Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-01-02T05:40:53Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox heilige
| naam = Jozef van Nazareth
| geboortedatum = [[1e eeuw v.Chr.]]
| geboorteplaats =
| sterfdatum = [[1e eeuw]]
| sterfplaats =
| feestdag = 19 maart als bruidegom van [[Maria (moeder van Jezus)|Maria]] en 1 mei als arbeider
| vereerd_bij =
| afbeelding = Georges de La Tour 048.jpg
| onderschrift = Jozef als timmerman en vader
| titels = [[Quemadmodum Deus|Beschermer van de Kerk]]
| zaligverklaring_datum =
| zaligverklaring_plaats =
| zaligverklaring_door =
| heiligverklaring_datum =
| heiligverklaring_plaats =
| heiligverklaring_door =
| attributen = meestal afgebeeld met timmermansgereedschap, soms met twee duiven
| beschermheilige_voor = timmerlieden, arbeiders, begrafenisondernemers, stervenden (voor een goede dood), maagden, religieuze communiteiten, het huisgezin, voor de spoedige verkoop van een huis, tegen woningnood, verleiding en moeilijke situaties, patroonheilige voor [[België]]
| schrijn =
| oppressie_datum =
| oppressie_door =
| controverse =
}}
'''Jozef''' ([[Hebreeuws]]: יוֹסֵף, ''Yosef''; [[Grieks]]: Ἰωσήφ) was volgens het [[Nieuwe Testament]] de pleegvader, of "[[voedstervader]]", van [[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus Christus]]. Hij was [[timmerman]] van beroep ([[Evangelie volgens Matteüs|Matteüs]] 13:55).

== Jozef in het Nieuwe Testament ==
{{Zieook|Onderstaande volgt het verhaal in het Nieuwe Testament. Voor de [[Historisch-kritische methode|historisch-kritische]] benadering zie [[Jezus (historisch)]]}}

=== Afstamming ===
{{Zie ook|Zie ook het artikel [[genealogie van Jezus]]}}
In de evangeliën Matteüs en [[Evangelie volgens Lucas|Lucas]] staan onderling afwijkende [[stamboom|stambomen]] van Jezus. Volgens Matteüs was Jozef een zoon van Jakob (Matteüs 1:16), volgens Lucas was hij een zoon van Eli (Lucas 3:23).

Deze stambomen zijn historisch gezien problematisch.<ref>David Flusser (2001): "Jezus, een joodse visie", B. Folkertsma Stichting voor Talmudica, Hilversum, 2001, pag. 24</ref> De stambomen in Matteüs en Lucas waren bedoeld om aan te tonen dat David, via Jozef, een verre voorvader van Jezus was. In de laatste twee eeuwen voorafgaande aan het ontstaan van het [[christendom]] ontstond namelijk de overtuiging dat de beloofde [[Messias#Christendom|Messias]] een afstammeling van [[koning David]] zou zijn. De afstamming van Jezus als nakomeling van David komt al voor in de vroegste christelijke geschriften (zie bijvoorbeeld Romeinen 1:3). Volgens sommigen kan het verschil tussen de stambomen in Matteüs en Lucas verklaard worden door een [[leviraatshuwelijk]].<ref>[[Eusebius van Caesarea|Eusebius]]: ''Kerkgeschiedenis'', 1.7 en 6.31</ref> Ook [[Maria (moeder van Jezus)|Maria]], de moeder van Jezus, zou volgens een traditie een nakomeling van David zijn.

=== Vader van Jezus ===
Volgens Matteüs en Lucas was Jozef verloofd met Maria, die zwanger werd zonder [[geslachtsgemeenschap|gemeenschap]] met haar verloofde te hebben gehad. Jozef "wilde haar niet in opspraak brengen en dacht erover haar in het geheim te verstoten". In een droom verscheen echter de [[engel des Heren|engel van de heer]] die Jozef vertelde dat Maria zwanger was door de [[Heilige Geest]]. Jozef kon gerust met Maria trouwen, hetgeen hij deed (Matteüs 1:18-25).

Volgens Lucas woonde Jozef in Nazaret en reisde hij in verband met een volkstelling met Maria naar [[Bethlehem]] "om zich te laten inschrijven". Toen zij in Bethlehem waren aangekomen, begon de bevalling en werd Jezus daar geboren (Lucas 2:1-7).

