https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Kluis_op_de_SchaelsbergKluis op de Schaelsberg - Bewerkingsoverzicht2026-05-09T12:55:31ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Kluis_op_de_Schaelsberg&diff=150901&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"2024-11-21T01:49:57Z<p>Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Zijbalk kloosters}}<br />
[[Bestand:Schin op Geul-Kluis en statieën (6).jpg|thumb|De kluis aan de zuidzijde]]<br />
De '''kluis op de Schaelsberg''' ([[Limburgs]]: ''Kloes op de Sjaatsberg'') is een [[kluizenarij]] (hermitage) bij [[Oud-Valkenburg]] en [[Walem (Limburg)|Walem]] in de gemeente [[Valkenburg aan de Geul]]. <br />
<br />
== Geschiedenis ==<br />
Hij werd in [[1688]] gebouwd in opdracht van graaf [[Gerard Hoen van Cartiels]], de toenmalige heer van [[Kasteel Schaloen]]. De eerste bewoner van de [[kluizenarij]] was ene broeder Laurens Plum. De kluis is vanaf de stichting in 1688 doorlopend bewoond gebleven tot 1930, door in totaal 16 bewoners, veelal broeders genoemd. De bekendste bewoner was een voormalige [[Pauselijke Zoeaven|Pauselijke Zoeaaf]], Hendrikus Weerts, die de kluis bewoonde tussen 1860 en 1889. Drinkwater werd door de bewoners aan de voet van de Schaelsberg gehaald uit de [[Sint-Jansbron]].<br />
<br />
== Locatie ==<br />
De kluis is gebouwd boven op de Schaelsberg, bijna aan de rand van het hellingbos [[Schaelsbergerbos]]. Naast de kluis bevindt zich een open terrein met hoge bomen waar al eeuwenlang openluchtmissen worden gehouden: de [[Sjaasbergergank]].<ref>[https://web.archive.org/web/20131029185654/https://www.dekluisvalkenburg.nl/DE_PELGRIMAGE/De_Gank.html De Sjaasbergergank]</ref> Ten oosten van de kluis bevindt zich de mergelwand van de [[Daolkesberg]]. Nabij de kluis bevinden zich een [[Kruisweg (religie)|kruisweg]] met de 14 staties in evenzovele nissen, deels in een cirkel rond een centraal "graf". De kluis is een plaats van bezinning en gebed, alsook doel van een pelgrimage ter ere van de heilige [[Leonardus|Leonardus van Noblat]], en daarmede een [[bedevaartkluis]]. De kluis is een toeristische attractie, die op bepaalde tijden is opengesteld voor het publiek. De kluis en de naastgelegen kruisweg zijn [[rijksmonument]].<br />
<br />
==Literatuur==<br />
* Jan G.M. Nolten, ''De kluis op de Schaesberg''. Valkenburg: Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland en de Veldeke-Kring te Valkenburg, 1976 (brochure)<br />
<br />
<gallery perrow="4"><br />
Bestand:KloesSjaatsbergwkped05.jpg|De kluis op de Schaelsberg<br />
Bestand:Schin op Geul-Kluis en statieën (1).jpg|Hier wordt eens per jaar de openluchtmis gehouden<br />
Bestand:Schin op Geul-Kluis en statieën (2).jpg|De kluis<br />
Bestand:Schin op Geul-Kluis en statieën (4).jpg<br />
Bestand:KruusweegkloesSjaatsbergwkped05.jpg|De bijbehorende kruisweg<br />
Bestand:Schin op Geul-Kluis en statieën (3).jpg|De statieën<br />
Bestand:Schin op Geul-Kluis en statieën (5).jpg<br />
</gallery><br />
<br />
{{Appendix|2=<br />
* [http://www.dekluisvalkenburg.nl Website van de kluis op de Schaelsberg]<br />
* [https://www.kerkgebouwen-in-limburg.nl/view.jsp?content=2037 Kluis op de Schaelsberg] op kerkgebouwen-in-limburg.nl<br />
{{References}}<br />
}}<br />
{{Commonscat|Kluis op de Schaelsberg}}<br />
{{Coor title dms|50|51|38.49|N|5|51|19.95|E|scale:1563_type:landmark_region:NL}}<br />
<br />
[[Categorie:Kluizenarij]]<br />
[[Categorie:Voormalig klooster in Limburg (Nederland)]]<br />
[[Categorie:Processiepark]]<br />
[[Categorie:Rijksmonument in Valkenburg aan de Geul]]<br />
[[Categorie:Architectuur in Nederland uit de 17e eeuw]]<br />
[[Categorie:Huis Hoensbroeck| ]]</div>Colani