https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=MontessorionderwijsMontessorionderwijs - Bewerkingsoverzicht2026-04-30T07:00:23ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Montessorionderwijs&diff=178938&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2025-12-08T09:38:18Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Maria Montessori.jpg|thumb|200px|Maria Montessori.]]<br />
'''Montessorionderwijs''' is een methode voor basis- en voortgezet [[onderwijs]] volgens de grondslagen van [[Maria Montessori]].<br />
<br />
== Zelfstandig ==<br />
De kern van het montessorionderwijs wordt meestal samengevat in de uitspraak: "leer mij het zelf te doen". Uitgangspunt is dat een [[kind (leeftijdsgroep)|kind]] een natuurlijke, noodzakelijke drang tot [[zelfontwikkeling]] heeft. [[Opvoeding]] en onderwijs moeten onderkennen wat de [[behoefte]]n van een kind op een gegeven moment zijn en daarop inspelen door de juiste [[Milieu|omgeving]] en materialen te bieden.<br />
<br />
De leerlingen werken individueel of in kleine groepjes aan materiaal dat zij zelf aan het begin van de [[dag]] gekozen hebben. Dat materiaal is oorspronkelijk door Maria Montessori ontworpen. De leerkracht observeert de activiteiten van kinderen, om erachter te komen waar zij behoefte aan hebben, en reikt dan materiaal aan om in die behoefte te voorzien.<br />
<br />
== Gevoelige periode ==<br />
Maria Montessori meende dat er al tijdens de eerste levensjaren een enorme energie en actiedrang in het kind aanwezig is. Het wordt vanuit zichzelf gemotiveerd om zich te ontwikkelen en om te leren. Dat uit zich in een spontane [[belangstelling]] van kinderen. De onderwerpen van die belangstelling verschillen per kind en veranderen in de loop van de [[tijd]]. Dit betekent dat kinderen kortere of langere perioden ontvankelijk zijn voor bepaalde [[leergebied]]en. Als het kind zich in zo'n "gevoelige periode" bevindt, is het in staat op dat moment een functie zeer intensief te ontwikkelen. Het is de taak en de deskundigheid van de [[Docent|leerkracht]] om op deze gevoelige perioden adequaat te reageren, door het juiste [[materiaal]] in de juiste omgeving aan te bieden. Leerkrachten op een montessorischool zijn speciaal hiervoor opgeleid.<br />
<br />
== Verschillende leeftijdsgroepen ==<br />
In een montessoriklas ([[onderbouw]], [[middenbouw]] of [[Bovenbouw (onderwijs)|bovenbouw]]) zitten [[leerlingen]] van twee of drie leeftijdsgroepen bij elkaar. Volgens Maria Montessori is dit essentieel voor een harmonische [[ontwikkeling (educatie)|ontwikkeling]]. Het geeft kinderen de kans zich te spiegelen aan anderen. Ook buiten school is een kind veelal omringd door oudere en jongere kinderen. Op veel scholen is ieder kind zo een periode de jongste, de middelste en de oudste.<br />
<br />
== Grote groepen ==<br />
Vanuit de visie van Maria Montessori wordt les gegeven aan gemengde groepen. Er zitten bij voorkeur 3 leerjaren in 1 groep. De valkuil daarin, met oog op ons huidige onderwijs, is dat je soms maar met 7 of 8 kinderen in een jaargroep zit. Kinderen hebben weinig aansluiting/vriendschappen met leeftijdsgenoten. De Utrechtse Montessorischool Arcade hanteert een concept met grote groepen. De groepen variëren van de 30 tot 50 leerlingen en er staan 2 leerkrachten voor een groep. Dit betekent ook meteen meer expertise in een groep. De leerkrachten kunnen hun visie over de kinderen met elkaar delen en gemakkelijker het best passende onderwijs voor de kinderen met elkaar afstemmen.<ref>{{Citeer web|url=https://www.montessoriarcade.nl/ons-onderwijs/zowerken/|titel=Zo werken wij|bezochtdatum=2020-12-30|werk=www.montessoriarcade.nl |archiefurl=https://web.archive.org/web/20250715104902/https://www.montessoriarcade.nl/ons-onderwijs/zowerken/ |archiefdatum=2025-07-15}}</ref><br />
<br />
== Montessorimateriaal ==<br />
In de klas wordt gebruikgemaakt van speciale leermaterialen, die speciaal afgestemd zijn op de leeftijd van de kinderen in de verschillende bouwen. In het begin gaat het vooral om [[ontwikkelingsmateriaal]], later ook om [[leermiddel|didactisch materiaal]]. Er wordt onderscheid gemaakt tussen [[zintuig]]lijk materiaal (wordt vooral in de onderbouw gebruikt), [[taal]]- en [[rekenen|rekenmateriaal]] (in moeilijkheid oplopend van onder- tot bovenbouw) en materiaal ten behoeve van het kosmische onderwijs.<br />
<br />
Hieronder volgt een lijst van een aantal materialen die typisch in een montessoriklaslokaal aanwezig zijn:<br />
<br />
[[Bestand:MotessoriMaterials.jpg|thumb|Kast met diverse montessorimaterialen]]<br />
<br />
=== Zintuiglijk materiaal ===<br />
{{Kolommen lijst |breedte=12 |aantal=3 |compact=ja |inhoud=<br />
* ruw-gladplankjes<br />
* [[reukzin|reukkokers]]<br />
* gehoorkokers<br />
* smaakflesjes<br />
* temperatuurkruikjes<br />
* [[cilinder (meetkunde)|cilinder]]blokken<br />
* bruine trap<br />
* roze toren<br />
* rode stokken<br />
* gekleurde vormen<br />
* [[meetkunde|geometrische]] lichamen<br />
* nuancekist<br />
* kleurspoelen<br />
* bellenset<br />
* huishoudelijk materiaal<br />
}}<br />
<br />
=== Taalmateriaal ===<br />
* metalen inlegfiguren<br />
* schuurpapieren [[letter]]s<br />
* letterdozen<br />
* stempelletters<br />
* taaldozen<br />
* taalsymbolen<br />
* boerderij<br />
* geplastificeerde kaarten met taalopdrachten<br />
<br />
[[Bestand:Perlenketten.jpg|thumb|Kralenmateriaal]]<br />
<br />
=== Rekenmateriaal ===<br />
{{Kolommen lijst | breedte=16 | aantal=4 | inhoud=* rekenstokken<br />
* schuurpapieren [[cijfer]]s<br />
* telbakje en telstokjes<br />
* cijfers en fiches<br />
* rekendoos<br />
* gouden materiaal<br />
* fichesspel<br />
* stippenspel<br />
* getalrekken<br />
* honderdbord<br />
* pythagorasbord<br />
* honderdketting<br />
* duizendketting<br />
* kralentrapjes<br />
* latjesbord voor optellen en aftrekken<br />
* [[breuk (wiskunde)|breukendoos]]<br />
* vermenigvuldigingsbord<br />
* deelbord<br />
* knopjesbord<br />
* [[Abacus (rekentuig)|telraam]]<br />
* deelbak<br />
* binomische [[Kubus (ruimtelijke figuur)|kubus]]<br />
* [[trinomische kubus]], ook wel trinoom genoemd<br />
* algebraïsche binomische kubus<br />
* oppervlaktemateriaal<br />
* 55-doos<br />
* geplastificeerde kaarten met rekenopdrachten<br />
}}<br />
<br />
=== Kosmisch onderwijs ===<br />
{{Kolommen lijst |breedte=14 |aantal=2 |compact=ja |inhoud=<br />
* [[plantkunde|botaniekaarten]]<br />
* dierenpuzzels<br />
* vlaggenstandaard<br />
* [[kaart (cartografie)|inlegkaarten]] landen<br />
* insteekkaarten landen<br />
* [[aardrijkskunde]]kast<br />
* [[globe]] land-water<br />
* globe werelddelen<br />
* kaarten land-watervormen<br />
* bakjes land-watervormen<br />
}}<br />
<br />
Bovendien worden in alle bouwen ''werkkleedjes'' gebruikt, zodat de kinderen veilig op de vloer kunnen zitten werken.<br />
<br />
== Zelf-evaluatie ==<br />
Een kenmerk van montessorimateriaal is dat het kind zelf [[fout]]en kan herstellen doordat het zodanig is ontworpen dat het kind zelf bemerkt dat het iets niet goed doet. Tevens is het materiaal zodanig ontworpen dat voortdurend één eigenschap centraal staat. Als het om bijvoorbeeld [[optellen]] gaat, speelt niet ook nog een andere [[vaardigheid]] een rol.<br />
<br />
== Scholen ==<br />
Nederland kent zo'n 160 [[basisscholen]] voor montessorionderwijs die erkend zijn door de Nederlandse Montessori Vereniging. De scholen zijn over het hele land verspreid en zijn zowel openbare als bijzondere scholen. De scholen ontstonden vanaf 1920, toen de Wet op het Lager Onderwijs van 1920 in werking trad.<ref>[https://web.archive.org/web/20140107113959/http://www.montessori.nl/171/basisonderwijs.html Basisonderwijs], Nederlandse Montessori Vereniging</ref> Daarnaast kent het [[voortgezet onderwijs]] tal van montessorischolen. Vlaanderen heeft vijftien basisscholen die werken op basis van de methode Montessori.<ref>[http://data-onderwijs.vlaanderen.be/onderwijsaanbod/lijst.aspx?methode=03&tekst=Montessori Alle vestigingsplaatsen met methode Montessori, Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming] onderwijs.vlaanderen.be. [https://web.archive.org/web/20250715104829/https://data-onderwijs.vlaanderen.be/onderwijsaanbod/lijst.aspx?methode=03&tekst=Montessori Gearchiveerd] op 15 juli 2025.</ref><br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Methodeonderwijs]]<br />
* [[Maria Boschetti-Alberti]]<br />
<br />
== Externe links ==<br />
* [http://www.montessori.nl/ Nederlandse Montessori Vereniging]<br />
*''(archiefpagina)'' [https://web.archive.org/web/20140107195829/http://www.montessori.nl/25/scholenlijst.html Lijst van Montessorischolen in Nederland] via de Nederlandse Montessori Vereniging<br />
<br />
{{Appendix|noot}}<br />
<br />
[[Categorie:Algemeen bijzonder onderwijs]]<br />
[[Categorie:Vrij onderwijs]]<br />
[[Categorie:Eponiem]]<br />
[[Categorie:Onderwijsvorm]]</div>Colani