Colani: /* Zie ook */

2024-11-26T23:29:39Z

Zie ook

Nieuwe pagina

[[Bestand:F-blokklager-4.jpg|thumb|Blokken graniet in een [[Steenzaag|steenzagerij]]]]
'''Natuursteen''' is in de [[bouwkunde]] en [[civiele techniek]] een [[gesteente]], dat in de natuur wordt aangetroffen en dat na een eventuele bewerking, geschikt is als [[bouwmateriaal]].

Natuursteen treft men aan in vele variëteiten. Naast hetgeen lokaal wordt gewonnen importeert men gesteenten uit de hele wereld in Nederland en België. Gewoonlijk wordt een onderverdeling gemaakt in:
* [[stollingsgesteente]]: onder andere [[graniet]]en, [[trachiet]]en en [[basaltlava]]'s
* [[afzettingsgesteente]]: onder andere [[kalksteen|kalkstenen]], [[zandsteen|zandstenen]] en [[tufsteen|tuf]]fen
* [[metamorf gesteente]]: zoals [[gneis]] en [[marmer]]

==België==
In België worden diverse soorten steen gewonnen, met name de witte en de donkere [[kalksteen]]soorten (afzettingsgesteenten)

===Witte kalkstenen===
De lichte Belgische kalkstenen zijn veel toegepast als gevelbekleding ([[parement]]werk), en de Balegemse ook voor geprofileerd werk en beeldhouwwerk, niettegenstaande de beperkte afmetingen.
* [[Gobertange]], een (5-10%) zandhoudende kalksteen, die op 18 tot 25 meter diep in schollen wordt gedolven
* [[Balegemse steen]] of Ledesteen, een eveneens (12-36%) zandhoudende en polijstbare kalksteen, gevonden op geringere diepte dan Gobertange.

===Donkere kalkstenen===
De donkere Belgische kalkstenen zijn opgebouwd uit vrijwel zuivere kalk, met lichte koolstofverontreiniging (kolenkalksteen)
* [[Doornikse steen]], diepzwart van kleur, verwering zilvergrijs, uit de omgeving van [[Doornik]]
* [[Blauwe hardsteen|Arduin]] ofwel Belgische hardsteen, blauwgrijze kolenkalksteen gewonnen onder andere in de [[Carrières du Hainaut]]
* [[Namense steen]], grijs, verwering zilvergrijs
*Belgisch zwart marmer, eigenlijk geen [[marmer]] maar een kalksteen

===Belgische marmers===
Marmers vallen onder de metamorfe gesteenten. Onder andere worden gewonnen:
* [[Rouge royal]], rood-grijs-wit gevlekt
* [[Rouge griotte]]
* [[Rouge Saint-Rémy]]
* [[Bleu Belge]], diep blauwzwart met witte aderen
* [[Saint-Anne]], donkergrijs tot zwart met witte en grijze vlekken en aderen<ref>A. Slinger/H. Janse/G. Berends: Natuursteen in Monumenten, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, Zeist/Bosch en Keuning n.v. Baarn, 1982, ISBN 90 246 4337 6</ref>
* {{Interlanguage link|Marbre noir de Theux|fr}}<ref name=":0">{{Citeer boek |titel=Belgisch marmer |achternaam=Ceukelaire |voornaam=Marleen De |url=https://books.google.com/books?id=D-qmoAEACAAJ&newbks=0 |taal=nl |uitgever=Academia Press |datum=2014 |isbn=978-90-382-2311-7}}</ref>
* Marbre noir de Tournai<ref name=":0" />

==Nederland==
===Vindplaats===
[[Limburgse mergel|Mergel]], [[kalksteen]] en zandsteen zijn de enige soorten natuursteen die in Nederland voorkomen. Mergel wordt nu alleen nog gedolven nabij [[Sibbe]]. Zandsteen werd in het verleden onder meer gewonnen in het [[Twente|Twentse]] [[Losser (plaats)|Losser]]. Deze groeve is nu gesloten. Over de grens met Duitsland wordt nog wel zandsteen gewonnen, zoals de [[Bentheimer zandsteen]] uit [[Gildehaus]]. Kalksteen wordt gewonnen in de [[Steengroeve Winterswijk|steengroeve]] bij [[Winterswijk (plaats)|Winterswijk]].

===Gebruik===
Het eerste gebruik van natuursteen in de Nederlandse architectuur gaat terug tot de [[middeleeuwen]] toen ([[romaanse architectuur|romaanse]]) [[kerk (gebouw)|kerken]] gebouwd werden met [[tufsteen]] uit de [[Eifel]]. In [[Zuid-Limburg (Nederland)|Zuid-Limburg]] werd veel mergel gebruikt voor de bouw.

==Soorten natuursteen in België en Nederland==
Traditioneel:
* [[Bentheimer zandsteen|Bentheimer]] en [[Obernkirchener zandsteen]], uit [[Duitsland]], toepassingen: [[Paleis op de Dam]]
* [[Blauwe hardsteen]], [[crinoïden kalksteen]] uit de [[Ardennen]], diverse toepassingen
* [[Leisteen]], [[Ardennen]], dakbedekkingen
* [[Tufsteen]], [[Eifel]], diverse toepassingen waaronder middeleeuwse kerken
* [[Limburgse mergel|Mergel]], [[Zuid-Limburg (Nederland)|Zuid-Limburg]], diverse toepassingen
* [[Basalt (gesteente)|Basalt]], [[Eifel]] en later ook [[India]], meestal voor [[waterkering]]en

Modern:
* [[Travertijn]], diverse herkomstgebieden, onder andere toegepast voor het [[Monument op de Dam]]
* [[Graniet]], diverse herkomstgebieden, binnenhuisarchitectuur en als bekleding in de [[waterbouw]]
* [[Marmer]], diverse herkomstgebieden, binnenhuisarchitectuur

<gallery widths="175" heights="175">
Bestand:IMG 1097 Sandstein-Oberfläche scharriert.jpg|Duitse zandsteen, [[scharreren|gescharreerd]]
Bestand:IMG 1099 Sandstein-Oberfläche gekrönelt.jpg|Duitse zandsteen, met de [[grendel (steenhouwen)|''grendel'']] bewerkt
Bestand:Obernkirchener-gebeilt.jpg|[[Obernkirchener zandsteen]], met de [[vlecht (steenhouwen)|''vlecht'']] bewerkt
Bestand:OKS-maschinenscharriert.jpg|[[Obernkirchener zandsteen]], met de [[steenzaag]] [[Frijnen|'gefrijnd']]
Bestand:French granite.jpg|Gepolijst graniet uit Frankrijk
Bestand:Granite azul noce.jpg|Gepolijst graniet "Azul noce" uit Spanje
Bestand:もみじ御影（研磨後３か月）・広島県呉市・呉石材合資会社.jpg|Gepolijst graniet uit China
Bestand:Granit.jpg|Gepolijst graniet uit Duitsland
Bestand:Lasnamagi building limestone.jpg|Lasnamagi kalksteen uit Estland
Bestand:Petit granit, carbon limestone - b.jpg|[[Blauwe hardsteen|Belgisch hardsteen]]
Bestand:Stylolite czarnov limestone sk.jpg|Czarnov kalksteen uit Slowakije
Bestand:Wallonian limestone, cementation.jpg|Marmer "Griotte Belge" uit België
</gallery>

==Zie ook==
*[[Verzoeten]]

{{Appendix}}
[[Categorie:Mijnbouw]][[Categorie:Bouwmateriaal]][[Categorie:Natuursteen| ]]

Natuursteen - Bewerkingsoverzicht

Colani: /* Zie ook */