Colani op 20 jul 2024 om 20:03

2024-07-20T20:03:10Z

Nieuwe pagina

[[File:Gysius-Oorsprong-en-voortgang 9076.jpg|250px|right|thumb|Nederlandse maagd bedreigd door een Spaanse soldaat. Gysius: ''Oorsprong en voortgang'', 1616]]
[[Afbeelding:Belgica Foederata Cartouche.jpg|250px|right|thumb|Belgia, de Nederlandse Maagd met [[muurkroon]] en lauwerkrans op speer anno 1761]]
[[File:Element uit de vlag van de marine van de Bataafse Republiek.svg|250px|right|thumb|De Bataafse Maagd met [[fasces]] en Bataafse Leeuw]]
De '''Nederlandse maagd''' is een [[Symbool|zinnebeeld]] van het [[Bataafse Republiek|Bataafs gemenebest]]. De Nederlandse maagd heeft een edel profiel, draagt meestal een Romeins gewaad dat in brede plooien tot op de grond valt en een helm met pluimen.

Een [[Maagd (geneeskunde)|maagd]] als verpersoonlijking van een stad of land is een motief dat al in de [[oudheid]] op Griekse munten terug te vinden is. In die tijd werd de stedenmaagd vaak vergoddelijkt en dus als godin vereerd. Het [[emblemata|motief]] is altijd blijven bestaan en in de [[Renaissance]] werd het weer populair. Het is vooral geschikt als zinnebeeld van een [[republiek]]. In [[Amsterdam]] is in het Stadhuis (nu [[Paleis op de Dam|Koninklijk Paleis]]) in [[1655]] een [[stedenmaagd]] te vinden.

[[Iconografie|Iconografisch]] worden de stedenmaagden en de Nederlandse Maagd veelal gezien als verwant aan [[Minerva (godin)|Minerva]] en [[Pallas Athena|Pallas Athene]]. Dit is niet juist, het zijn verpersoonlijkingen van de godin van de vrijheid, [[Libertas (god)|Libertas]]. Haar attributen zijn een [[Lans (wapen)|lans]], [[lauwerkrans]] en [[Vrijheidshoed|vrijheidsmuts]] (pileus). Tijdens de [[Franse Revolutie]] werd [[Marianne (embleem)|Marianne]], de Franse maagd, het symbool van de Franse republiek. Ook met een pileus als hoofdbedekking. Ook in het [[Verenigd Koninkrijk]] is een maagd, [[Lady Britannia|Brittania]], uitgerust met [[Drietand (voorwerp)|drietand]] en beschilderd wapenschild, een populair symbool.

De [[Bataafse Republiek]] koos in navolging van Frankrijk in [[1796]] een Bataafse Maagd om de verworven vrijheid te illustreren. Met een [[vrijheidshoed]] op een speer.

== Beelden ==
Een [[Naatje van de Dam|beeld]] van een Nederlandse maagd, dat de eensgezindheid van het land tijdens de [[Tiendaagse Veldtocht|tiendaagse veldtocht]] verbeeldde, stond tot 1914 als nationaal monument op de Dam in Amsterdam.

==Afbeeldingen==
<gallery widths="250" heights="270">
Belgia_Nederlandse_Maagd.jpg |Nederlandse Maagd met [[muurkroon]] anno 1581
Leo Belgicus Philipp von Zesen.jpg|De Nederlandse Maagd met een [[vrijheidshoed]], en de [[Nederlandse leeuw]] aan haar voeten anno 1660
Naatje crop.jpg|[[Naatje van de Dam|Naatje]]
</gallery>

===Bibliografie===
*P.J. van Winter, ''De Hollandse Tuin'' In: ''Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek'', 8, 1957, p. 29-121
*R. Rau, ''Naatje van de Dam: tussen exaltatie en verguizing'' In: G. van den Hout en E. Langendijk (red.), ''Louis Royer, 1793-1868. Een Vlaamse beeldhouwer in Amsterdam'', Amsterdam, Van Soeren, 1994, p. 75-86
*D. Carrasco, ''Het vaderland in beeld'' In: N. C. F. van Sas (red.), ''Vaderland. Een geschiedenis vanaf de vijftiende eeuw tot 1940'', Amsterdam, AUP, 1999, p. 191-192
*J. Becker, ''Il faut cultiver notre jardin. Beelden van beschaving'' In: P. den Boer (red.), ''Beschaving. Een geschiedenis van de begrippen hoofsheid, heusheid, beschaving en cultuur'', Amsterdam, AUP, 2001, p. 174, 176
*R. Dagnino, ''Un corps pour la nation. Pour une première exploration des multiples représentations de la Vierge néerlandaise'' In: ''Deshima. Revue d'Histoire Globale des Pays du Nord'', 11, 2017, p. 47-74

===Zie ook===
*[[Nationaal Monument 'De Nederlandse Maagd']]

{{Navigatie vaktermen heraldiek}}
[[Categorie:Heraldiek]][[Categorie:Nationale personificatie]][[Categorie:Nederlands symbool]][[Categorie:Geschiedenis van Nederland]]

Nederlandse Maagd - Bewerkingsoverzicht

Colani op 20 jul 2024 om 20:03