Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-11-23T06:58:06Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = Forst Wappen.jpg
| naam = Jan I van Schoonvorst
| leven = ca [[1347]]-[[1380]]
| functie1 = [[Lijst van proosten van het Sint-Servaaskapittel te Maastricht|Proost van Sint-Servaas]]
| periode1 = [[1361]] - [[1369]]
| voorganger1 = Godfried van Hompesch
| opvolger1 = [[Engelbert van Schoonvorst]]
| functie2 = Heer van [[Monschau]]
| periode2 = [[1369]]-[[1380]]
| voorganger2 = [[Reinoud I van Schoonvorst]]
| opvolger2 = [[Jan II van Schoonvorst]]
| vader = [[Reinoud I van Schoonvorst]]
| moeder = Catharina van Wildenburg
}}
'''Jan I van Schoonvorst''', ook wel ''Johannes van Scoenvorst'', ''Johann von Schönforst'' of ''von Schönau'' (ca. 1347 - 1380){{Refn|group=noot|Volgens de ''Historische Encyclopedie Maastricht'' overleed hij in 1381.<ref>Ubachs/Evers (2005), p. 468: 'Schoonvorst, Johannes van'.</ref>}}, was een 14e-eeuwse [[ridder (titel)|ridder]] uit het [[adel]]lijke geslacht [[Van Schoonvorst]]. Hij was onder andere [[Lijst van proosten van het Sint-Servaaskapittel te Maastricht|proost van het Sint-Servaaskapittel]] in [[Maastricht]]. In die hoedanigheid was hij tevens heer van de [[Elf banken van Sint-Servaas]], [[Tweebergen]] en [[Mechelen-aan-de-Maas]]. Na zijn terugtreden als proost werd hij heer van [[Monschau]] en [[Landdrost|drossaard]] van [[hertogdom Brabant|Brabant]].

== Biografische schets ==
Jan van Schoonvorst werd waarschijnlijk tussen 1345 en 1350 geboren als tweede zoon van Reinoud van Schoonvorst (aanvankelijk ''von Schönau'' geheten) en Catharina van Wildenburg. Als jongere zoon kozen zijn ouders aanvankelijk een geestelijke loopbaan voor hem. In 1361, wellicht al op 12- of 13-jarige leeftijd, werd hij [[Proost (ambt)|proost]] van het [[kapittel van Sint-Servaas]] in [[Maastricht]]. Deze benoeming illustreert de goede betrekkingen tussen de Van Schoonvorsten en hertog [[Wenceslaus I van Luxemburg|Wenceslaus]] van Brabant en Luxemburg, die het benoemingrecht in Maastricht bezat. Twee jaar later werd hij niet-residerend [[seculiere kanunnik|kanunnik]] aan het kapittel van de [[Sint-Lambertuskathedraal (Luik)|Sint-Lambertuskathedraal]] in [[Luik (stad)|Luik]]. Voor deze benoeming betaalde de welgestelde Reinoud van Schoonvorst waarschijnlijk een grote som geld aan de paus.<ref>Gläser (1999), p. 245.</ref>

Door zijn toegestane afwezigheid in Luik (en waarschijnlijk ook in Maastricht) kon Jan zijn studie aan de [[Parijs]]e [[Universiteit van Parijs|Sorbonne]] vervolgen en omstreeks 1369 afronden. Eind 1369 gaf Jan de proosdij in Maastricht op ten gunste van zijn jongere broer [[Engelbert van Schoonvorst]] en trad hij uit de geestelijke stand.{{Refn|group=noot|[[Pierre Doppler|Doppler]] vermeldt Jan van Schoonvorst tweemaal in zijn lijst van proosten van Sint-Servaas; van 1361-1367 en in 1369. Uit een akte van 1368 zou blijken dat toen Engelbert van Schoonvorst proost van Sint-Servaas was.<ref>Doppler (1936), pp. 59-63.</ref>}} Nog in hetzelfde jaar huwde hij een vrouw uit het [[Huis Merode]]. Waarschijnlijk hield deze stap verband met zijn verbeterde toekomstperspectief als (tweede) erfgenaam van zijn vader.

[[Bestand:View on Monschau right 2014 08 22.jpg|thumb|left|180px|Burcht en stad [[Monschau]]]]
In 1369 werd hij door een erfdeling burggraaf van [[Monschau]]. Begin 1370 wordt hij in enkele documenten aangeduid als proost van Sint-Servaas en heer van Monschau.<ref>Gläser (1999), pp. 246-247.</ref> Waarschijnlijk in 1376 erfde hij het Brabantse [[Sint-Agatha-Rode]]. Wellicht bezat hij tevens [[Klabbeek]], Neerpoorten en [[Ottenburg]].<ref>Gläser (1999), p. 248.</ref> Vanaf trad hij op als [[landdrost|drossaard]] van Brabant, het hoogste ambt in het [[hertogdom Brabant]].<ref>Gläser (1999), p. 253.</ref>

Over de omstandigheden van zijn vroege dood in het voorjaar van 1380 zijn geen details bekend.

== Huwelijk en nakomelingschap ==
Jan van Schoonvorst trad na 1368 in het huwelijk met Margaretha Scheiffart van Merode (1350-1417), hofdame van [[Johanna van Brabant]], die eerder gehuwd was geweest met Jan van Gronsveld en Willem van Milberg.<ref>Gläser (1999), p. 351.</ref> Het echtpaar had zeker drie kinderen:
* Jan II (Johannes), volgde zijn vader op in Monschau.
* Catharina, gehuwd in 1392 met Wilhelm von Sayn; in 1432 met Schaffried, graaf van Leiningen.<ref>Gläser (1999), p. 267, p. 358.</ref>
* Reinoud (Renier)?, kanunnik in [[Luik (stad)|Luik]] (1398-1417).

{{appendix||2=
== Geraadpleegde literatuur, noten en verwijzingen ==
* {{aut|[[Pierre Doppler|Doppler, Pierre]]}} (1936): 'Lijst der proosten van het Vrije Rijkskapittel van St. Servaas te Maastricht (800-1797)'. In: ''[[Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg]]'' (PSHAL), jrg. 72 (1936), pp. 141-240. [[Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap|LGOG]], Maastricht [de hier gebruikte overdruk is genummerd pp. 1-100]
* {{de}} {{aut|Gläser, F.}}, ''Schönau - Schönforst. Eine Studie zur Geschichte des rheinisch-maasländischen Adels im Spätmittelalter'' (Proefschrift Universität Trier). Trier, 1999, pp. 68–201 ([https://ubt.opus.hbz-nrw.de/volltexte/2005/313/pdf/01schoenau_schoenforst.pdf PDF]
* {{aut|[[Pierre Ubachs|Ubachs, Pierre J.H.]], en [[Ingrid Evers|Ingrid M.H. Evers]]}} (2005): ''[[Historische Encyclopedie Maastricht]]''. Walburg Pers, Zutphen / [[Regionaal Historisch Centrum Limburg|RHCL]], Maastricht. {{ISBN|90-5730-399-X}}
----
{{References|group=noot}}
----
{{References|2=3|90%}}
}}

[[Categorie:Huis Schoonvorst]]
[[Categorie:Proost van Sint-Servaas|Schoonvorst]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 14e eeuw|Schoonvorst]]
[[Categorie:Heer van Monschau]]

Jan I van Schoonvorst - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd