Colani: 1 versie geïmporteerd

2026-03-15T10:19:09Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

'''Meijer (Max) Hamburger''' ([[Amsterdam]], [[10 februari]] [[1920]] – [[Maastricht]], [[2 juli]] [[2012]]) was een [[Nederland]]se [[psychiater]] van [[Joden|Joodse]] afkomst. Hij was [[Nederlands verzet in de Tweede Wereldoorlog|verzetsstrijder]] tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]] en hij was een getuigend overlevende van de [[concentratiekamp]]en [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]] en [[Buchenwald]].

==Jeugd en opleiding==
Max Hamburger werd geboren in Amsterdam als tweede zoon van diamantslijper [[Hartog Hamburger]] en kleermaakster Julia Waterman. Zijn moeder werd weduwe, maar kon door het pensioen van haar man en haar eigen werk Max na zijn middelbareschooltijd door laten studeren. Hamburger ging [[geneeskunde|medicijnen]] studeren aan de Universiteit van Amsterdam, mede ingegeven door het feit dat zijn oudere broer als tiener aan kanker was overleden, wat een grote invloed had gehad op het gezin.

==Arrestatie en concentratiekamp==
In oktober [[1943]] werden Hamburger en zijn moeder opgepakt en naar [[Kamp Westerbork]] gebracht. Hamburger was gearresteerd omdat de [[Nederlands verzet in de Tweede Wereldoorlog|verzetsgroep]] waar hij deel van uitmaakte verraden was. Hij werd op 8 februari 1944 op transport gezet naar [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]]. Zijn moeder volgde een maand later: zij werd na aankomst in Auschwitz op 6 maart 1944<ref>{{Citeer web|url = https://www.joodsmonument.nl/nl/page/33266/julia-hamburger-waterman|titel = Joods Monument|bezochtdatum = 2 oktober 2016|auteur = |datum = |uitgever = |archiefurl=https://web.archive.org/web/20161003060321/https://www.joodsmonument.nl/nl/page/33266/julia-hamburger-waterman |archiefdatum=2016-10-03}}</ref> onmiddellijk in een gaskamer vermoord. Zelf overleefde Max als [[arts]] in opleiding een tijdlang als medisch assistent die de gevangenen op [[luizen]] moest controleren. Aan het eind van de [[Tweede Wereldoorlog|oorlog]] werd hij overgeplaatst naar verschillende kampen om uiteindelijk in [[Buchenwald]] te belanden. Hij was de dood zeer nabij toen hij daar op [[10 april]] [[1945]] werd bevrijd door het [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] [[3e Leger (Verenigde Staten)|Derde Leger]] onder leiding van [[generaal]] [[George Patton|Patton]].

==Na de oorlog==
Onmiddellijk na de bevrijding werd een bekende foto gemaakt door een Amerikaanse militair die in vele tijdschriften heeft gestaan (zie hiernaast). Max dacht dat hij de uitgeteerde man onderaan kon zijn. Op deze foto staat ook [[Elie Wiesel]] afgebeeld. Terug in Nederland kreeg hij het nieuws dat de ouders van zijn voor de oorlog overleden vader al in [[1943]] waren omgekomen in het vernietigingskamp [[Sobibór (vernietigingskamp)|Sobibór]] en hij zijn gehele familie was kwijtgeraakt. Ernstig verzwakt door [[tuberculose]] bracht hij na de oorlog jaren in [[ziekenhuis|ziekenhuizen]] en een [[sanatorium]] door. Vanaf het ziekbed voltooide hij zijn studie medicijnen en werd psychiater, gespecialiseerd in het behandelen van [[Psychotrauma|oorlogstrauma]]'s. In [[1999]] maakte het televisieprogramma [[Netwerk (televisie)|Netwerk]] een aangrijpende [[documentaire]] over zijn bezoek met zijn twee dochters uit zijn tweede huwelijk aan het kamp Auschwitz, waar ook de gedenk-kei van zijn moeder opgezocht werd.
[[Bestand:Graf Max Waterman.jpg|alt=Graf van Max Hamburger met herdenking aan Julia Hamburger-Waterman. Begraafplaats Tongerseweg in Maastricht.|miniatuur|Graf van Max Hamburger met herdenking aan Julia Hamburger-Waterman. [[Algemene Begraafplaats Tongerseweg]] in Maastricht.]]
Max Hamburger ligt begraven op de [[Joodse begraafplaatsen (Maastricht)|Joodse Begraafplaats Maastricht]], onderdeel van de [[Algemene Begraafplaats Tongerseweg]] in Maastricht. [https://www.google.nl/maps/place/50%C2%B050'22.9%22N+5%C2%B039'40.8%22E/@50.8396978,5.6591446,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d50.8396944!4d5.6613333 Graflocatie op Google Maps].

==Personalia==
Max Hamburger kreeg vier kinderen uit zijn eerste huwelijk met [[Janny Moffie-Bolle|Janny Bolle]] waaronder de advocaat [[Geert-Jan_Knoops#Persoonlijk|Carry Knoops-Hamburger]], twee uit zijn tweede huwelijk en twee uit zijn derde huwelijk. Hij sprak tot zeer hoge leeftijd nog in scholen, [[kerk (gebouw)|kerk]]en en [[universiteit]]en in binnen- en buitenland over zijn ervaringen.<ref>[https://www.verhalenoverdeoorlog.nl/nl/interviews/max-hamburger Ellen Lock - ''Overleven om te getuigen - Psychiater Max Hamburger (92) overleefde Auschwitz en Buchenwald'' interview in SVB/PUR-cliëntenblad Aanspraak, December 2012]. [https://web.archive.org/web/20231206003908/https://www.verhalenoverdeoorlog.nl/nl/interviews/max-hamburger Gearchiveerd] op 6 december 2023.</ref>

{{Appendix|2=
*Levensverhaal van Max Hamburger is in 1996 opgenomen in het [[Visual History Archive]] van het [[USC Shoah Foundation Institute]], opgericht in 1994 door [[Steven Spielberg]]. Dit verhaal is te zien in de Collectie 2000 Getuigen Vertellen van het [[Joods Historisch Museum]].
* ''Auschwitz - Der Tod hat nicht das letzte Wort - Die Ehrung des Entehrten'', [[Marie-Louise Jung]] en [[Christiane Rohleder]], druk 2001, uitgeverij [[Kovar Verlag]], {{ISBN|3925845917}}, ook in het [[Nederlands]] en [[Engels]] vertaald
* {{de}} [http://www.aviva-berlin.de/aviva/content_Buecher.php?id=986 AVIVA-Berlin september 2006 - Auschwitz, der Tod hat nicht das letzte Wort]
* [http://www.svb.nl/Images/Aanspraak_2012_1.pdf Biografisch artikel door Ellen Lock in ''Aanspraak'' maart 2012, pp. 4-8]
* {{en}} [http://www.ippnw.org/pdf/mgs/2-2-hamburger.pdf Autobiografisch artikel]
* {{de}} [https://web.archive.org/web/20060720152237/http://www.presse-service.de/static/63/637139.html Verslag met foto van lezing Hamburger]
* [https://web.archive.org/web/20070312220415/http://www.ursula.nl/archief/urs0405/hamburg.htm Verslag met foto's van lessen Hamburger op het Ursula College te Limburg]
* [http://www.general-anzeiger-bonn.de/index.php?k=news&itemid=10001&detailid=241236 Artikel over de reünie van drie van de geportretteerden op de beroemde foto in de Duitse krant General Anzeiger]
{{References}}
}}

{{DEFAULTSORT:Hamburger, Max}}
[[Categorie:Nederlands Holocaustoverlevende]]
[[Categorie:Nederlands psychiater]]
[[Categorie:Nederlands verzetsstrijder in de Tweede Wereldoorlog]]
[[Categorie:Kampgevangene in Auschwitz]]
[[Categorie:Kampgevangene in Westerbork]]

Max Hamburger - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd