https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=IngenieurIngenieur - Bewerkingsoverzicht2026-04-23T00:00:08ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Ingenieur&diff=158902&oldid=prevColani: Tekst vervangen - "{{Woordenboek}}↵" door ""2024-12-04T13:07:58Z<p>Tekst vervangen - "{{Woordenboek}}↵" door ""</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Kitty Joyner - Electrical Engineer - GPN-2000-001933.jpg|thumb|Kitty Joyner, een Amerikaanse ingenieur elektrotechniek in 1952]]<br />
Een '''ingenieur''' is een hooggeschoolde [[technicus]] die wetenschappelijke kennis gebruikt en ontwikkelt en toepast in product- en dienstontwerpen die [[techniek|technische]], [[natuurwetenschap]]pelijke, [[technologie|technologische]] en [[organisatie|organisatorische]] problemen oplossen. Het is een titel, die alleen mag worden gedragen na het afronden van een hogere opleiding in de [[technische wetenschappen]], wat ingenieurwetenschappen wordt genoemd in België. In de eigen naam mag in Nederland de [[Titulatuur in het Nederlands hoger onderwijs|officiële titel]] voor ingenieur worden gebruikt: ir., BSc of MSc ([[universiteit]]) en ing. of B Eng, B BE, BASc, B ICT ([[hogeschool]]).<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/hoger-onderwijs/vraag-en-antwoord/onderwerpen/hoger-onderwijs/vraag-en-antwoord/welke-titel-mag-ik-voeren-als-ik-ben-afgestudeerd-of-gepromoveerd|titel=Welke titel mag ik voeren als ik ben afgestudeerd? - Rijksoverheid.nl|bezochtdatum=2022-05-06|auteur=Ministerie van Algemene Zaken|datum=2011-04-19|werk=www.rijksoverheid.nl|taal=nl-NL|dodeurl=ja}}</ref> De ingenieurstitel is wetmatig beschermd en er berust een boete op het gebruik van de titel zonder ingenieursopleiding.<ref name=":1" /><br />
<br />
== Oorsprong van het woord 'ingenieur'==<br />
Ingenieur is ontleend aan het Franse ''ingénieur'', dat in verband staat met het Latijnse ''ingenium'' in de niet-klassieke betekenis van ''kunstig bedacht werktuig''.<ref name="wnt">[http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M027496&lemmodern=ingenieur INGENIEUR], [[Woordenboek der Nederlandsche Taal]]</ref> De ingenieur was oorspronkelijk iemand die [[belegeringswapen]]s ontwierp en bouwde. Het Nederlandse begrip is niet zomaar in het [[Engelse taal|Engels]] te vertalen met het in die taal gebruikelijke begrip ''engineer'', omdat in die taal, vooral in de [[spreektaal]], het woord ''engineer'' ook wordt gebruikt om een kundig technisch ontwerper of specialist aan te duiden, die geen universitaire of hogeschoolopleiding heeft voltooid.<ref name="wnt" /><br />
<br />
== Ingenieur in Nederland ==<br />
Behalve dat de naam 'ingenieur' een aanduiding is voor een gespecialiseerd type beroep of vak, betreft het ook een [[Titulatuur in het Nederlands hoger onderwijs|titel in het Nederlands hoger onderwijs]]. Het duidt hiermee aan dat iemand in Nederland een [[Technische wetenschappen|technische wetenschappelijke]] of [[Natuurwetenschap|toegepast natuurwetenschappelijke]] opleiding heeft voltooid aan een [[universiteit]] of [[hogeschool]]. Universitair geschoolde ingenieurs voeren de titel ''ir.'' en hogeschool-ingenieurs de titel ''ing.''<ref name=":0">[https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005682&hoofdstuk=7&titeldeel=1&paragraaf=4&artikel=7.20&z=2020-01-01&g=2020-01-01 Artikel 7.20 Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek]</ref> De adressering is "Weledelgestrenge heer/vrouwe". Ingenieurs die [[Wetenschappelijke promotie|gepromoveerd]] zijn, mogen de titels ''dr. ir.'' respectievelijk ''dr. ing.'' voeren.<br />
<br />
Tot 1986 werden technische universiteiten aangeduid als technische hogescholen. Oude hogere technische scholen (HTS) vielen ook niet onder de oude wet op het hoger onderwijs. Na 1985 mochten de technische hogescholen zich 'technische universiteit' noemen, en kwam de naam 'hogeschool' in gebruik voor instellingen voor hoger beroepsonderwijs. De opleidingen aan technische universiteiten hebben een nominale studieduur van vijf jaar, uitzonderingen daargelaten, terwijl een studie aan de hogescholen vier jaar duurt.<br />
<br />
=== Universiteit ===<br />
In [[2003]] werd de [[bachelor-masterstructuur]] (BaMa) doorgevoerd in Nederland. De invoering van dit BaMa-stelsel betekent dat personen die succesvol een ingenieursstudie hebben afgerond aan een Nederlandse universiteit in principe de internationale graad [[Master of Science]] (MSc) verkrijgen, met daarachter een vermelding van de gedane ingenieursopleiding. Daarnaast mag de titel ''ir.'' in Nederland worden gedragen.<ref name=":0" /> Als alleen een bacheloropleiding gevolgd is, wordt de graad [[Bachelor of Science]] (BSc) verleend.<br />
<br />
Ingenieursopleidingen worden in Nederland gegeven aan de vier [[Technische universiteit|technische universiteiten]]; de [[Technische Universiteit Delft]], [[Technische Universiteit Eindhoven]], [[Universiteit Twente]] en [[Wageningen University & Research centre|Universiteit Wageningen]]. Daarnaast leiden de studie Software Engineering en Computer Science van de [[Open Universiteit]] en een aantal technische opleidingen aan de [[Rijksuniversiteit Groningen]] op tot ingenieur.<br />
<br />
=== Hogeschool ===<br />
Ingenieursopleidingen worden in Nederland in het [[hoger beroepsonderwijs]] gegeven aan de polytechnische faculteit van een [[hogeschool]]. Iedereen die is afgestudeerd op een hbo-ingenieursopleiding verkrijgt de internationale graad [[bachelor]]. Alhoewel de hbo-opleidingen vrij zijn om alle overige achtervoegsels te gebruiken volgen zij hier in het algemeen de adviezen van de [[Vereniging Hogescholen|HBO-raad]] en de Nederlandse Ingenieursvereniging [[Koninklijk Instituut van Ingenieurs|KIVI]]. De volgende vier titels zijn geadviseerd voor hbo-ingenieursopleidingen, waarbij rekening is gehouden met de internationale herkenbaarheid:<ref name=":0" /><br />
# ''Bachelor of Engineering'' (B Eng), voor de opleidingen [[technische bedrijfskunde]], [[Luchtvaarttechniek|luchtvaarttechnologie]], [[scheepsbouwkunde]], [[bewegingstechnologie]], [[industriële vormgeving]], [[installatietechniek]], [[werktuigbouwkunde]], [[mechatronica]], [[chemische technologie]], [[elektrotechniek]], industriële automatisering, [[autotechniek]] en toegepaste wiskunde;<br />
# ''[[Bachelor of Built Environment]]'' (B BE), voor de opleidingen [[civiele techniek]], bouwtechnische bedrijfskunde, [[geodesie]], [[bouwkunde]], ruimtelijke ordening & planologie, [[verkeerskunde]], archeologie en [[milieuwetenschappen]];<br />
# ''[[Bachelor of Applied Science]]'' (BASc), voor de opleidingen in de richting van toegepaste [[natuurwetenschappen]], [[technische natuurkunde]], [[bio-informatica]] en [[materiaalkunde]];<br />
# ''[[Bachelor of Information and Communication Technology]]'' (B ICT), voor de opleidingen [[informatica]], [[technische informatica]], [[beleidsinformatica]], [[Systeembeheerder|systeembeheer]], [[information engineering]], [[Opleiding Communicatie & Multimedia Design|communicatie & multimedia design]], informatiedienstverlening en -management en information security management.<br />
<br />
De kwalificatie zoals vermeld op het [[diploma]] verkregen na een ingenieursopleiding is niet noodzakelijk letterlijk de benaming van een ingenieursdiscipline, maar geregeld een situering. Immers, er bestaan geen precies te bepalen grenzen tussen de verschillende ingenieursdisciplines en -subdisciplines, en ingenieurs combineren gewoonlijk verschillende disciplines in hun opleiding en beroepspraktijk.<br />
<br />
== Ingenieur in de Vlaamse Gemeenschap ==<br />
=== Opleiding ===<br />
In [[Vlaamse Gemeenschap|Vlaanderen]] worden ingenieurs opgeleid aan [[universiteit]]en. De Vlaamse ingenieursopleidingen zijn van het niveau [[Master (graad)|master]], dus [[Master of Science]].<br />
<br />
In de bachelor-masterstructuur bestaan alle Vlaamse ingenieursopleidingen dus uit een initiële 3-jarige academische opleiding tot Bachelor of Science (BSc), met daaropvolgend een 1- of 2-jarige opleiding leidende tot een Master of Science. Sinds het academiejaar 2013-2014 vallen de opleidingen [[Industrieel ingenieur]] onder de verantwoordelijkheid van de universiteiten. Dit proces, dat voortvloeide uit de nauwe samenwerking tussen universiteiten en hogescholen binnen de [[Associatie (hoger onderwijs)|associaties]], wordt inkanteling genoemd.<br />
<br />
De [[Vlaamse Gemeenschap]] kent verschillende groepen academisch ingenieurs: <br />
* ''Burgerlijk ingenieur polytechnicus'' - aan de [[Faculteit Polytechniek|faculteit polytechniek]] van de [[Koninklijke Militaire School (België)|Koninklijke Militaire School]] in Brussel.<br />
* ''Master in de ingenieurswetenschappen'' - burgerlijk ingenieur aan de [[faculteit ingenieurswetenschappen]] van de universiteiten te [[Vrije Universiteit Brussel|Brussel]], [[Universiteit Gent|Gent]] of [[Katholieke Universiteit Leuven|Leuven]].<br />
* ''Master in de bio-ingenieurswetenschappen'' - bio-ingenieur aan de faculteit [[bio-ingenieurswetenschappen]] te Gent of Leuven, aan de faculteit wetenschappen en bio-ingenieurswetenschappen te Brussel of aan de faculteit wetenschappen in [[Universiteit Antwerpen|Antwerpen]] (enkel Bachelor).<br />
* ''Master in de industriële ingenieurswetenschappen'' of ''master in de biowetenschappen'' - industrieel ingenieur aan de faculteit industriële ingenieurswetenschappen van de universiteiten van [[Universiteit Hasselt|Hasselt]]<ref>{{Cite web |url=http://www.uhasselt.be/Faculteiten#indwet |title=Faculteit industriële ingenieurswetenschappen |author=[[Universiteit Hasselt]] }}</ref> of Leuven<ref>{{Cite web |url=https://iiw.kuleuven.be/ |title=Faculteit industriële ingenieurswetenschappen |author=[[Katholieke Universiteit Leuven]]|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210718013752/https://iiw.kuleuven.be/|archiefdatum=2021-07-18|dodeurl=nee}}</ref>, de faculteit toegepaste ingenieurswetenschappen van de universiteit Antwerpen<ref>{{Cite web |url=https://www.uantwerpen.be/nl/faculteiten/fac-toegepaste-ingenieurswetenschap/|title=Faculteit Toegepaste Ingenieurswetenschappen |author=[[Universiteit Antwerpen]] |archiefurl=https://web.archive.org/web/20181226232659/https://www.uantwerpen.be/nl/faculteiten/fac-toegepaste-ingenieurswetenschap/|archiefdatum=2018-12-26|dodeurl=nee}}</ref>, de faculteit ingenieurswetenschappen van de universiteit Brussel<ref>{{Cite web |url=http://www.vub.ac.be/industrielewetenschappen/ |title=Industriële Wetenschappen |author=[[Vrije Universiteit Brussel]] |archiefurl=https://web.archive.org/web/20140603070106/http://www.vub.ac.be:80/industrielewetenschappen/|archiefdatum=2014-06-03|dodeurl=nee}}</ref> of de faculteiten ingenieurswetenschappen en Bio-ingenieurswetenschappen van de universiteit Gent.<ref>{{Cite web |url=https://www.ugent.be/ea/nl/voor-toekomstige-studenten/ing-gent |title=Industrieel ingenieur - Campus Schoonmeersen |author=[[Universiteit Gent]]|archiefurl=https://web.archive.org/web/20150115144002/https://www.ugent.be/ea/nl/voor-toekomstige-studenten/ing-gent|archiefdatum=2015-01-15|dodeurl=nee}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ugent.be/bw/nl/voor-toekomstige-studenten/ikkiesindustrieelingenieur |title=Ik kies voor de opleiding industrieel ingenieur |author=[[Universiteit Gent]]|archiefurl=https://web.archive.org/web/20160817202404/http://www.ugent.be:80/bw/nl/voor-toekomstige-studenten/ikkiesindustrieelingenieur|archiefdatum=2016-08-17|dodeurl=nee}}</ref><br />
* ''Master in de (toegepaste) economische wetenschappen: handelsingenieur'' wordt door sommigen beschouwd als een ingenieursrichting. De afgestudeerde studenten krijgen geen afkorting ''ir. of ''ing.'' maar verkrijgen wel de titel 'handelsingenieur'.<br />
<br />
Alle ingenieurs uit een bepaalde groep hebben verscheidene gemeenschappelijke karakteristieken met als gevolg dat, op de handelsingenieurs na, de eerste 3 à 4 semesters van hun studieprogramma vrijwel identiek worden ingevuld. Alle opleidingen van eenzelfde groep geven naast de bachelor- en mastergraad tevens recht op dezelfde ingenieurstitel overeenkomstig de groep. Zowel het gemeenschappelijke karakter alsook de specifieke hoofdrichting van de gevolgde opleiding zijn terug te vinden in de kwalificatie na de graad. Deze hoofdrichting mag uiteraard ook vermeld worden na de ingenieurstitel om duidelijk te maken om welke precieze kwalificatie het gaat.<br />
<br />
=== Diploma's ===<br />
De titels na afstuderen, die het meest voorkomen, zijn:<br />
* ''MSc in de Ingenieurswetenschappen'' met ingenieurstitel: [[burgerlijk ingenieur]]<br />
* ''MSc in de Bio-ingenieurswetenschappen'' met ingenieurstitel: [[bio-ingenieur]]<br />
* ''MSc in de Industriële ingenieurwetenschappen'' met ingenieurstitel: [[industrieel ingenieur]]<br />
* ''MSc in de Biowetenschappen'' met ingenieurstitel: industrieel ingenieur<br />
<br />
De titels 'burgerlijk ingenieur' en 'bio-ingenieur' worden officieel afgekort tot ''ir.'' en 'industrieel ingenieur' tot ''ing.'' Al deze opleidingen zijn internationaal geklasseerd als type 'CITE 5A'. Handelsingenieurs krijgen de titel ''ir.'' niet.<ref>https://data-onderwijs.vlaanderen.be/edulex/document.aspx?docid=14650. [https://web.archive.org/web/20230529024826/https://data-onderwijs.vlaanderen.be/edulex/document.aspx?docid=14650 Gearchiveerd] op 29 mei 2023.</ref><br />
<br />
Binnen de hoofdrichting heeft men vaak nog de keuze uit verscheidene afstudeerrichtingen om één of meerdere deelaspecten extra te benadrukken. Tot slot bestaat er meestal de mogelijkheid om in de bachelor- of masteropleiding de hoofdrichting te combineren met een nevenrichting of [[bijvak]].<br />
<br />
De ingenieursvereniging van de Vlaamse Industrieel Ingenieurs was de [[Vlaamse Ingenieurskamer]] (VIK). Die van de Vlaamse Burgerlijk Ingenieurs en de Bio-ingenieurs was de [[Koninklijke Vlaamse Ingenieursvereniging]] (K VIV).Beide organisaties fusioneerden in 2016 tot [[ie-net]].<br />
<br />
Sinds de afschaffing van de zogenaamde toelatingsproef Burgerlijk Ingenieur vanaf academiejaar 2004-2005 is de toegang tot alle ingenieursopleidingen vrij op basis van het diploma [[secundair onderwijs]]. In praktijk bestaat de instroom uit het secundair onderwijs echter voornamelijk uit studenten uit de [[studierichting]]en met een sterk wiskundige en/of wetenschappelijke component.<br />
<br />
Er ontstaat vaak verwarring wanneer men de Vlaamse ingenieurstitels vertaalt naar andere talen zoals bv. het Engels, daar dit typisch Vlaamse titels zijn die enkel lokaal een betekenis hebben en in andere talen vaak reeds andere begrippen dekken. Zo geeft een letterlijke vertaling van Burgerlijk Ingenieur het begrip civil engineer, wat in het Engels duidt op een ingenieur die bedreven is in de burgerlijke [[bouwkunde]], lees: niet-militaire bouwkunde, zoals bv. bij een Burgerlijk Ingenieur in bouwkunde het geval is, maar evengoed bij een Industrieel ingenieur in bouwkunde, maar zeker niet bij een Burgerlijk Ingenieur in Computerwetenschappen. 'Bio-ingenieur' zou leiden tot bio-engineer, wat alleen duidt op ingenieurs bedreven in de cel- en genbiotechnologie en dus enkel overeenstemt met Bio-ingenieurs in cel- en genbiotechnologie, terwijl [[Milieuwetenschappen|milieutechnologie]], [[scheikunde]], [[landbouwkunde]], land- en bosbeheer, [[Voedsel|voeding]] eveneens hoofdrichtingen zijn voor bio-ingenieurs, maar niet onder die Engelse term in kwestie vallen. Gelijkaardige situaties gelden bij de andere Vlaamse ingenieurstitels.<br />
<br />
== Ingenieur in Europa ==<br />
In de meeste Europese landen bestaan 2 à 3 types ingenieursopleidingen, waaronder één universitaire en één hoger onderwijs. De recente BaMa-hervormingen streven naar harmonisatie van deze ingenieursopleidingen. Daarbij volgen alle studenten een 3- of 4-jarige basisopleiding ingenieur, 'Bachelor of Engineering' of 'Bachelor of Science', gevolgd (voor de meeste studenten) door een specialisatie van 1 en soms 2 jaar masterdiploma ('Master of Engineering' of 'Master of Science'). Sommigen gaan daarna nog voor hetzij een complementaire, 2e master, andere voor een verdere specialisatie, [[master na master]], dan wel voor doctoraat en het bijhorende onderzoek (minimaal 3 jaar).<br />
In vele landen gebeurt de opleiding van ingenieurs in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven, en met name met de industrie. Ze volgen bijna allen een stage van minstens één semester (minder in sommige landen met een eerder Latijnse academische cultuur). Zo bestaat er in Duitsland een type ingenieurs-opleiding (Berufsakademie) waarbij de student gedurende 4 jaar afwisselend enkele maanden les volgt, en dan in het bedrijf praktijk, stages en projectwerken realiseert.<br />
<br />
De Europese Unie promoot heden sterk de uitwisseling van studenten en lesgevers. Hierdoor wordt weer aangesloten bij de pan-Europese universiteiten zoals die in de middeleeuwen bestonden.<br />
