https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=KerststalKerststal - Bewerkingsoverzicht2026-04-22T09:50:35ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Kerststal&diff=154504&oldid=prevColani: Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"2024-11-23T19:05:36Z<p>Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Crib on the market square of Leuven, Belgium.jpg|thumb|Kerststal op de [[Grote Markt (Leuven)|Grote Markt]] van [[Leuven]]]]<br />
<br />
In de christelijke traditie is een '''kerststal''' een voorstelling van een [[stal (bouwwerk)|stalletje]] met daarin de belangrijkste figuren, die een rol speelden in het kerstverhaal, dat is de [[geboorte van Jezus]]. Het tentoonstellen van een kerststal wordt gedaan in het kerstseizoen.<br />
<br />
Volgens de traditie werd Jezus in een stal geboren, wat berust op de voerbak die genoemd wordt in Lukas 2:7.<br />
<br />
Naast Jezus, [[Maria (moeder van Jezus)|Maria]] en [[Jozef van Nazareth|Jozef]] zijn nog andere figuren aanwezig. Dieren, vaak [[de os en de ezel|een os en een ezel]], [[schaapherder|herder]]s die vaak een paar schapen bij zich hebben (Lukas 2:16) en de [[wijzen uit het oosten]] (Mattheus 3:11), volgens de traditie drie in getal, die soms met [[kameel|kamelen]] zijn gekomen. <br />
Een kerststal is vooral in [[Rooms-Katholieke Kerk|katholieke]] gezinnen rond [[Kerstmis]] in huis te vinden, vaak onder de [[kerstboom]].<br />
<br />
De invoering van de kerststal wordt toegeschreven aan [[Franciscus van Assisi]], die in het jaar 1223 in Greccio (Italië) een 'levende' kerststal liet maken. Hij heeft de kerststal zoals wij die nu kennen beïnvloed. Daarvóór werd namelijk op kerstdag een kribbe geplaatst op of naast het altaar tijdens de Heilige [[Mis]]. Spoedig kwamen daar meerdere figuren bij. De franciscanen bevorderden dit gebruik in kerken en gezinnen.<ref>''De Katholieke Encyclopaedie'', vijftiende deel, 1936, n.v. uitgeverij Joost v.d. Vondel, Amsterdam, blz. 230</ref><br />
<br />
Een bekende kerststal is die op het [[Sint-Pietersplein]] voor de [[Sint-Pietersbasiliek]] in [[Rome (stad)|Rome]], een idee van [[Paus Johannes Paulus II]]. Deze kerststal bestaat sinds 1982. Sinds 1999 komt de 25 meter hoge boom uit [[Badia (Italië)|Badia]] en het mos van de berg [[Monte Fumaiolo|Fumaiolo]] bij [[Verghereto]], waar de [[Tiber]] begint.<br />
<br />
Een bekende levensgrote kerststal is die in de [[Sint-Janskathedraal ('s-Hertogenbosch)|Sint-Janskathedraal]] in [['s-Hertogenbosch]]. Hierbij wordt niet alleen de stal uitgebeeld, maar ook een groot deel van de omgeving, waardoor het tafereel de gehele [[kooromgang]] in beslag neemt. <br />
<br />
In veel plaatsen is het gebruikelijk om een levende kerststal met echte mensen en dieren neer te zetten. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan de omgeving. Vooral in Zuid-[[Italië]] zijn levende kerststallen zeer populair. In Nederland is de levende kerststal van [[Enter (plaats)|Enter]] bekend. Enkele maanden voor Kerstmis wordt, in samenwerking met plaatselijke artsen, aan zwangere vrouwen gevraagd of ze hun kindje daarvoor beschikbaar willen stellen.<br />
<br />
==Trivia==<br />
In [[Catalonië]] en andere regio's omvat de kerststal traditioneel een ''[[caganer]]'', een figuur van een poepend mannetje.<br />
<br />
<gallery><br />
Brusel saint Jacob interier 2.jpg|Kerststal in de [[Sint-Jacob-op-Koudenberg]] in [[Brussel (stad)|Brussel]]<br />
Szopka-Wyszków-3.jpg|Levende kerststal in [[Polen]]<br />
Weihnachskrippe.jpg|Kerststal in [[Oostenrijk]]<br />
Een '''kerststal''' is een voorstelling van de geboorte van [[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus]].<br />
</gallery><br />
<br />
==Kerststalexposities==<br />
* Religieus kerkmuseum [[De Crypte (museum)|De Crypte]] te [[Gennep (plaats)|Gennep]]<br />
* [[Museumpark Orientalis Heilig Land Stichting]] te [[Groesbeek]]<br />
* Museum Greccio, in de [[Hartebrugkerk]] te [[Leiden]]<br />
* Kerststallendorp te [[Schimmert]]<br />
* 18<sup>e</sup>-eeuwse Napolitaanse kerststal in [[Museum Catharijneconvent]] te [[Utrecht (stad)|Utrecht]]<ref>https://www.duic.nl/cultuur/catharijneconvent-onthult-eeuwenoude-napolitaanse-kerststal-aan-utrecht-dit-moet-een-traditie-worden/. [https://web.archive.org/web/20230603043354/https://www.duic.nl/cultuur/catharijneconvent-onthult-eeuwenoude-napolitaanse-kerststal-aan-utrecht-dit-moet-een-traditie-worden/ Gearchiveerd] op 3 juni 2023.</ref><br />
* Ondergrondse kerststal ([[zandsculptuur]]) in [[Valkenburg aan de Geul]]<br />
* Ars Krippana, Ardenner Cultur Boulevard in Losheim (Duitsland)<br />
<br />
==Zie ook==<br />
* [[Kerstdorp]]<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
{{Navigatie Kerst}}<br />
{{Commonscat|Nativity scenes|Kerststal}}<br />
<br />
[[Categorie:Kerst]]</div>Colani