https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=KlokgevelKlokgevel - Bewerkingsoverzicht2026-04-24T20:11:46ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Klokgevel&diff=154225&oldid=prevColani: Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"2024-11-23T18:53:46Z<p>Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Zie artikel|Zie voor een gevel voorzien van klokken het artikel [[Klokkengevel]]}}<br />
[[Bestand:20120411 Vismarkt 40 Groningen NL.jpg|thumb|Klokgevel uit 1723 in [[Groningen (stad)|Groningen]] ([[Vismarkt 40 (Groningen)|Vismarkt 40)]]]]<br />
Een '''klokgevel''' is een [[gevel]] van een smal huis waarvan de bovenzijde de vorm heeft van een [[Klok (bel)|klok]].<br />
<br />
De klokgevel is ontstaan uit de [[halsgevel]], toen de [[Lodewijk XIV-stijl]] uit de mode raakte. De [[Klauwstuk|klauwstukken]] van de halsgevels raakten toen vereenvoudigd, waarbij de ruimte tussen de buitenrand en de bakstenen top nog slechts met wafelmotief of schubben werd opgevuld. Uiteindelijk werd dus de versiering door klauwstukken min of meer opgegeven, waarna alleen een klok-model overbleef, afgezet met brede natuurstenen banden. Meestal met minder beeldhouwwerk dan bij de halsgevel. Een voorbeeld dat de overgang goed laat zien is Damrak 55 te Amsterdam (zie afbeelding onder).<br />
<br />
Klokgevels zijn bijvoorbeeld in Amsterdam gebouwd vanaf omstreeks 1660 tot 1790. De [[18<sup>e</sup> eeuw|18<sup>e</sup>-eeuwse]] klokgevels verschillen duidelijk van de 17e-eeuwse omdat zij geheel andere ornamenten hebben. In de [[17e eeuw]] wordt de klokgevel versierd met ornamenten als vruchten- en bloemenslingers. In de 18<sup>e</sup> eeuw wordt de klokgevel toegepast in combinatie met [[Lodewijk XV-stijl|Lodewijk XV-ornamenten]]. Er worden dan meer klokgevels dan halsgevels gebouwd.<br />
<br />
In de 17e eeuw zijn de klokgevels lager en eenvoudiger dan in de 18<sup>e</sup> eeuw. Frontonbekroningen en vruchten- en bloemenslingers komen alleen in de 17e eeuw voor. In de 18<sup>e</sup> eeuw wordt de zwenking steeds sterker, de aanzetstukken worden steeds speelser en de topbekroning verandert: geen [[fronton (bouwkunde)|frontons]], meer weelderige versieringen, maar geen bloemen en fruitmotieven meer.<br />
<br />
<gallery widths="160" heights="160"><br />
Bestand:Amsterdam_Lindengracht_12.jpg|Klokgevel (Lindengracht 12 te [[Amsterdam]])<br />
Bestand:Delft_klokgevels.jpg|Klokgevels in [[Delft]]<br />
Bestand:Rijp Rechtestraat 74.jpg|Houten 19e-eeuwse klokgevel boven een bakstenen pui<br />
Bestand:Amsterdam_-_Damrak_55.jpg|Voorbeeld overgang van hals- naar klokgevel (Damrak 55, Amsterdam)<br />
</gallery><br />
<br />
{{Appendix|2=<br />
* ''Het grootste deel van de tekst op deze pagina of een eerdere versie daarvan is overgenomen van de website van het Bureau Monumentenzorg Amsterdam, http://www.bmz.amsterdam.nl''<br />
}}<br />
{{Commonscat|Clock gables|klokgevels}}<br />
{{Navigatie gevels}}<br />
<br />
[[Categorie:Gevel]]</div>Colani