Colani op 30 okt 2024 om 18:42

2024-10-30T18:42:12Z

Nieuwe pagina

[[Bestand:Doksaal locatie.png|thumb|Het koorhek (rood) van een [[kruiskerk]].]]
Een '''koorhek''' is een [[Hek (afrastering)|hek]], meestal van hout of metaal, dat tussen het [[priesterkoor|koor]] en het [[schip (bouwkunst)|schip]] van een [[kerk (gebouw)|kerk]] is geplaatst.

Een koorhek heeft dezelfde functie als een [[doksaal]], namelijk de afscheiding van het [[hoogkoor]] van het kerkgedeelte waar zich de kerkgangers bevinden. In tegenstelling tot een doksaal is het koorhek doorzichtig en draagt het geen tribune. Een bijzondere combinatie van doksaal en koorhek bevindt zich in de Dom van [[Xanten]]. Het koorhek in Xanten is van de hand van de Maastrichtse kopergieter [[Aert van Tricht]] en is eigenlijk een enorme meervoudige [[kandelaar (voorwerp)|kandelaar]], waar men onderdoor kan lopen.

Hoewel de meeste koorhekken in Nederland tot stand zijn gekomen in de protestantse tijd, dateert een beperkt aantal exemplaren nog van voor de [[Reformatie]]. Na het [[Tweede Vaticaans Concilie]] en tijdens de [[tweede beeldenstorm]] zijn de meeste koorhekken in katholieke kerken verdwenen en vervangen door [[communiebank]]en. Het oudste koorhek van Nederland bevindt zich in de [[Pieterskerk (Leiden)|Pieterskerk]] te [[Leiden (hoofdbetekenis)|Leiden]].

== Lijst van kerken met een koorhek ==
===België===
* [[Alsemberg]] - [[Onze-Lieve-Vrouwekerk (Alsemberg)|Onze-Lieve-Vrouwekerk]] (1770, smeedijzer)
* [[Gent]] - [[Sint-Niklaaskerk (Gent)|Sint-Niklaaskerk]] (smeedijzer)
* [[Geraardsbergen]] - Hospitaalkerk (1761-1763) van het Oud-Hospitaal (smeedijzer)

[[Bestand:P1030094copyGrote Kerk Haarlem.jpg|thumb|Het koorhek in de Grote of Sint-Bavokerk in Haarlem]]
[[Bestand:Obreen, Henri Guillaume Arnaud Koorhek ErfgoedLeiden LEI001006558.jpg|thumb|Het koorhek in de Pieterskerk te Leiden (foto uit 1860)]]

===Nederland===
* [[Amsterdam]] - [[Nieuwe Kerk (Amsterdam)|Nieuwe Kerk]]
* [[Dordrecht (Nederland)|Dordrecht]] - [[Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk (Dordrecht)|Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk]] (marmer en koper, 1744)
* [[Edam]] - [[Grote of Sint-Nicolaaskerk (Edam)|Grote of Sint-Nicolaaskerk]]
* [[Enkhuizen]] - [[Wester- of Sint Gomaruskerk (Enkhuizen)|Westerkerk]] (hout, 1542, koperen spijlen tot 1673) [[Bestand:Interieur Westerkerk Enkhuizen hnapel 014.jpg|thumb|Koorhek Wester- of Sint-Gommaruskerk Enkhuizen]]
* [[Gouda]] - [[Grote of Sint-Janskerk (Gouda)|Sint-Janskerk]] (marmer, 1782)
* [[Haarlem]] - [[Grote of Sint-Bavokerk]] (tussen 1509 en 1517)
* [[Hoorn (Noord-Holland)|Hoorn]] - [[Noorderkerk (Hoorn)|Noorderkerk]]
* [[Leiden]] - [[Pieterskerk (Leiden)|Pieterskerk]] (15e eeuw, oudste houten koorhek in Nederland)
* [[Monnickendam]] - [[Grote of Sint-Nicolaaskerk (Monnickendam)|Grote of Sint-Nicolaaskerk]] (eikenhout, 16e eeuw)
* [[Naarden]] - [[Grote Kerk (Naarden)|Grote Kerk]] (1531)
* [[Oosthuizen]] - [[Grote of Sint-Nicolaaskerk (Oosthuizen)|Grote of Sint-Nicolaaskerk]]
* [[Utrecht (stad)|Utrecht]] - [[Jacobikerk (Utrecht)|Jacobikerk]] (hout en koper)
* [[Weesp]] - [[Grote of Sint-Laurenskerk (Weesp)|Grote of Sint-Laurenskerk]] (ca. 1525)
* [[Workum]] - [[Grote of Sint-Gertrudiskerk (Workum)|Gertrudiskerk]] (1569)
* [[Zwolle]] - [[Grote of Sint-Michaëlskerk (Zwolle)|Grote of Sint-Michaëlskerk]] (1597)

== Zie ook ==
* [[Communiebank]]
* [[Doksaal]]
* [[Iconostase]]

== Externe link ==
* [http://irs.ub.rug.nl/dbi/43e35d673f31e J.E.A. Kroesen (2005), ''Voorreformatorische koorhekken in Nederland'', Jaarboek voor Liturgie-onderzoek 21, pp. 129-157.]

{{Navigatie onderdelen kruiskerk}}

[[Categorie:Onderdeel van een kerkgebouw]]
[[Categorie:Liturgisch voorwerp in de katholieke kerk]]

Koorhek - Bewerkingsoverzicht

Colani op 30 okt 2024 om 18:42