Colani: 1 versie geïmporteerd

2025-12-08T09:39:14Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox medicus
| naam = Joseph-Ignace Guillotin
| afbeelding = Anonymous - Portrait de Joseph-Ignace Guillotin (1738-1814), médecin et homme politique. - P1052 - Musée Carnavalet (cropped).jpg
| onderschrift = Portret Joseph-Ignace Guillotin, 18e eeuw
| volledigenaam =
| geboorteplaats = [[Saintes (Charente-Maritime)|Saintes]]
| geboortedatum = [[28 mei]] [[1738]]
| sterfplaats = [[Parijs]]
| sterfdatum = [[26 maart]] [[1814]]
| nationaliteit = [[Frankrijk|Frans]]
| beroep = Arts en politicus
| bekendvan = naamgever aan de [[guillotine]]
| specialisme = [[anatomie]] en [[fysiologie]]
| BIG-inschrijfnummer =
| zieook =
| website =
}}
[[Bestand:Image janinet jean-francois machine proposee a lassemblee nationale pour le supplice des criminelles par m 353672 (cropped).jpg|thumb|Vroege prent van een executie door guillotine door [[Jean-François Janinet|Janinet]]: de knielende terechtgestelde wordt gezegend door de priester, die hem een kruis voorhoudt, terwijl de beul met geheven zwaard klaarstaat om het touw door te kappen.]]

'''Joseph-Ignace Guillotin''' ([[Saintes (Charente-Maritime)|Saintes]], [[28 mei]] [[1738]] – [[Parijs]], [[26 maart]] [[1814]]) was een [[Frankrijk|Frans]] [[arts]] en [[politicus]], naar wie de [[guillotine]] werd genoemd.

Guillotin trad op zijn achttiende toe tot de [[jezuïeten]]orde. Hij verliet deze in [[1763]] om geneeskunde te gaan studeren aan de medische faculteit van [[Parijs]], waar hij later zelf [[anatomie]] en [[fysiologie]] doceerde. Hij was geneesheer van de broer van de koning, de [[Lodewijk XVIII van Frankrijk|graaf van Provence]], en was bevriend met geleerden en filosofen, zoals [[Voltaire]], [[Nicolas de Condorcet|Condorcet]] en [[Georges-Louis Leclerc de Buffon|Buffon]].

In [[1784]] was hij, met onder meer [[Antoine Lavoisier]] en [[Benjamin Franklin]], lid van de koninklijke commissie die de beweringen van [[Franz Anton Mesmer]] ([[1734]]-[[1815]]) in verband met ''het [[dierlijk magnetisme]]'' onderzocht. De commissie kwam tot de conclusie dat die beweringen op niets berustten en dat het succes van Mesmers methoden enkel aan suggestie te danken waren.

==Politiek==
Toen de regering in 1789 verkiezingen voor de [[Staten-Generaal (Frankrijk)|Franse Staten-Generaal]] uitschreef, wat het begin zou vormen van de [[Franse Revolutie]] was Guillotin een van de opstellers van een petitie die veel ophef maakte. Daarin werd geëist dat de derde [[Stand (maatschappelijk)|stand]] in de nieuwe vergadering beter vertegenwoordigd zou zijn dan de adel en de geestelijkheid, die immers maar een kleine minderheid van de bevolking uitmaakten. Ook eiste de petitie persvrijheid. Het bezorgde Guillotin een nationale faam. Hij werd begin [[1789]] verkozen in de Staten-Generaal, die zich later dat jaar omvormde tot [[Assemblée nationale constituante]]. Op 20 juni 1789, toen de gedelegeerden van de [[derde stand]] voor een gesloten deur stonden, stelde hij voor om de zitting in de kaatsbaan ernaast te houden, waar de [[Eed op de Kaatsbaan]] is afgelegd. Guillotin was secretaris de Constituante van [[juni]] [[1789]] tot [[oktober]] [[1791]].

==Guillotine==
Op 10 oktober 1789 diende Guillotin in de [[Constituante]] een reeks voorstellen in voor de humanisering van de [[doodstraf]]. In tegenstelling tot sommige andere revolutionairen was hij geen uitgesproken tegenstander van de doodstraf. Wel vond hij dat een terechtgestelde een waardige begrafenis moest krijgen, dat de doodsoorzaak niet in de overlijdensakte mocht worden vermeld en dat de familie van de terechtgestelde geen nadeel mocht ondervinden. Voorstellen die allemaal werden aanvaard. Minder succes had hij aanvankelijk met een voorstel om alle doodvonnissen op dezelfde wijze te laten voltrekken. Daarmee wilde hij een eind maken aan diverse vormen van terechtstellingen die toen bestonden ([[ophanging (levensbeëindiging)|ophangen]], onthoofden, [[Vierendeling (straf)|vierendelen]], [[radbraken]]…), naargelang de aard van het misdrijf of de stand van de veroordeelde. In plaats daarvan stelde hij een [[onthoofding]] voor door middel van een “eenvoudig mechaniek”.

Guillotin achtte mechanische onthoofding de meest humane en pijnloze vorm van terechtstelling. In een toespraak op 28 november 1789 beweerde hij zelfs dat de “patiënt” daarbij nauwelijks “een gevoel van koelte” in de hals zou merken. Dit veroorzaakte nogal wat gelach. Er verscheen een spotrijm van de hand van Ridder de Champcenetz waarin het bewuste mechaniek aangeduid werd als Guillotins kindje of ''guillotine''.

Pas in juni 1791 besliste de Constituante dat voortaan alle terdoodveroordeelden zouden worden onthoofd. Daarbij kwam het voorstel van Guillotin opnieuw ter sprake, maar met de verdere ontwikkeling van de [[guillotine]] heeft hij weinig te maken gehad.

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht is Guillotin dus niet de uitvinder van het toestel dat naar hem zou worden genoemd. Ook al is de naam "guillotine" nooit officieel geweest (de officiële benaming was ''bois de justice'' of "hout van gerechtigheid"), toch werd deze benaming over de hele wereld bekend. De officiële benaming in het Nederlands was "valbijl".{{Bron?||2022|07|04}}

De guillotine zou al gauw een bloedige reputatie krijgen tijdens het Schrikbewind, toen duizenden mensen onthoofd werden als vijanden van de Revolutie. Guillotin ontsnapte zelf ternauwernood aan 'zijn' machine. Hij werd in september [[1793]] als verdachte gearresteerd en kwam pas vrij na de val van [[Maximilien de Robespierre]] in juli [[1794]].

==Gezondheidszorg==
Daarnaast hield Guillotin zich intensief bezig met de gezondheidszorg. Kort na zijn vrijlating ijverde hij ervoor dat er opnieuw een serieuze artsenopleiding in Frankrijk zou komen (de Revolutie had alle medische faculteiten gesloten en een tijdje kon iedereen die dat wilde het beroep van arts uitoefenen).

Guillotin was een van de eerste Franse artsen die het [[pokken]]-[[vaccin]], een uitvinding van [[Edward Jenner]] ([[1749]]-[[1823]]), promootte. Met de steun van [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] organiseerde hij een grootscheepse vaccinatiecampagne waarbij een groot deel van de Franse bevolking werd ingeënt. Hij stelde ook regels voor een betere openbare hygiëne op.

Hij stierf in 1814 vermoedelijk ten gevolge een [[infectie]] van [[miltvuur]] aan de linkerschouder. De man die door zijn ijver voor de volksgezondheid wellicht tienduizenden mensenlevens redde, heeft het diep betreurd dat zijn naam bleef voortleven in de dodelijke machine. Zijn kinderen kregen na zijn dood toestemming om hun familienaam te veranderen.

{{Commonscat|Joseph Ignace Guillotin}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Guillotin, Joseph-Ignace}}
[[Categorie:Frans medicus]]
[[Categorie:Frans parlementslid]]
[[Categorie:Persoon in de Franse Revolutie]]
[[Categorie:Uitgetreden jezuïet]]
[[Categorie:Eponiem]]

Joseph-Ignace Guillotin - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd