Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-11-23T06:56:55Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

'''Jan van Marselaer''', ridder, ([[Malderen (Londerzeel)|Malderen]], ca. 1330 - aldaar, ca. 1397) was [[Heer (feodalisme)|heer]] van de bij [[Malderen (Londerzeel)|Malderen]] gelegen heerlijkheid Marselaer. Hij streed onder de vaandel van [[Jan van Releghem]] mee met het [[Hertogdom Brabant|Brabantse]] leger in de [[Slag bij Baesweiler]] in 1371, maar werd na de nederlaag twee jaar lang [[krijgsgevangene|krijgsgevangen]] gehouden. Later was hij onder meer verantwoordelijk voor de bouw van de Koevoetmolen, op de grens van Malderen en Londerzeel.

== Familie ==
Jan was zoon van Hendrik III van Marselaer en van Beatrijs van de Voorde. Hendrik III was behalve heer van Marselaer ook [[kerkmeester]] van de parochie [[Malderen (Londerzeel)|Malderen]]. Hendrik en Beatrijs hadden 5 kinderenː hun zonen Jan en Gillis en hun dochters ''Lysbeth'', ''Lente'' en ''Archa''. Rond het jaar 1377 overleed Hendrik, waarna zijn oudste zoon Jan – toen ongeveer 47 jaar oud – heer van Marselaer werd.

Jan zelf trouwde in een eerste huwelijk met Kathelijne van der Meeren, na diens dood hertrouwde hij met Kathelijne van Coudenborgh. De oudste zoon van Jan, Gillis, zou het Hof van Marselaer erven. De andere grondeigendommen werden verdeeld onder Gillis en diens zusters Maria en Elisabeth.<ref>[http://users.telenet.be/Londerzeelvroeger/Malderenl-Alphonse%20Wauters.htm Londerzeel vroegerː ''Malderen'']. [https://web.archive.org/web/20160305135917/http://users.telenet.be/Londerzeelvroeger/Malderenl-Alphonse%20Wauters.htm Gearchiveerd] op 5 maart 2016.</ref>

== Heerlijkheid Marselaer ==
Marselaer, het gebied waarvan Jan heer was, lag te midden van de dorpen [[Malderen (Londerzeel)|Malderen]], [[Lippelo]] en [[Londerzeel Sint-Jozef]] en is vandaag een natuurgebied dat nu deel uitmaakt van het grotere Domein Winterpoel.<ref name="LOND">[https://web.archive.org/web/20090805085404/http://www.londerzeel.be/fb111mhyb602leu1gvt192.aspx Londerzeelː ''Natuurgebied Marselaer'']</ref> Doorheen dit gebied loopt vandaag nog steeds de Marselaerdreef.<ref>[https://web.archive.org/web/20151026030114/http://www.londerzeel.be/stratenplan.aspx Londerzeelː ''Stratenplan'']</ref> In 1312 werd vermeld dat de heerlijkheid 36 [[bunder]] telde (ongeveer 45 hectare) en dat er 11 leenmannen in dienst van de heer ervan stonden. Ook stond er toen al een watermolen in het gebied, namelijk de Kwade Molen (''Quaeden Molen'').<ref>[http://users.telenet.be/Londerzeelvroeger/Kleine%20kroniek%20D1-1100-1565.htm Londerzeel vroegerː ''Kleine kroniek (akte van 1304)'']. [https://web.archive.org/web/20201102165737/http://users.telenet.be/Londerzeelvroeger/Kleine%20kroniek%20D1-1100-1565.htm Gearchiveerd] op 2 november 2020.</ref>

== Levensloop ==
=== Slag bij Baesweiler ===
In 1371 trok Jan – toen rond zijn 40e levensjaar – onder leiding van [[Wenceslaus I van Luxemburg]], hertog van [[Hertogdom Brabant|Brabant]], naar het bij [[Aken (stad)|Aken]] gelegen plaatsje [[Baesweiler]].<ref>[http://users.telenet.be/Londerzeelvroeger/Kleine%20kroniek%20D1-1100-1565.htm Londerzeel vroegerː ''Kleine kroniek (akte van 1371)'']. [https://web.archive.org/web/20201102165737/http://users.telenet.be/Londerzeelvroeger/Kleine%20kroniek%20D1-1100-1565.htm Gearchiveerd] op 2 november 2020.</ref> Het hertogdom Brabant nam het, gesteund door het [[Graafschap Namen]], op tegen de hertogen van [[Hertogdom Gulik|Gulik]] en [[Hertogdom Gelre|Gelre]]. Jan stond onder de directe leiding van [[Jan van Releghem]], de [[amman (functie)|amman]] van [[Brussel (stad)|Brussel]].<ref name="ANN">[https://archive.org/stream/annalessoc12sociuoft#page/76/mode/2up {{fr}} ''Annales de la société d'archéologie de Bruxelles'', "Memoires, rapports et documents", XII, Brussel, p. 79]</ref> Van Releghem werd gedood, en Jan van Marselaer werd net als hertog Wenceslaus en vele andere gevangengenomen. Jan hoorde bij de groep die uiteindelijk pas in 1374 vrijgelaten werd, meer dan twee jaar later.<ref name="ANN"/> Hiervoor moesten zware sommen losgeld betaald worden, zo werd er geld opgehaald bij maar liefst 173 mensen in Steenhuffel om Jan en diens dorpsgenoten Gielis van Bouchout en Aert van Steenhuffel te kunnen vrijkopen.<ref>[https://fliphtml5.com/btsk/knjk/basic DE BONDT, L., ''Londerzeel 1568-1590'', "22-8-1371 – De Slag van Buerenfosse bij Baesweiler", p. 7]. [https://web.archive.org/web/20221003220944/https://fliphtml5.com/btsk/knjk/basic Gearchiveerd] op 3 oktober 2022.</ref>

=== Bouw van de Koevoetmolen ===
Rond het jaar 1390 liet ridder Jan in zijn gebied een tweede [[Watermolen (door water aangedreven molen)|watermolen]] bouwen, waardoor zijn heerlijkheid aan belang won. Molens waren toen immers de manier om energie op te wekken om graan te malen en de molenaar had hieraan ook een zeer goede verdienste door zijn scheprecht. Op 10 januari 1391 werd deze molen, toen molen van ''Coevoirde'', voor het eerst vermeld in zijn dan opgemaakte testament. De beek waarop de molen ligt, ligt precies op de grens van de hedendaagse deelgemeenten [[Londerzeel]] en [[Malderen (Londerzeel)|Malderen]]. De Koevoetmolenstraat is genaamd naar de in zijn opdracht gebouwde molen.<ref>[https://www.londerzeel.be/londerzeel-bezienswaardigheden-sint-jozef-londerzeel-koevoetmolen.html Londerzeelː ''Koevoetmolen'']{{dode link|datum=augustus 2017 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>

== Referenties ==
{{Appendix}}

[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 14e eeuw|Marselaar, Jan]]

Jan van Marselaer - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd