Colani: Tekst vervangen - "[https://raamsdonkshistorie.nl raamsdonkshistorie.nl]" door "link=https://genealogie-raamsdonk.nl"

2024-12-08T21:48:33Z

Nieuwe pagina

[[Bestand:Muurankers1683.jpg|thumb|Jaartalankers (1683), muurankers in de vorm van cijfers]]
[[Bestand:Winsumerdiep tussen Winsum en Obergum - De Boog.jpg|thumb|Muurankers onder de deklaag van de stenen brug [[De Boog (brug)|De Boog]] in Winsum]]
[[bestand:Schuinkruis op schootanker P1040565a.jpg|thumb|[[Andreaskruis|Schuinkruis]] op 18e-eeuws smeedijzeren schootanker]]
Een '''muuranker''', '''muurijzer''', '''balkanker''' of '''schootanker'''<ref>[http://www.joostdevree.nl/shtmls/schieter.shtml joostdevree, schieter, schoot]</ref> is bedoeld om bij (oude) huizen, boerderijen en andere gebouwen de [[balk (bouwkunde)|balken]] van de verdiepings[[balklaag]] aan de [[gevel]] te verbinden, om de gevel zo te beschermen tegen uitknikken. Beganegrondbalklagen worden niet verankerd, omdat de muren op deze hoogte niet de neiging hebben uit te knikken, behalve wanneer een [[kelder]] of [[souterrain]] aanwezig is. Ook bij andere stenen constructies zoals bruggen worden muurankers wel toegepast.

==Beschrijving==
Buitenmuren die evenwijdig aan de balklaag lopen, worden door middel van ''strijkbalkankers'', aan de balklaag gekoppeld. Een dergelijk anker staat haaks op de balklaag en is aan ten minste drie opeenvolgende balken bevestigd. Een ''strijkbalk'' is een balk die evenwijdig aan de buitenmuur loopt; karakteristiek is dat die balk tegen de muur aansluit of hoogstens een zeer kleine tussenafstand daarmee heeft.

Een muur- en strijkbalkanker bestaan uit een ''veer'', ook wel ''strop'', en een ''schoot'', ook wel ''schieter'' genoemd. De veer gaat door de muur heen en wordt met een uitgesmeed blad voorzien van gaten aan de balk bevestigd. Aan het andere uiteinde van de veer zit de knoop, hier gaat de schoot doorheen. Deze ankers worden ook wel ''zichtankers'' of ''gevelankers'' genoemd in tegenstelling tot de ''blindankers'' die aan de buitenkant van het gebouw niet zichtbaar zijn.

Wanneer de balken in één lengte van muur tot muur lopen, spreken we van een doorgaande verankering. Is de afstand hiervoor te groot dan dienen de balken op een binnenmuur verankerd te worden, op deze manier ontstaat er een doorgaande koppeling.

Na [[1930]] worden muurankers nauwelijks meer toegepast. Soms worden ''sierankers'' om decoratieve redenen aangebracht.

== Tekens ==
De oudste ankers komen voor vanaf de 13e eeuw. Vanaf ongeveer 1600 werd het mogelijk in het halfafgekoelde ijzer met een beitel strepen of kerven te hakken, de zogenaamde ''smidstekens''. Het schuinkruis ([[Andreaskruis]]) is het meest voorkomende algemene teken dat werd gebruikt. Dit symbool komt ook voor op [[Blind (luik)|luiken]] (zandloper figuur) en in het [[zonnerad]].

== Jaartalankers ==
Muurankers zijn vaak aan de buitenkant van huizen te zien. Soms zijn ze zo gesmeed, dat ze [[cijfer]]s voorstellen die het [[Jaartelling|jaartal]] van het bouwjaar weergeven.

== Bruggen ==
Bij stenen [[boogbrug]]gen worden ook muurankers gebruikt.

{{clr}}
 
Bron digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]
 
[[Bestand:Header-01.jpg|alt=Wiki Raamsdonk|center|link=https://genealogie-raamsdonk.nl]]
==Zie ook==
*[[Spouwanker]]
*[[Jaartallen op gebouwen]]

{{Appendix|1=alles|2=
*[http://www.restauratieambacht.be/index.php?option=com_content&task=view&id=187&Itemid=262 Historische muurankers op restauratieambacht.be]
*[http://www.vanbatenborgh.nl/webexposities/zonnewiel/objecten_en_gebouwen Zonnewiel en schuinkruis]
{{References}}}}
[[Categorie:Architectuur]][[Categorie:Bouwkundig onderdeel]][[Categorie:Gevel]][[categorie:Vloer]]

Muuranker - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - "[https://raamsdonkshistorie.nl raamsdonkshistorie.nl]" door "link=https://genealogie-raamsdonk.nl"