Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-05-22T11:18:35Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = Jean de ligne.jpg
| naam = Jan van Ligne
| leven =
| functie1 = [[Hertogdom Arenberg (-1803)|Rijksgraaf van Arenberg]]
| periode1 = 1547 - 1568
| voorganger1 = [[Margaretha van der Mark-Arenberg]]
| opvolger1 = [[Karel van Arenberg]]
| functie2 = Baron van [[Beaumont (Henegouwen)|Barbançon]]
| periode2 = 1568
| voorganger2 = [[Lodewijk van Ligne]]
| opvolger2 = [[Karel van Arenberg]]
| functie3 = Stadhouder van Friesland, Groningen, Drenthe en Overijssel
| periode3 = 1549 - 1568
| voorganger3 = [[Maximiliaan van Egmont]]
| opvolger3 = [[Karel van Brimeu]]
| functie4 = Stadhouder van Lingen
| periode4 = 1551 - 1568
| voorganger4 = [[Anna van Egmond (1533-1558)|Anna van Egmont]]
| opvolger4 = [[Karel van Brimeu]]
| functie5 = [[Vrije en hoge heerlijkheid van Zuid-Polsbroek|Vrijheer van Zuid-Polsbroek]]
| periode5 = [[1568]]
| voorganger5 = Lodewijk van Ligne
| opvolger5 = Karel van Arenberg
| vader = Lodewijk van Ligne
| moeder = [[Maria van Bergen]]
| dynastie =[[Huis Ligne]]
}}
'''Jan van Ligne''' (Frans: ''Jean de Ligne'') (ca. [[1525]] – gesneuveld bij [[Heiligerlee]], [[23 mei]] [[1568]]) was van oorsprong [[Baron (titel)|baron]] van [[Barbençon]] in het [[graafschap Henegouwen]] (Zuidelijke Nederlanden). Door zijn huwelijk werd hij [[rijksgraaf]] van [[huis Arenberg|Arenberg]] (daarom wordt hij ook soms '''Arenberg''' of '''Aremberg''' genoemd).

== Levensbeschrijving ==
Jan van Ligne kwam voort uit het Henegouws geslacht [[Huis Ligne|Ligne]] en was een zoon van [[Lodewijk van Ligne]], baron van Barbençon en [[Maria van Bergen]], vrouwe van [[Zevenbergen (Moerdijk)|Zevenbergen]], [[Vrije en hoge heerlijkheid van Zuid-Polsbroek|Zuid-Polsbroek]] en [[Noordeloos]].<ref>Matthaeus Brouërius van Nidek en Isaäc le Long: Kabinet van Nederlandsche en Kleefsche outheden [http://books.google.at/books?id=O6sKAAAAQAAJ&pg=PA200&lpg=PA200&dq=van+ligne+polsbroek&source=bl&ots=G37FEuJ0Ev&sig=lzCiNmfOI7QUWbkRePI1XFPBnaw&hl=de&ei=AfPtS9S5J-ShONnYrdcH&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CB0Q6AEwAjgK#v=onepage&q=van%20ligne%20polsbroek&f=false Google]</ref> Dochter van [[Cornelis van Bergen (admiraal)|Cornelis van Glymes]] en Maria Margaretha van Zevenbergen. Jan werd geboren in [[1525]]; andere bronnen noemen [[1524]] of [[1528]]{{Bron?||2010|04|29}}.

In [[1546]] benoemde [[keizer Karel V]] hem tot [[Orde van het Gulden Vlies|ridder van het Gulden Vlies]]. Jan van Ligne bevond zich in de intiemste kringen rond de keizer en behoorde tot de groep vertrouwelingen die werden geselecteerd voor belangrijke bestuursfuncties. In [[1547]] werd hij door dezelfde Karel benoemd tot opvolger van [[Maximiliaan van Egmond]] (graaf van Buren) en op 1 januari [[1549]] trad hij in diens functie van [[stadhouder]] van [[heerlijkheid Groningen|Groningen]], [[heerlijkheid Friesland|Friesland]], [[Drenthe (landschap)|Drenthe]] en [[heerlijkheid Overijssel|Overijssel]]. In [[1551]] werd hij tevens benoemd tot stadhouder van [[Graafschap Lingen|Lingen]].

Jan van Ligne nam deel aan de veldtochten tegen [[Frankrijk]]. Hij had een goede verstandhouding met [[Willem van Oranje]], die hij goed kende als tutor van diens echtgenote [[Anna van Egmond van Buren|Anna van Egmond, gravin van Buren]].

==Opstand==
Tijdens de Opstand distantieerde hij zich echter van Willem, [[Lamoraal van Egmont|Egmond]] en [[Filips van Montmorency|Horne]] en bleef koning [[Filips II van Spanje|Filips II]] trouw. Hij slaagde er echter niet in de [[Staten]] van zijn gewesten over te halen tot het accepteren van de bisdommen [[Bisdom Leeuwarden|Leeuwarden]], [[Bisdom Groningen|Groningen]] en [[Bisdom Deventer (rooms-katholiek)|Deventer]]. Tijdens de beraadslagingen in de [[Raad van State (historisch)|Raad van State]] over het [[Eedverbond der Edelen|Compromis der Edelen]] en het [[Smeekschrift der Edelen|Smeekschrift]] sprak Arenberg zich uit voor de afschaffing van de [[Inquisitie]] en matiging van de [[plakkaat|plakkaten]], maar tegen het bijeenroepen van de [[Staten-Generaal van de Nederlanden|Staten-Generaal]]. Ook stemde hij voor de afvaardiging van [[Floris van Montmorency|Montigny]] en [[Jan IV van Glymes van Bergen|Bergen]] naar de koning. In zijn gewesten stond hij in dat jaar machteloos tegenover de verbreiding van de reformatorische ideeën. In [[1567]] slaagde hij er echter in om met behulp van in [[Duitsland]] geworven troepen zonder bloedvergieten het koninklijk gezag en de katholieke godsdienst te herstellen.

Terug in het zuiden vervulde hij zijn militaire plichten onder [[Fernando Álvarez de Toledo|Alva]], maar hij maakte bezwaar tegen de arrestatie van Egmond en Horne. Hij was een lid van de [[Raad van Beroerten]]. Na de inval van [[Lodewijk van Nassau (1538-1574)|Lodewijk van Nassau]] in Groningen gelastte Alva hem naar zijn gewesten terug te keren om met Lodewijk van Nassau af te rekenen. In het zicht van de vijand wilde Arenberg niet de komst van versterkingen onder de [[Karel van Brimeu|graaf van Megen]] afwachten, volgens sommige historici omdat de Spaanse troepen onder leiding van [[Gonzalo de Bracamonte]] hem ophitsten de strijd aan te gaan.

==Slag==
In het [[Slag bij Heiligerlee (1568)|treffen bij Heiligerlee]] op 23 mei 1568 vond hij de dood, waarna zijn troepen de aftocht bliezen. [[Antoine Perrenot de Granvelle|Kardinaal Granvelle]] beschreef zijn dood als een groot verlies voor het geloof en de koning.

Zowel Arenberg als graaf [[Adolf van Nassau (1540-1568)|Adolf van Nassau]] sneuvelden in de slag bij Heiligerlee. Beiden werden opgebaard in het klooster van Heiligerlee. Arenberg werd begraven in [[Zevenbergen (Moerdijk)|Zevenbergen]] (NB) in de [[Sint-Catharinakerk (Zevenbergen)|St. Catharinakerk]] (1568) en zijn overschot werd in 1614 overgebracht naar het familiegraf van de Arenbergs in de kloosterkerk van [[Edingen]].

[[Bestand:Kneuterdijk 24 Van Olderbarnevelt.jpg|thumb|Kneuterdijk 24]]

==Stamvader Arenberg==
Door het huwelijk van Jan van Ligne met erfdochter [[Margaretha van der Mark]] (1527-1599) werd hij stamvader van het derde [[Huis Arenberg]]. Sindsdien was hij gerechtigd de titel van graaf van Arenberg te dragen, dat tot dan toe een [[heer (leenman)|heerlijkheid]] was geweest. Verder was hij onder meer heer van Zevenbergen (sinds 1560) en baron van Barbençon. Ze woonden aan de [[Kneuterdijk]] op nummer 24. Later woonde [[Johan van Oldenbarnevelt]] in dat huis.

Het paar kreeg volgende kinderen:
* [[Karel van Arenberg]] (1550-1616)
* Margaretha (1552-1611), in 1569 getrouwd met [[Filips van Lalaing (1537-1582)|Filips van Lalaing]]
* Robert (1564-1614), eerste prins van Barbençon
* Antonia Wilhelmina (1557-1626), trouwde in 1577 met [[Salentijn van Isenburg]], [[Lijst van aartsbisschoppen van Keulen|aartsbisschop van Keulen]], die om te trouwen de geestelijke staat verliet.

Jan van Ligne was een gerespecteerd veldheer en beschikte over een groot familiekapitaal en vele landgoederen. De functie van stadhouder van de noordelijke provinciën vervulde hij vanuit [[Vollenhove]]. Daarnaast was hij heer van [[Westerwolde (streek)|Westerwolde]], sinds hij in [[1561]] dit landschap samen met de [[Wedderborg]] en de heerlijkheid Bellingwolde en Blijham gekocht had. Deze borg werd in [[1568]] – vlak vóór de slag – veroverd door Staatse troepen onder graaf Lodewijk van Nassau.

== Voorouders==
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#E0E0E0"
!colspan="9"|Voorouders van Jan van Ligne
|-
|'''Overgrootouders'''
|colspan="2"|[[Michiel van Ligne]] (1395-1470) ∞ [[Bonne van Abbeville]] (1415-1472)
|colspan="2"|[[Josse van Halewijn]] (1420-1472) ∞ [[Johanna van la Trémouille]] (1430-1470) 
|colspan="2"|[[Jan II van Glymes]] (1417-1494) ∞ 1444 [[Margaretha van Rouveroy]] (1420-1465)
|colspan="2"|[[Arnold van Zevenbergen]] (1438-1492) ∞ [[Maria Petronella van Vianen]] (-1465) 
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4"|[[Willem van Ligne]] (1450-1519) ∞ [[Adriana van Halewijk]] (-)
|colspan="4"|[[Cornelis van Bergen (admiraal)|Cornelis van Glymes]] (1458-1508) ∞ [[Maria Margaretha van Zevenbergen]] (-) 
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"|[[Lodewijk van Ligne]] (-1516) ∞ [[Maria van Glymes]] (-) 
|-
|- bgcolor="#E0E0E0"
|colspan="9"|'''Jan van Ligne (1525-1568)'''
|}

== Referenties ==
{{References}}

== Literatuur ==
* A.J. van der Aa, ''Biographisch Woordenboek der Nederlanden'' I (Haarlem 1852) 344-347.
* ''[[Biographie Nationale de Belgique]]'' I (Brussel 1866) 368-380 (L.P. Gachard).
* ''Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek'' VI (Leiden 1924) 51-53 (P.J. Blok).

== Externe links ==
* [http://genealogy.euweb.cz/ligne/ligne4.html Stamboom Arenberg]
* [https://web.archive.org/web/20080807180013/http://www.worldroots.com/foundation/european/jeanlignedesc1528.htm Nageslacht Jan van Ligne]
* [https://web.archive.org/web/20070629014255/http://www.henkvanheerde.nl/vollenhove/Personen/Aremberg/Jean%20de%20Ligne.htm Biografie Jan van Ligne]
* [http://dutchrevolt.leidenuniv.nl/nederlands/personen/a/Arenberg,%20Jean%20de%20Ligne.htm Biografie Jan van Ligne]
* [https://web.archive.org/web/20131112095217/http://www.arenbergcenter.com/oldsite/nl/histoire/ducs.htm Arenberg Stichtingen]

{{DEFAULTSORT:Ligne, Jan}}
[[Categorie:Graaf van Arenberg|Jan]]
[[Categorie:Nederlands militair in Spaanse dienst]]
[[Categorie:Huis Ligne|Jan]]
[[Categorie:Ridder in de Orde van het Gulden Vlies]]
[[Categorie:Stadhouder voor de vorst in Friesland]]
[[Categorie:Stadhouder voor de vorst in Overijssel, Groningen en Drenthe]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 16e eeuw]]
[[Categorie:16e-eeuws militair]]

Jan van Ligne - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd