyclopedie Maastricht]]'', p. 234: 'hoogschout'. Walburg Pers, Zutphen / [[Regionaal Historisch Centrum Limburg|RHCL]], Maastricht. {{ISBN|90-5730-399-X}}.</ref> <br />
<br />
De hoogschout was in de regel een hooggeplaatst adellijk persoon, meestal ook in het bezit van één of meer [[heerlijkheid (bestuursvorm)|heerlijkheden]]. Met de afschaffing van het ancien régime in 1794 kwam een einde aan deze functie en daarmee aan een eeuwenlange opeenvolging van [[Meier (bestuur)|meiers]], [[drossaard]]s en hoogschouten.<br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Meier (bestuur)]]<br />
* [[Baljuw]]<br />
* [[Lijst van meiers en hoogschouten van 's-Hertogenbosch]]<br />
* [[Lijst van schouten en schepenen in Maastricht]]<br />
{{Appendix}}<br />
[[Categorie:Feodaal recht]][[Categorie:Geschiedenis van Brabant]]</div>Colani