Colani: /* Noten */

2023-04-18T09:17:30Z

Noten

Nieuwe pagina

{{Infobox heerser
| naam = Maximiliaan II
| afbeelding = Nicolas Neufchâtel 002.jpg
| onderschrift = Portret van Maximiliaan II door [[Nicolas Neufchatel]], [[1566]].
| afbeeldingbreedte =
| functie = [[Heilige Roomse Rijk|Rooms-Duits]] [[Lijst van Rooms-Duitse koningen en keizers|koning en keizer]]
| regeerperiode = [[1564]] - [[1576]]
| inauguratie-naam =
| inauguratie =
| voorganger = [[Keizer Ferdinand I (1503-1564)|Ferdinand I]]
| opvolger = [[Keizer Rudolf II|Rudolf II]]
| functie2 = [[Lijst van koningen van Hongarije|Koning]] van [[Koninklijk Hongarije (1526-1867)|Hongarije]], [[Lijst van heersers van Bohemen|koning]] van [[Koninkrijk Bohemen|Bohemen]] en [[Lijst van heersers van Oostenrijk|regerend aartshertog]] van [[Aartshertogdom Oostenrijk|Neder-Oostenrijk]]
| regeerperiode2 = [[1564]] - [[1576]]
| inauguratie-naam2 =
| inauguratie2 =
| voorganger2 = [[Keizer Ferdinand I (1503-1564)|Ferdinand I]]
| opvolger2 = [[Keizer Rudolf II|Rudolf II]]
| functie3 =
| regeerperiode3 =
| inauguratie-naam3 =
| inauguratie3 =
| voorganger3 =
| opvolger3 =
| huis-naam = Huis
| huis = [[Huis Habsburg|Habsburg]]
| vader = [[Keizer Ferdinand I (1503-1564)|Ferdinand I]]
| moeder = [[Anna van Bohemen en Hongarije|Anna van Bohemen]]
| geboren = [[31 juli]] [[1527]]
| geboren_in = [[Wenen]]
| gestorven = [[12 oktober]] [[1576]]
| gestorven_in = [[Regensburg (stad)|Regensburg]]
| begraven = [[Sint-Vituskathedraal (Praag)|Sint-Vituskathedraal]], [[Praag]]
| partner = [[Maria van Spanje]]
| religie = [[Rooms-Katholieke Kerk|Rooms-katholiek]]<ref>Waarschijnlijk bekeerde Maximiliaan zich vlak voor zijn dood tot het [[lutheranisme]].</ref>
| handtekening =
| website =
| portaal =
}}

'''Keizer Maximiliaan II''' ([[Wenen]], [[31 juli]] [[1527]] — [[Regensburg (stad)|Regensburg]], [[12 oktober]] [[1576]]) was keizer van het [[Heilige Roomse Rijk]], koning van [[Koninkrijk Bohemen|Bohemen]], koning van [[Koninkrijk Hongarije (1526-1867)|Hongarije]] en [[aartshertogdom Oostenrijk|aartshertog van Oostenrijk]]. Hij was de oudste zoon van [[Keizer Ferdinand I (1503-1564)|keizer Ferdinand I]] en [[Anna van Bohemen en Hongarije]]. Hij was een neef van [[keizer Karel V]].

== Religieus beleid ==
Reeds in [[1553]] was al bedongen dat hij en niet [[Filips II van Spanje]] (de zoon van [[keizer Karel V|Karel V]]) Ferdinand I zou opvolgen als keizer, nadat de Duitse keurvorsten geprotesteerd hadden tegen een te uitgesproken rooms-katholieke pretendent.

Maximiliaan II regeerde tijdens de [[Lutheranisme|lutherse hervormingen]] en hij stelde zich open voor de argumentatie van de [[Protestantisme|protestanten]]. Hij had lutherse predikers, adviseurs, artsen en wetenschappers naar het hof geroepen. Onder druk van zijn vader, Ferdinand I, het [[Katholicisme|katholieke]] Spanje en de [[Heilige Stoel]] moest Maximiliaan II publiekelijk verklaren zich altijd aan het officiële geloof van Rome te zullen houden. Dit belette hem niet om privé te blijven omgaan met de volgelingen van Luther.

Eenmaal op de troon, sloeg Maximiliaan II een nieuwe weg in; in plaats van zich actief achter de Katholieke Kerk van Rome te scharen en aan hun moorddadige strijd tegen andersgelovigen ([[Ketter|ketters]]) deel te nemen, had hij besloten vrede en verdraagzaamheid te dienen. Hij zou zich niet bij de ene stroming (protestanten) noch bij de andere (rooms-katholieken) aansluiten. Geen van beide religieuze groeperingen kon dus zeggen dat hij een van hen was.

== Oost-Europa ==
[[Bestand:Moldavia, Transylvania and Wallachia under Michael the Brave's authority (1600).png|thumb|Oost-Europa eind 16 de eeuw]]
In 1564 begon het conflict met de [[Ottomaanse Rijk|Ottomanen]] opnieuw. Een trouwe bondgenoot van Maximiliaan, de [[Ban (landvoogd)|ban]] van [[Kroatië]] en generaal in het Habsburgse leger, [[Nikola Šubić Zrinski]], veroverde de strategische stad [[Szeged]] op de Ottomanen. Wat volgde was het [[Beleg van Szigetvár]] in 1566. Nikola Šubić Zrinski sneuvelde en sultan [[Süleyman I]] stierf aan een hartaanval.

De Habsburgers moesten het [[Verdrag van Adrianopel (1568)]] ondertekenen. [[Moldavië (land)|Moldavië]] en [[Walachije]] werden vazalstaten van het Ottomaanse Rijk, en moesten ze een tribuut 30.000 gulden betalen. Vanaf 1569 kregen de Ottomanen een nieuwe tegenstrever, de [[Tsaardom Rusland|Russen]] onder leiding van [[Ivan IV van Rusland|Ivan IV de Verschrikkelijke]]. Gesterkt door de situatie kon Maximiliaan het [[Verdrag van Spiers (1570)]] afdwingen en was [[Johan II Sigismund Zápolya]], heerser van [[Oost-Hongaarse koninkrijk|Oost-Hongarije]] bereid om af te treden en de Hongaarse troon aan de Habsburgers af te staan. Hij kreeg de titel "vorst van Zevenburgen, en een [[Partium|deel]] van het koninkrijk Hongarije". Een jaar later stierf hij.

De nieuwe de [[vojvoda van Zevenburgen]], [[Stefanus Báthory]], een van de gewiekste vorsten van zijn tijd, zou de strijd tussen de Habsburgers en de Ottomanen kundig tegen elkaar uitspelen. Bij de dood van Maximiliaan was hij vorst van [[vorstendom Transsylvanië|Zevenburgen]], koning van het [[Pools-Litouwse Gemenebest]] en feitelijke heerser over het [[hertogdom Pruisen]].

Maximiliaan II had nooit een sterk gestel gehad. Op 49-jarige leeftijd, tijdens zijn terugkeer van zijn militaire veldtocht naar Wenen, speelde zijn oude kwaal, hartkloppingen, weer op en stierf hij.

Maximiliaan II was lid van de [[Orde van het Gulden Vlies]].

== Nageslacht ==
Hij trouwde op 13 september 1548 met zijn nicht [[Maria van Spanje]], dochter van Karel V. Uit dit huwelijk werden zestien kinderen geboren:

* [[Anna van Oostenrijk (1549-1580)|Anna]] ([[2 november]] [[1549]] - [[26 oktober]] [[1580]]), gehuwd met [[Filips II van Spanje]].
* Ferdinand ([[28 maart]] [[1551]] - [[25 juni]] [[1552]]).
* [[Keizer Rudolf II|Rudolf]] ([[18 juli]] [[1552]] - [[20 januari]] [[1612]]), keizer van het Heilige Roomse Rijk na de dood van zijn vader.
* [[Ernst van Oostenrijk (1553-1595)|Ernst]] ([[15 juni]] [[1553]] - [[20 februari]] [[1595]]), hij was [[Lijst van landvoogden van de Nederlanden|landvoogd der Zuidelijke Nederlanden]] van [[1594]] tot zijn dood. Hij probeerde ook tweemaal vergeefs koning van [[Polen]] te worden.
* [[Elisabeth van Oostenrijk (Frankrijk)|Elisabeth]] ([[5 juli]] [[1554]] - [[22 januari]] [[1592]]), zij was koningin van [[Frankrijk]] door haar huwelijk met [[Karel IX van Frankrijk]].
* Maria ([[27 juli]] [[1555]] - [[25 juni]] [[1556]]).
* [[Keizer Matthias|Matthias]] ([[24 februari]] [[1557]] - [[20 maart]] [[1619]]), hij was keizer van het Heilige Roomse Rijk na de dood van zijn oudere broer Rudolf II. Hij trad in het huwelijk met prinses [[Anna van Tirol]].
* Een zoon (geboren en overleden op [[20 oktober]] [[1557]]).
* [[Maximiliaan III van Oostenrijk|Maximiliaan]] ([[12 oktober]] [[1558]] - [[2 november]] [[1618]]), hij was grootmeester van de [[Duitse Orde]] en stadhouder van Tirol. Hij was ook bestuurder van [[Pruisen]].
* [[Albrecht van Oostenrijk|Albrecht]] ([[15 november]] [[1559]] - [[13 juli]] [[1621]]), hij trad in het huwelijk met prinses [[Isabella van Spanje]].
* [[Wenceslaus van Oostenrijk|Wenceslaus]] ([[9 maart]] [[1561]] - [[22 september]] [[1578]]), ongehuwd.
* Frederik ([[21 juni]] [[1562]] - [[16 januari]] [[1563]]).
* Maria ([[19 februari]] [[1564]] - [[26 maart]] 1564).
* Karel ([[26 september]] [[1565]] - [[23 mei]] [[1566]]).
* Margaretha ([[25 januari]] [[1567]] - [[5 juli]] [[1633]]), ongehuwd.
* Eleonora ([[4 november]] [[1568]] - [[12 maart]] [[1580]]), ongehuwd.

== Voorouders ==
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#E0E0E0"
!colspan="9"|Voorouders van Keizer Maximiliaan II
|-
|'''Overgrootouders'''
|colspan="2"|[[Keizer Maximiliaan I]] (1459–1519 ∞ [[Maria van Bourgondië (1457-1482)|Maria van Bourgondië]] (1457–1482)
|colspan="2"| [[Ferdinand II van Aragon]] (1452–1516) ∞ [[Isabella I van Castilië]] (1451–1504)
|colspan="2"| [[Casimir IV van Polen]] (1427-1492) ∞ 1454 [[Elisabeth van Oostenrijk (1436-1505)|Elisabeth van Oostenrijk]] (1436-1505) 
|colspan="2"| [[Gaston II van Foix-Candale]] (1448-1500) ∞ [[Catharina van Foix (1460-1494)|Catharina van Foix]] (1460-1494) 
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4"| [[Filips I van Castilië]] (1478-1506) ∞ 1496 [[Johanna van Castilië]] (1479–1555)
|colspan="4"| [[Wladislaus II van Hongarije]] (1456-1514) ∞ 1502 [[Anna van Foix-Candale]] (1484-1506)
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"|[[Keizer Ferdinand I (1503-1564)|Keizer Ferdinand I]] (1503-1564) ∞ 1521 [[Anna van Bohemen en Hongarije]] (1503–1547) 
|}

==Bronnen==
*Kenneth Meyer Setton, Venice, Austria and the Turks in the 17th Century, American Philosophical Society, 1991, {{ISBN|978-0-87169-192-7}}
*Kenneth Meyer Setton, Western Hostility to Islam, American Philosophical Society, 1992, {{ISBN|978-0-87169-201-6}}

==Noten==
{{References}}

{{Navigatie Rooms-Duitse keizers en koningen}}
{{Navigatie koningen Hongarije}}

{{DEFAULTSORT:Maximiliaan II}}
[[Categorie:Aartshertog van Oostenrijk]]
[[Categorie:Koning van Duitsland]]
[[Categorie:Habsburg]]
[[Categorie:Keizer van het Heilige Roomse Rijk]]
[[Categorie:Koning van Bohemen]]
[[Categorie:Keurvorst van Bohemen]]
[[Categorie:Koning van Hongarije]]
[[Categorie:Persoon in de 16e eeuw|Keizer Maximiliaan II]]

Keizer Maximiliaan II - Bewerkingsoverzicht

Colani: /* Noten */