=== Vlucht naar Egypte ===
Matteüs beschrijft hoe na Jezus' geboorte [[wijzen uit het oosten]] zochten naar de pasgeboren "koning van de [[Joden]]". [[Herodes de Grote|Herodes]] hoorde hiervan en gaf zijn soldaten bevel om naar Bethlehem te gaan en alle jongetjes tot twee jaar oud te doden (de [[kindermoord van Bethlehem]] - Matteüs 2:16-18). Een [[engel]] verscheen echter in een droom aan Jozef en droeg hem op om samen met Jezus en Maria [[Vlucht naar Egypte|naar Egypte te vluchten]] (Matteüs 2:13).

Volgens hetzelfde verhaal kreeg Jozef na een tijd van een engel het bericht dat Herodes was gestorven. Jozef achtte het echter niet veilig om terug te keren naar [[Judea]] omdat de gewelddadige [[Herodes Archelaüs]] de nieuwe koning van Judea was. Daarom weken ze, na een aanwijzing in een droom, uit naar [[Nazareth (Israël)|Nazaret]] in [[Galilea (streek)|Galilea]] (Matteüs 2:19-23).

=== Overige kinderen ===
Jozef en Maria kregen na Jezus meerdere kinderen, de "[[broers en zussen van Jezus]]" (Matteüs 13:55,56). Het [[evangelie volgens Marcus]] noemt vier broers bij name: [[Jakobus de Rechtvaardige|Jakobus]], Joses, Simon en Judas (Marcus 6:3).

Volgens de traditie van de [[Rooms-Katholieke Kerk]] moet "broers en zussen van Jezus" niet letterlijk worden genomen. De katholieke kerk heeft het dogma aanvaard dat Maria altijd maagd is gebleven en interpreteert het woord "broer" (Grieks: ''adelphos'') als "neef" of "verwante", omdat het Griekse woord ook op een meer algemene (familie)band kan duiden, zoals "met een gemeenschappelijke voorouder" of "volksgenoot".

Een andere theorie is dat de term halfbroers en halfzussen aanduidt. Ook bij deze hypotheses zijn er twee varianten:
# Een eerste mogelijkheid is dat Jozef vroeg gestorven is en dat Maria als weduwe wettelijk verplicht was om met de oudste nog vrije broer van haar man te trouwen. De broers en zussen die vernoemd worden zouden dan uit de relatie tussen Maria en de broer van Jozef verwekt zijn.{{Bron?||2019|11|04}}
# Een tweede mogelijkheid wordt in de apocriefe geschriften aangetroffen, zoals in ''De geschiedenis van Jozef de timmerman''.<ref>''[http://www.newadvent.org/fathers/0805.htm The History of Joseph the Carpenter]'' op newadvent.org</ref> Hierin wordt vermeld dat Jozef een weduwnaar was. De genoemde broers en zussen van Jezus zouden kinderen zijn uit het eerdere huwelijk van Jozef.<ref>Joseph P. Thomas: ''[http://www.newadvent.org/cathen/08504a.htm St. Joseph]'', in [[Catholic Encyclopedia]]</ref>

=== Laatste vermelding ===
De laatste keer dat hij wordt genoemd in de Bijbel is toen Jezus 12 jaar oud was (Lucas 2:41-51). Tijdens Jezus' verdere optreden wordt Jozef niet genoemd, behalve om Jezus aan te duiden als Jozefs zoon ([[Evangelie volgens Johannes|Johannes]] 1:45; 6:42).

Maria was aanwezig toen Jezus werd [[kruisiging|gekruisigd]]. Toen Jezus haar zag staan naast "de leerling van wie hij veel hield", verklaarde hij hen moeder en zoon. Vanaf dat moment nam deze leerling Maria in huis (Johannes 19:25-27). Mede om deze passage wordt verondersteld dat Jozef toen al overleden was. De [[kerkvader]] [[Hiëronymus van Stridon|Hiëronymus]] stelde dat Jozef al voor de doop van Jezus was gestorven, [[Apocriefen van het Nieuwe Testament|apocriefe geschriften]] houden het op voor de kruisiging van Jezus, in het bijzijn van Jezus.<ref>G. Kaster (1974): ''Joseph von Nazareth'', in Wolfgang Braunfels (uitg.): ''Lexikon der christlichen Ikonographie'', deel 7, pag. 219</ref>

== Latere traditie ==
Volgens [[Hegesippus]] was Jozef de broer van [[Kleopas]], die ook in de evangeliën werd genoemd. Kleopas was vader van [[Simeon van Jeruzalem]], die Jezus' broer Jakobus opvolgde als [[bisschop]] van [[Jeruzalem]] en dus een neef van Jezus was.<ref>Eusebius: ''Kerkgeschiedenis'', 3.11</ref>

== Jozefshuwelijk ==
De uitdrukking "Jozefshuwelijk" is afgeleid van het huwelijk tussen Jozef en Maria waarvan vooral de Rooms Katholieke Kerk gelooft dat zij nooit gemeenschap hebben gehad (en Maria eeuwig maagd bleef). De uitdrukking wordt daarom gebruikt voor een geestelijke, niet-seksuele huwelijksgemeenschap. [[Augustinus van Hippo]] was hiervan een pleitbezorger.<ref>Karlheinz Deschner (1974): ''[https://www.dbnl.org/tekst/_maa003197401_01/_maa003197401_01_0014.php Christendom en seksualiteit]'', pag.16</ref>

== Naamdagen, patroon- en beschermheilige ==
Het feest van Sint-Jozef wordt gevierd op [[19 maart]] (Jozef als bruidegom van de Heilige Maagd Maria). Als 19 maart in de [[Goede Week]] of op [[Palmzondag]] valt, wordt het hoogfeest van Sint-Jozef verplaatst naar de zaterdag voor Palmzondag. Als 19 maart op een zondag in de [[vastentijd|veertigdagentijd]] valt, wordt de viering verplaatst naar maandag 20 maart.

Jozef is de [[beschermheilige|patroonheilige]] van de timmerlieden en arbeiders in het algemeen en werd in latere tradities ook wel Sint-Jozef Werkman genoemd. Sinds [[1955]] wordt op [[1 mei]] een facultatieve gedachtenis van Sint-Jozef als arbeider gevierd. Verder is hij patroonheilige van [[België]] en [[Canada]] en wordt hij aangeroepen als patroon van maagden, religieuze communiteiten, echtgenoten, het huisgezin en van stervenden.

[[Paus Pius IX]] heeft Jozef in 1870 –met het decreet ''[[Quemadmodum Deus]]''– uitgeroepen tot beschermer van de Kerk.
[[Paus Johannes XXIII]] heeft hem beschermheer van het [[Tweede Vaticaans Concilie]] gemaakt.

== Volksgebruik ==
Sommige huiseigenaren begraven een beeld van Jozef-met-kind ondersteboven in de tuin voor een voorspoedige verkoop van hun huis. De oorsprong van dit gebruik is onbekend.<ref>George P. Evans (2007): ''[https://books.google.nl/books?id=1gFskbxiMnYC&pg=PA131&dq=saint+joseph+selling+houses&hl=nl&sa=X&ved=2ahUKEwihsoue9r7tAhUC3qQKHYTaCY8Q6AEwAHoECAIQAg#v=onepage&q=saint%20joseph%20selling%20houses&f=false 101 Questions and Answers on Saints]'', Paulist Press, pag. 131</ref> Na de verkoop en overdracht wordt het weer opgegraven. Dit gebruik heeft ook in Nederland (commerciële) ingang gevonden.<ref>''[https://www.trouw.nl/nieuws/sint-jozefbeeld-met-zijn-kop-in-de-grond-helpt-bij-de-verkoop-van-het-huis~b921c186/ Sint Jozefbeeld met zijn kop in de grond helpt bij de verkoop van het huis]'', Trouw 8 oktober 2013</ref><ref>''De Stentor'' (2009), [https://www.destentor.nl/ommen/hulp-van-heilige-jozef-bij-verkoop-huis~a5d5b8e9/ Hulp van heilige Jozef bij verkoop huis]</ref>

== Zie ook ==
* [[Heilige Familie]]

== Externe links ==
* [https://web.archive.org/web/20070927175030/http://www.sint-jozef.eu/ Een religieuze site voor en over Sint-Jozef met onder meer informatie, gebeden(boekjes), liederen(boekjes) en info over diverse kapellen]
* [http://www.josef.nl religieuze site over Jozef]
* [http://www.heiligen.net/mrt/1903.htm H. Jozef, bruidegom van de heilige maagd Maria (Heiligen.Net)]
* [http://www.heiligen-3s.nl/heiligen/03/19/03-19-0030-Jozef-Voedstervader.php Jozef Voedstervader (Heiligen-3s)]

{{Appendix|2=
'''Noten'''
{{References|group=noot}}
-----
'''Referenties'''
{{References}}
}}

[[Categorie:Heilige in het christendom]]
[[Categorie:Heilige uit het Heilig Land]]
[[Categorie:Persoon uit het Nieuwe Testament]]
[[Categorie:Jezus]]
[[Categorie:Timmerman]]
[[Categorie:Maart]]

Jozef van Nazareth - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd