Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"

2024-11-23T18:50:42Z

Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"

Nieuwe pagina

[[Bestand:Evere_Blason.jpg|thumb|Wapenschild van de familie Walckiers]]
'''Jean Joseph Walckiers''' ([[Bergen (België)|Bergen]], [[14 maart]] [[1740]] - in Frankrijk na 1799) was een [[Brussel (stad)|Brusselse]] bankier en grootgrondbezitter in de [[Oostenrijkse Nederlanden]] in de achttiende eeuw en heer van [[Galmaarden]], [[Loenhout]], [[Popendonk]] en [[Wespelaar]].

== Familie ==
Jean Joseph was de tweede zoon van Paul Antoine Walckiers en Agnes de Wolff. De familie Walckiers was afkomstig uit de streek tussen Ninove en Geraardsbergen, waar ze sinds de zestiende eeuw bezittingen had.<ref>Dr. Jan Lindemans (1963). ''Oude Brabantse Geslachten'', Geschied- en Oudheidkundig Genootschap van Vlaams-Brabant, in: De Geschiedenis van het Domein Drie Fonteinen te Vilvoorde, Marcel Stappers</ref> Paul Antoine Walckiers was heer van [[Budingen (België)|Budingen]], [[Vlieringen]] en [[Breedhout]] (Vlieringhe werd geërfd door Jean Josephs oudere broer [[Josse Jean Walckiers]]). Op 8 februari 1752 kocht Paul Antoine Walckiers het graafschap [[Galmaarden]] van de testamentuitvoerders van Marie-Françoise de Bournonville.<ref name="Marcel Stappers"/> Sinds 1638 was Galmaarden verheven tot [[graaf (titel)|graafschap]].

Op 14 maart 1740 werd Jean Joseph gedoopt in Bergen. Hij trouwde op 21 april 1774 in [[Gent]] met Cornelia-Petronilla Ooninx, in de kapel van de [[Lijst van bisschoppen van Gent|Gentse bisschop]], [[Govaart Geeraard van Eersel]]. Zijn vrouw was de nicht van de bisschop en afkomstig van [[Bergen op Zoom]]. Jean Joseph Walckiers vestigde zich in de stad [[Brussel (stad)|Brussel]], waar hij tot 1799 bleef wonen.

== Bezittingen ==
=== Drie Fonteinen en de Engelse tuin ===
[[Bestand:Bloedgrotten vanuit het zuiden.jpg|thumb|In [[Drie Fonteinen]] legde Walckiers op [[Domein Drie Fonteinen|zijn domein]] een tuin aan in [[Engelse tuin|Engelse stijl]]: vijver met galerijbrug uit cyclopisch metselwerk]]
Jean Joseph Walckiers werd een pionier in de aanleg van de [[Engelse tuin]] in de [[Zuidelijke Nederlanden]]. In de jaren 60 van de achttiende eeuw startte hij met de opkoop van gronden ten westen van het Vilvoordse gehucht [[Drie Fonteinen]]. In 1777 werden zijn bezittingen tot één geheel gevormd, waarna hij dit domein vanaf 1778 uitbouwde tot een riant buitenverblijf met [[Engelse tuin]]. Drie Fonteinen geldt als een van de oudste landschappelijke parken van België. Mogelijks werd de eerste Engelse tuin in België aangelegd door zijn oom Adrien-Ange Walckiers, heer van [[Evere]], in 1765. Deze tuin bevond zich in [[Helmet (wijk)|Helmet]], toen deel van [[Evere]], vandaag in [[Schaarbeek]] gelegen. De Ferrariskaart van 1771-1775 toont dit park als een strak geometrische tuin.

Bij een landmeting in 1776 beschikte hij over bijna tien hectare aan gronden, die zich in zuidelijke richting uitstrekten tot aan de [[Lendrikkapel]] en het kasteel van [[Mariënsart]] op het grondgebied van de gemeente [[Neder-Heembeek]].

=== Andere bezittingen ===
Vanaf 1769 kwamen ook de heerlijkheden [[Loenhout]] en [[Popendonk]] (grondgebied Loenhout, ten noorden van het dorp Loenhout) in zijn bezit. Uit zijn lenen ontving Walckiers verschillende [[cijns|cijnzen]] in geld en natura en had hij een (klein) aandeel in de [[tienden]].

Jean Joseph erfde het leenheerschap [[Galmaarden]] (in het Frans ''Gammerages'') van zijn vader na diens dood in 1774.<ref name="Marcel Stappers">''De Geschiedenis van het Domein Drie Fonteinen te Vilvoorde'', Marcel Stappers</ref>

In 1784 kocht Walckiers de heerlijkheid van [[Wespelaar]] en Nederassent van de Antwerpse bankiersfamilie de Proli voor een som van 108 500 [[Brabantse gulden]]s. Nederassent (of ''Beek'') is een vandaag verdwenen gehucht tussen Wespelaar, Tildonk en Buken.

== Investeringen ==
Met zijn onroerende vermogen als onderpand kon Jean Joseph Walckiers investeren in verschillende projecten. Dit deed hij vaak met zijn oudere broer Josse-Jean Walckiers en met de bankier [[Frederik Romberg]], een overbuur van Walckiers die in 1782 het [[kasteel van Beaulieu]] kocht.<ref name="Marcel Stappers"/> Een van Walckiers investeringen was er een in de Vilvoordse [[Forges de Clabecq (Vilvoorde)#Voorgeschiedenis: Spuymolen|Spuymolen]].<ref>Nauwelaers, ''Histoire de la Ville de Vilvorde, I'', blz 445 e.v.</ref> Ook in de scheepvaartsector investeerde hij. In 1783 stak hij 200.000 livres in de Bordelese slavenfirma [[Romberg, Bapst & Cie]], die hem en zijn broer bij het faillissement tien jaar later een verlies van 3,87 miljoen livres kostte.

== Neergang ==
Na de [[Slag bij Jemappes]] in 1792 werden de Oostenrijkse Nederlanden bezet door het Franse leger. In hetzelfde jaar werd Jean Joseph samen met zijn neef [[Edouard Walckiers]] door de Franse [[Charles-François Dumouriez|generaal Dumouriez]] verkozen in het voorlopige bestuur van [[Brussel (stad)|Brussel]].<ref name="Marcel Stappers"/>

In de volgende jaren zou het tij echter keren voor Walckiers en verloor Jean Joseph veel van zijn bezittingen. Tijdens de jaren 1792-1795 werden door de steden en gemeenten hoge oorlogsbelastingen ingevoerd die voornamelijk gedragen werden door de grootgrondbezitters. Bij de annexatie van de Nederlanden door de Franse republiek op 1 oktober 1795 verloor Jean Joseph Walckiers onmiddellijk al zijn ''heerlijke rechten'' en hiermee ook zijn voornaamste bron van inkomen. Hierdoor werd hij verplicht zijn kasteeldomeinen te verkopen. Het [[Kasteeldomein van Wespelaar|domein van Wespelaar]] werd in 1796 verkocht aan de familie [[Artois (brouwerij)|Artois]], een brouwersfamilie uit het [[Leuven]]se, die er al sinds 1786 verbleef.

In 1799 verkocht hij zijn woning, een groot herenhuis in de [[Eikstraat]] in Brussel, en de domeinen van Vilvoorde ([[Domein Drie Fonteinen]]) en Loenhout-Poppendonk (aan Peter Frans Stevens). In hetzelfde jaar verhuisde Walckiers naar Frankrijk waar hij naar alle waarschijnlijkheid is gestorven.

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Walckiers, jeanjoseph}}
[[Categorie:Zuid-Nederlands bankier (voor 1830)]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 18<sup>e</sup> eeuw]]

Jean Joseph Walckiers - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18e"

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"