Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-11-23T18:19:08Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = Jacob van abcoude.jpg
| onderschrift = Jacob van Zuylen van Abcoude, schilderij uit de negentiende eeuw ([[Museum Dorestad]])
| naam =
| bron =
| leven = ca. 1390 - 1459
| functie1 = Heer van Gaasbeek Heer van Kasteelbrakel
| periode1 = 1400 - 1434
| voorganger1 = [[Zweder van Abcoude]]
| opvolger1 = [[Jan van Horne (1380-1436)|Jan van Horne]]
| functie2 = [[Heerlijkheid Strijen|Heer van Strijen]] [[Heerlijkheid Putten|Heer van Putten]]
| periode2 = 1400 - 1456
| voorganger2 = [[Zweder van Abcoude]]
| opvolger2 = [[Filips de Goede]]
| functie3 = Heer van Abcoude Heer van Wijk bij Duurstede
| periode3 = 1407 - 1449
| voorganger3 = [[Willem van Abcoude]]
| opvolger3 = [[Rudolf van Diepholt]]
| functie4 = Stadhouder van Holland & Zeeland
| periode4 = 1424-1425
| voorganger4 = [[Jan van Beieren]]
| opvolger4 = [[Henry Filwater]]
| vader = [[Zweder van Abcoude]]
| moeder = Anna van Leiningen
| dynastie = van Zuylen van Abcoude
}}'''Jacob van Gaesbeek''' ook genaamd Jacob van Gaesbeke/Gaesbeeck en '''Jacob van Abcoude''' (1390? - [[Brussel (stad)|Brussel]], [[6 februari]] [[1459]]) was heer (baron) van [[Kasteel van Gaasbeek|Gaasbeek]], [[Abcoude]], [[Heerlijkheid Putten|Putten]], [[Heerlijkheid Strijen|Strijen]] en [[Coelhorst]]. Tevens was hij [[stadhouder]] van [[graafschap Holland|Holland]], erfmaarschalk van [[graafschap Henegouwen|Henegouwen]], raadsheer van het Hof van Holland, Zeeland en West-Friesland <ref>[https://www.historici.nl/Onderzoek/Projecten/Repertorium/app/personen/5901 Repertorium van ambtsdragers en ambtenaren 1428-1861]</ref> , en een van de rijkste edelen van de vroege [[15e eeuw]] in Holland en Brabant.

== Biografie ==
Hij was een zoon van [[Zweder van Abcoude]] en Anna van Leiningen. Na de dood van zijn vader stond hij aanvankelijk onder de voogdij van zijn oom [[Willem van Abcoude]], die heer was van Abcoude en Wijk bij Duurstede. Na diens dood in 1407 slaagde hij er met de steun van de Utrechtse bisschop [[Frederik van Blankenheim]] in Willems erfgenamen, met name diens schoonzoon [[Jan I van Brederode]], uit te schakelen en zelf heer te worden van Abcoude en Wijk bij Duurstede.

Jacob trad in dienst van zijn leenheer, hertog [[Jan IV van Brabant]]. Tijdens het [[Beleg van Dordrecht (1418)|beleg van Dordrecht]] stond hij aan de zijde van diens echtgenote [[Jacoba van Beieren]]. Toen deze zich van de hertog van Brabant liet scheiden werd hij juist haar tegenstander en trouw aanhanger van [[Jan VI van Beieren]], zelfs tegen zijn leenheer, de bisschop van Utrecht, in.

In 1425 stelde Jan IV hem aan als [[ruwaard (titel)|ruwaard]] van Holland en Zeeland, aanvankelijk samen met Willem van Egmond, later samen met [[Frank van Borssele]], en werd ermee belast de opstand van Jacoba te onderdrukken.
Hij [[Beleg van Schoonhoven (1425)|belegerde Schoonhoven]], maar dit mislukte. Hij werd in 1426 zelf [[Beleg van Haarlem (1426)|belegerd in Haarlem]] door Jacoba's troepen, maar dit werd verijdeld met een vredesverdrag. Hetzelfde jaar steunde hij de Utrechtse bisschop [[Zweder van Culemborg]] tegen concurrerend bisschop [[Rudolf van Diepholt]], wat uitmondde in het [[Beleg van Amersfoort (1427)|beleg van Amersfoort]] waarbij de [[Eem]]mond bezet wordt.

Jacob werd namens [[Filips de Goede]] raadsheer in Holland en, samen met [[Roeland van Uitkerke]], stadhouder van dit gewest.
In 1430 werd Filips de Goede ook hertog in Brabant en werd Jacob van Gaasbeek kort [[Landdrost|drossaard]] van Brabant en vervolgens raadsheer-kamerling.

Financiële problemen en juridische kwesties vullen de laatste periode van zijn leven.
In 1433 eist Jacob enkele schadevergoedingen die hij tegoed had van de familie Culemborg.
Zijn gerechtelijke procedure om [[Eindhoven]] en andere heerlijkheden van de familie van zijn tweede vrouw in handen te krijgen, is zeer geldverslindend.

Uit geldnood leende hij 100.000 [[Nobel (munt)|nobelen]] van [[Jan van Horne (1380-1436)|Jan van Horne]], met Gaasbeek als onderpand. In 1434 werd Jan van Horne eigenaar van Gaasbeek.

In het [[Utrechts Schisma (15e eeuw)|Utrechts schisma]] steunde hij [[Walraven van Meurs]] tegen de officiële bisschop [[Rudolf van Diepholt]]. Bij een poging tot aanslag op deze werd hij gevangengenomen. De prijs voor zijn vrijheid was het afstaan van zijn bezittingen in het bisdom Utrecht: Abcoude en Wijk bij Duurstede.

Uiteindelijk verkocht hij in 1456 ook zijn Hollandse heerlijkheden Strijen en Putten aan Filips de Goede en andere domeinen aan [[Anton van Bourgondië (1421-1504)|Anton van Bourgondië]].

== Huwelijken en kinderen ==
Jacob trouwde met Johanna van [[Huis Ligne|Ligne]]. Zij hadden één zoon, Antoon, die vroeg stierf (1411-1429).

Hun zoon werd vrij streng opgevoed door zijn vader: op een dag toen de jongen niet recht op zijn paard zat gaf Van Gaasbeek hem een klap in zijn gelaat waardoor de jongen van zijn paard viel en daarbij overleed. <ref>Jacobus Kok en Jan Fokke, ''Vaderlandsch Woordenboek'', vol. 17.</ref>

Hij hertrouwde in 1417 met Margaretha [[van Schoonvorst]], een dochter van Koenraad van Schoonvorst, heer van Elslo. Dit huwelijk bleef kinderloos.

Jacob stierf zonder wettig nageslacht. Er zijn wel enkele bastaard kinderen gedocumenteerd:
* Jan Meerten van Gaasbeek
* Burgher van Gaasbeek
* Sweder van Gaasbeek

== Voorouders ==
{| class="wikitable" style="font-size:85%;"
|+ '''Voorouders van Jacob van Gaasbeek'''
|-
| rowspan="8" align="center" | '''Jacob van Gaasbeek''' (1390-1459)
| rowspan="4" align="center" | '''Vader:''' [[Zweder van Abcoude|Zweder III van Abcoude]] (1350-1400)
| rowspan="2" align="center" | '''Grootvader:''' [[Gijsbrecht III van Abcoude]] (1310-1372)
| align="center" | '''Overgrootvader:''' [[Sweder II van Abcoude]] (1280-1347)
|-
| align="center" | '''Overgrootmoeder:''' [[Mabelia van Arkel]] (1285-1317)
|-
| rowspan="2" align="center" | '''Grootmoeder:''' [[Johanna van Horne]] (1320-1356)
| align="center" | '''Overgrootvader:''' [[Willem IV van Horne]] (1295-1343)
|-
| align="center" | '''Overgrootmoeder:''' [[Oda van Putten en Strijen]] (1295-1337)
|-
| rowspan="4" align="center" | '''Moeder:''' [[Anna van Leiningen Dagsburg]] (1360-1400)
| rowspan="2" align="center" | '''Grootvader:''' [[Frederik VII graaf van Leiningen Dagsburg]] (1320-1387)
| align="center" | '''Overgrootvader:''' [[ Frederik VI graaf van Leiningen Dagsburg]] (1295-1375)
|-
| align="center" | '''Overgrootmoeder:''' [[Jutta van Isenburg]] (1300-1340)
|-
| rowspan="2" align="center" | '''Grootmoeder:''' [[Jolanda van Jülich]] (1330-1387)
| align="center" | '''Overgrootvader:''' [[Godfried van Jülich graaf van Bergheim]] (1305-1335)
|-
| align="center" | '''Overgrootmoeder:''' [[Elisabeth van Kleef]]
{| class="infobox" cellspacing="1" cellpadding="1"
|-
! class="infobox-kop" style="background-color:#eaeaea; text-align:center; font-size:120%;" colspan="3" | Jacob van Gaasbeek
|-
| style="text-align:center;" colspan="3" | ca. 1390 - 1459

|-
| style="text-align:center; padding:0;" colspan="3" | [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Bestand:Jacob_van_abcoude.jpg ]

|-
| style="text-align:center;" colspan="3" | <div style="font-size:90%">Jacob van Zuylen van Abcoude, schilderij uit de negentiende eeuw ([https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Museum_Dorestad&action=tinymceedit&redlink=1 Museum Dorestad])</div>

|-
! class="infobox-kop" style="background-color:#eaeaea;" colspan="3" | Heer van Gaasbeek Heer van Kasteelbrakel

|-
! Periode
| colspan="2" | 1400 - 1434

|-
! Voorganger
| colspan="2" | [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Zweder_van_Abcoude Zweder van Abcoude]

|-
! Opvolger
| colspan="2" | [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Jan_van_Horne_(1380-1436) Jan van Horne]

|-
! class="infobox-kop" style="background-color:#eaeaea;" colspan="3" | [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Heerlijkheid_Strijen&action=tinymceedit&redlink=1 Heer van Strijen] [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Heerlijkheid_Putten&action=tinymceedit&redlink=1 Heer van Putten]

|-
! Periode
| colspan="2" | 1400 - 1456

|-
! Voorganger
| colspan="2" | [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Zweder_van_Abcoude Zweder van Abcoude]

|-
! Opvolger
| colspan="2" | [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Filips_de_Goede Filips de Goede]

|-
! class="infobox-kop" style="background-color:#eaeaea;" colspan="3" | Heer van Abcoude Heer van Wijk bij Duurstede

|-
! Periode
| colspan="2" | 1407 - 1449

|-
! Voorganger
| colspan="2" | [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Willem_van_Abcoude Willem van Abcoude]

|-
! Opvolger
| colspan="2" | [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Rudolf_van_Diepholt Rudolf van Diepholt]

|-
! class="infobox-kop" style="background-color:#eaeaea;" colspan="3" | Stadhouder van Holland & Zeeland

|-
! Periode
| colspan="2" | 1424-1425

|-
! Voorganger
| colspan="2" | [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Jan_van_Beieren Jan van Beieren]

|-
! Opvolger
| colspan="2" | [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Henry_Filwater&action=tinymceedit&redlink=1 Henry Filwater]

|-
! class="infobox-kop" style="background-color:#eaeaea;" colspan="3" |

|-
! Vader
| colspan="2" | [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Zweder_van_Abcoude Zweder van Abcoude]

|-
! Moeder
| colspan="2" | Anna van Leiningen

|-
! Dynastie
| colspan="2" | van Zuylen van Abcoude

|}

{| class="toccolours appendix" style="font-size:89%; margin-top:1em; margin-bottom:-0.5em; border: 1px solid #aaa; padding:5px; clear:both; width:100%; box-sizing:border-box;" role="presentation"
|-
| Bronnen, noten en/of referenties

*Nationaal Biografisch Woordenboek, vol. 9, kol. 1-8
*A.G. de Groot, "Zweder en Jacob van Gaasbeek in Zuid-Holland", in: ''Zuid-Hollandse Studiën'', 1959, nr. 8, p. 39-99
*Mario Damen, De staat van dienst: de gewestelijke ambtenaren van Holland en Zeeland in de middeleeuwen.

|} (1315-1347)
|}
{{Appendix|2=
* Nationaal Biografisch Woordenboek, vol. 9, kol. 1-8
* A.G. de Groot, "Zweder en Jacob van Gaasbeek in Zuid-Holland", in: ''Zuid-Hollandse Studiën'', 1959, nr. 8, p. 39-99
* Mario Damen, De staat van dienst: de gewestelijke ambtenaren van Holland en Zeeland in de middeleeuwen.
{{references}}
}}

{{DEFAULTSORT:Gaasbeek, Jacob van}}
[[Categorie:Heer van Gaasbeek|Jacob van Gaasbeek]][[Categorie:Stadhouder voor de vorst in Holland en Zeeland (en Utrecht)]][[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 15e eeuw]][[Categorie:Lid van het Hof van Holland]][[Categorie:Persoon in de Hoekse en Kabeljauwse twisten|Gaasbeek, Jacob van]]

Jacob van Gaasbeek - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd