https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Isp%C3%A1n Ispán - Bewerkingsoverzicht 2026-04-20T04:04:39Z Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki MediaWiki 1.43.6 https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Isp%C3%A1n&diff=26048&oldid=prev Colani: 1 versie geïmporteerd 2023-04-06T05:24:10Z <p>1 versie geïmporteerd</p> <p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Matthew_II_Csák.jpg|thumb|Máté Csák, ispán van verschillende comitaten op het einde van de 13e eeuw.]]<br /> Een &#039;&#039;&#039;ispán&#039;&#039;&#039; (Latijn: &#039;&#039;comes&#039;&#039;, Nederlands ook wel: &#039;&#039;gespan&#039;&#039;) is een Hongaarse adellijke of bestuurlijke titel. Oorspronkelijk stond een ispán aan het hoofd van een gebied dat afhankelijk was van een burcht, te vergelijken met een [[burggraaf]], sinds de 11e eeuw in het [[Koninkrijk Hongarije (1000-1526)|koninkrijk Hongarije]]. De meesten van hen waren terzelfder tijd ook het hoofd van een of meerdere zogenaamde [[comitaat|comitaten]] of graafschappen, waarmee ze enigszins met [[gouwgraaf|gouwgraven]] te vergelijken zijn.<br /> <br /> Vanaf de [[13e eeuw]] lieten de zij zich vertegenwoordigen door een zogenaamde &#039;&#039;&#039;onder-ispán&#039;&#039;&#039; (ook wel ondergespan; Hongaars: &#039;&#039;alispán&#039;&#039;, Latijn: &#039;&#039;vicecomes&#039;&#039;). Hoewel dezen steeds meer taken van de &#039;&#039;&#039;opper-ispán&#039;&#039;&#039; (ook wel oppergespan; Hongaars: &#039;&#039;főispán&#039;&#039;, Latijn: &#039;&#039;supremus comes&#039;&#039;) overnamen, bleef de opper-ispán de belangrijkste ambtenaar binnen het bestuur van het comitaat. In het geval van de [[eeuwigdurend gespan|eeuwigdurende gespannen]] was de functie ook erfelijk.<br /> <br /> Sinds 1723 werd een onder-ispán verkozen door de raad van het comitaat, maar de edellieden die in deze raad zetelden konden slechts kiezen uit 4 kandidaten die door opper-ispán werden aangeduid. Na de [[Ausgleich]] van [[1867]] namen de onder-ispáns officieel de uitvoerende taken van het ispán-ambt over, terwijl de opper-ispans de belangrijkste wetgevende en toezichthoudende organen van de comitaten voorzaten.<br /> <br /> == Zie ook ==<br /> * [[Župan]]<br /> <br /> [[Categorie:Titulatuur]]</div> Colani