Colani op 8 jun 2024 om 14:10

2024-06-08T14:10:03Z

Nieuwe pagina

[[Bestand:Christian symbol.png|thumb|Een universeel [[Christelijke symboliek|christelijk symbool]]. De Χ ([[Chi (letter)|chi]]) en de ρ ([[Rho (letter)|rho]]) zijn de twee eerste letters van Christus in het Grieks (Χριστός), aangevuld met de Α ([[Alfa (letter)|alfa]]) en de Ω ([[Omega (letter)|omega]]), zie ook [[Alfa en Omega]].]]
[[Bestand:Pope-peter pprubens.jpg|thumb|De apostel [[Petrus]] door [[Peter Paul Rubens|Rubens]] als (eerste) [[paus]] geschilderd.]]
[[Bestand:Petersdom von Engelsburg gesehen.jpg|thumb|De [[Sint-Pietersbasiliek]] in [[Vaticaanstad]], een van de belangrijkste kerken van de rooms-katholieken.]]
[[Bestand:Patriarch of Constantinople throne.jpg|thumb|Troon van de [[Oecumenisch patriarchaat van Constantinopel|patriarch van Constantinopel]].]]
Het '''katholicisme''' geldt als de grootste stroming binnen het [[christendom]]. De term is een afleiding van het woord katholiek en komt uit het [[Grieks]] (καθολικός - katholikos), wat algemeen of universeel betekent. De term "katholiek" werd in het kader van de kerk voor het eerst gebruikt door [[Ignatius van Antiochië]]. In een brief aan de christenen van [[Smyrna (Griekse stad)|Smyrna]] uit 107 schreef hij: "Waar Christus is, daar is de katholieke kerk."<ref>[http://www.rkdocumenten.nl/rkdocs/index.php?mi=600&doc=1781 Eerste gebruik van de term katholiek door Ignatius van Antiochië]</ref>

Het katholicisme is verenigd door twee belijdenissen, de [[apostolische geloofsbelijdenis]] en de [[geloofsbelijdenis van Nicea-Constantinopel]], en kan worden onderscheiden in:
* christenen die zich verenigen onder de bisschop van Rome (de paus): de rooms-katholieken
* overige christenen die zich katholiek noemen

== Rooms-katholieken ==
De [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholieken]] aanvaarden de [[paus]], de bisschop van Rome, als plaatsbekleder van [[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus-Christus]] op aarde en één en dezelfde katholieke leer die in de loop der eeuwen in [[dogma (christendom)|dogmaverklaringen]] en [[Decreet (kerkelijk recht)|decreten]] van [[concilie]]s is vastgelegd.

De Rooms-Katholieke Kerk noemt zichzelf Katholieke Kerk en is te verdelen in twee tradities:
* de [[Latijnse Kerk]], de grootste wereldwijde kerk met de Latijnse [[liturgie]] ([[Latijnse ritus]])
* de met de Latijnse Kerk geünieerde [[oosters-katholieke kerken]] die andere liturgieën gebruiken, de [[oosterse liturgie]]ën. Voorbeelden zijn de [[Grieks-Katholieke Kerk]], de [[Koptisch-Katholieke Kerk]] en de [[Maronitische Kerk]].

== Overige katholieken ==
Tot het katholicisme kan een veelheid van kerken worden gerekend die niet in [[Communio (kerken)|communio]] met de bisschop van Rome verkeren.

=== In het Westen ===
In de leer wijken deze katholieken sterk van de rooms-katholieke leer af. Deze kerken hanteren een [[liturgie]] die in oorsprong gebaseerd is op de Kerk van Rome, maar ondertussen een eigen evolutie heeft ondergaan. Dit zijn onder andere:
* [[Oudkatholieke Kerk]] (1723)
* [[Oudkatholieke Kerk van Polen|Poolse Oudkatholieke Kerk]]
* [[Nationale Poolse katholieke Kerk der Verenigde Staten en Canada|Nationale Poolse Katholieke Kerk der Verenigde Staten en Canada]]
* [[Nederlandse Oud-Katholieke Kerk]]
* [[Oud-rooms-katholieke kerk]] (1910)
* [[Duitse Oudkatholieke Kerk]]
* [[Oostenrijkse Oudkatholieke Kerk]]
* [[Tsjechische Oudkatholieke Kerk]]
* [[Nationale Kroatische Oudkatholieke Kerk]]
* [[Nationale Tsjechische Kerk]]
* [[Kerk der Mariavieten]]
* [[Old Catholic Orthodox Church]]
* [[Iglesia Filipina Independiente]] (1902)
* [[Oudkatholieke Kerk van Amerika]]
* [[Mexicaans-Katholieke Kerk]]
* [[Vrij-Katholieke Kerk]] (1916)
* [[Oecumenisch Katholieke Communie]]

=== In het Oosten ===
In de vijfde eeuw zijn na een aantal kleinere schisma's de [[Nestorianisme|nestoriaanse kerken]] en de [[oriëntaals-orthodoxe kerken]] ontstaan.

In [[1054]] vond het [[Oosters Schisma|Grote Schisma]] plaats. De Rooms-Katholieke Kerk onder leiding van de paus en de verschillende [[oosters-orthodoxe kerken]] onder leiding van de [[Oecumenisch patriarchaat van Constantinopel|patriarch van Constantinopel]] gingen uit elkaar.

De oosterse christenen die de aanspraken van de paus op het primaat van jurisdictie over de gehele wereldkerk niet aanvaarden, noemt men tezamen de [[Orthodoxie|(Oosterse) Orthodoxie]]. Zij noemen zichzelf de 'orthodoxen' of de rechtzinnigen. Zij zijn onderling sterk verdeeld. In bepaalde essentiële geloofspunten komt hun leer overeen met de rooms-katholieke leer. Hun [[Rite (religie)|liturgie]] komt overeen met de [[oosters-katholieke kerken]] die wel in eenheid met de paus van Rome verkeren.

De meeste oosterse christenen noemen zich naast orthodox ook ''katolikos'' of katholiek, om aan te geven, dat men volgens eigen opvatting staat in de traditie van de éne kerk van Christus, die katholiek (dus algemeen of universeel geldig) is. Hiermee wordt echter niet de eenheid en verbondenheid met de [[Heilige Stoel]] van [[Petrus]] in Rome bedoeld.

== Protestantse duiding ==
[[Protestantisme|Protestantse]] kerken maken volgens hen ook deel uit van het katholicisme, omdat ze de apostolische geloofsbelijdenis en de geloofsbelijdenis van Nicea belijden. De meeste protestantse kerken begrijpen onder de katholieke (algemene) christelijke kerk zowel henzelf als de kerken die hierboven rooms-katholiek of orthodox genoemd worden. Meestal wordt echter het woord katholiek hier niet voor gebruikt, maar gebruikt men om verwarring met bovenstaande betekenissen te voorkomen de gelijkwaardige term "algemeen christelijke kerk", of "de kerk van alle plaatsen en alle tijden". In het dagelijkse taalgebruik heeft het woord katholiek dan ook de gebruikelijke betekenis van rooms-katholiek.

{{Appendix|2=
* J. Kronenburg, R. de Reuver (red.): ''Wij zijn ook katholiek; over protestantse katholiciteit,'' Protestantse Pers, 2007.
{{References}}
}}
{{Navigatie christendom}}
[[Categorie:Katholicisme| ]][[Categorie:Geloof]]

Katholicisme - Bewerkingsoverzicht

Colani op 8 jun 2024 om 14:10