<br />
Omdat er in het buitenland nog wel eens verwarring is over de ingenieurstitels ''ir.'' en ''ing.'' en het niveau van de opleidingen, kunnen Nederlandse en Vlaamse ingenieurs (en ook ingenieurs van andere Europese landen) bij het FEANI (Fédération Européene d'Associations Nationales d'Ingénieurs met 33 aangesloten landen) de titel [[European Engineer]] aanvragen. Als men hierbij over voldoende opleiding, werkervaring en technisch/maatschappelijke ontwikkeling beschikt mag men na de toelating in het Europees register de afkorting ''Eur. Ing.'' voeren achter de naam. Dit kan een hulpmiddel zijn als men werkzaamheden verricht in/voor het buitenland om het niveau van de aanwezige (technische) kennis inzichtelijk te maken.<br />
<br />
== Ingenieur in Indonesië en Maleisië ==<br />
In het verleden was in [[Nederlands-Indië]] het oude Nederlandse academische systeem aangenomen, waaronder de titel ''ir.'' (''insinyur'', van het Nederlandse woord "ingenieur"). In het huidige [[Indonesië]] en Maleisië wordt deze titel thans nog gebruikt.<br />
<br />
== Ingenieursdisciplines ==<br />
{{Kolommen lijst| breedte=25| aantal=3| inhoud=<br />
* [[Analytische chemie]]<br />
* [[Architectuur]]<br />
* [[Autotechniek]]<br />
* [[Bio-informatica]]<br />
* [[Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek]]<br />
* [[Biomedische technologie]]<br />
* [[Biotechnologie]]<br />
* [[Bio-ingenieur|Biowetenschappen]]<br />
* [[Bouwkunde]]<br />
* [[Scheikunde|Chemie]]<br />
* [[Chemische technologie]]<br />
* [[Civiele techniek]]<br />
* [[Elektrotechniek]]<br />
* [[Energietechniek]]<br />
* [[Geodesie]]<br />
* [[Human technology]]<br />
* [[Automatisering|Industriële automatisering]]<br />
* [[Industriële vormgeving]]<br />
* [[Informatie- en Communicatietechnologie]]<br />
* [[Installatietechniek]]<br />
* [[Landbouwkunde]]<br />
* [[Levensmiddelentechnologie]]<br />
* [[Logistiek]]<br />
* [[Luchtvaarttechniek]]<br />
* [[Materiaalkunde]]<br />
* [[Mechatronica]]<br />
* [[Medische technologie]]<br />
* [[Meet- en regeltechniek]]<br />
* [[Mijnbouwkunde]]<br />
* [[Milieuwetenschappen]]<br />
* [[Nanobiologie]]<br />
* [[Nanotechnologie]]<br />
* [[Nucleaire technologie]]<br />
* [[Offshore]] engineering<br />
* [[Scheepsbouwkunde]]<br />
* [[Software engineering]]<br />
* [[Aardwetenschappen|Technische aardwetenschappen]]<br />
* [[Technische bedrijfskunde]]<br />
* [[Bestuurskunde|Technische bestuurskunde]]<br />
* [[Technische geneeskunde]]<br />
* [[Technische informatica]]<br />
* [[Technische natuurkunde]]<br />
* [[Wiskunde|Technische wiskunde]]<br />
* [[Telematica]] (telecommunicatie & informatica)<br />
* [[Werktuigbouwkunde]]<br />
* [[Wiskundige ingenieurstechniek]]<br />
}}<br />
<br />
== Externe links ==<br />
* [https://www.kivi.nl/ Koninklijk Instituut van Ingenieurs (KIVI)]<br />
* [https://www.ie-net.be/ ie-net ingenieursvereniging vzw]<br />
<br />
== Bibliografie ==<br />
* LAGAST NOËL. ''Vijfhonderd jaar geschiedenis van de ingenieur. Van 1500 tot 2010'', Garant, Antwerpen, 2011.<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
{{Navigatie academische graden}}<br />
{{Commonscat|Engineers}}<br />
<br />
[[Categorie:Ingenieur| ]]<br />
[[Categorie:Technisch beroep]]<br />
[[Categorie:Ingenieurtitel]]</div>Colani