Colani op 17 apr 2026 om 12:10

2026-04-17T12:10:43Z

← Oudere versie		Versie van 17 apr 2026 14:10
Regel 1:		Regel 1:
			[[Bestand:MariendomHamburg.jpg\|miniatuur\|Neoromaans in Duitsland: de [[Nieuwe Mariadom]] in Hamburg]]
			[[Bestand:Gulpekèrk.jpg\|miniatuur\|Neoromaans in Nederland: de [[Sint-Petruskerk (Gulpen)\|Sint-Petruskerk]] in Gulpen]]
			'''Neoromaanse architectuur''' duidt op een aantal door de [[romaanse architectuur]] geïnspireerde bouwstijlen die vooral bij de bouw van [[kerkgebouw\|kerken]] zijn toegepast. Een variant van het neoromaans is de [[neoromanogotiek]].

			Begin 19e eeuw ontstond opnieuw belangstelling voor bouwstijlen uit de middeleeuwen, vooral de [[Gotiek (bouwkunst)\|gotiek]] maar in mindere mate ook het romaans. De invloed van het romaans uitte zich allereerst in het verwerken van romaanse stijlkenmerken bij verder [[neoclassicisme\|neoclassicistische]] gebouwen. Met name het gebruik van romaans aandoende voorgevels kwam veel voor. Omdat er geen sprake was van nabootsing van de romaanse bouwwijze, wordt deze stijl meestal tot het [[eclecticisme (architectuur)\|eclecticisme]] gerekend. In deze stijl verrezen ook veel niet-kerkelijke gebouwen. Pas nadat de [[neogotiek]] tot volle bloei was gekomen, ontwikkelde zich ook een echte neoromaanse stijl waarin werd teruggegrepen op de romaanse bouwstijl, en dan vooral de rijkelijk versierde late varianten daarvan, die vooral werd gebruikt voor kerken.

			Er wordt ook wel een onderscheid gemaakt tussen twee stijlvarianten binnen de neoromaanse architectuur, namelijk de Normandische en de Lombardische stijl. Deze namen verwijzen naar het type van romaanse architectuur waar als inspiratie naar werd teruggegrepen, zijnde die van de [[Normandiërs]] in Engeland of die van de Italianen in [[Lombardije]].

			== Duitsland ==
			Vooral in Duitsland, en met name in [[Pruisen]], was deze neoromaanse stijl van groot belang. Hier werd de romaanse stijl, overigens ten onrechte, als echt Duits beschouwd, in tegenstelling tot de van oorsprong Franse [[Gotiek (bouwkunst)\|gotiek]]. Het neoromaans kreeg hierdoor mede een nationalistisch karakter, dat zich vooral uitte in de bouw van protestantse kerken als de [[Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche]] in Berlijn. Hierbij werd sterk gerefereerd aan de laatromaanse kerken van het [[Rijnland (Duitsland)\|Rijnland]]. Ook origineel middeleeuwse gebouwen werden in het kader van deze trend in ''historiserende'', [[neogotiek\|neogotische]] of neoromaanse stijl ''gerestaureerd'', wat neerkwam op een reconstructie van verloren gegane gedeeltes van een gebouw. De Duitse monarchen Keizer [[Wilhelm I van Duitsland]] en [[Keizer Wilhelm II]] namen vaak zelf het initiatief tot zulke ''vaderlandslievende'' bouwprojecten. Een goed voorbeeld hiervan is de in [[1875]] gerenoveerde [[Keizerpalts Goslar\|Kaiserpfalz]] te [[Goslar (stad)\|Goslar]]. Ook ''Burg Dankwarderode'', een herbouwd middeleeuws kasteel te [[Braunschweig (stad)\|Braunschweig]], dat een dependance is van het [[Herzog Anton Ulrich-Museum]], is een neoromaanse reconstructie.

			Een Duits architect van Nederlandse afkomst, die deze stijl toepaste, was [[Johannes Franciscus Klomp]]; hij ontwierp o.a. de [[Sint-Antoniusbasiliek]] te [[Rheine]].

			In [[Beieren]] is [[Slot Neuschwanstein\|Kasteel Neuschwanstein]] een bekend voorbeeld van overwegend neoromaanse architectuur.

			== Nederland ==
			Ook in Nederland was het neoromaans vooral gebaseerd op de late varianten van de romaanse stijl. Al in de tweede helft van de 19e eeuw kwamen enkele katholieke neoromaanse kerken tot stand, waaronder enkele werken van [[Adrianus Bleijs]] en de indrukwekkende, vaak als neoromanogotisch aangeduide, [[koepelkerk]]en van [[Carl Weber]]. Dergelijke neoromaanse kerken vormden echter uitzonderingen te midden van de dominante neogotiek. De stijl kwam pas tot een echte bloei na de eeuwwisseling, toen architecten als [[Jos Cuypers]] en [[Jan Stuyt]] zich steeds meer van de neogotiek afkeerden en romaanse invloeden in hun ontwerpen gingen verwerken, een voorbeeld dat ook onder enkele architecten van de neogotiek, als [[Caspar Franssen]], enige navolging vond. Met name in de provincie Limburg was het neoromaans als overgangsstijl van groot belang. In [[Nijmegen]] bevindt zich de [[Titus Brandsma Gedachteniskerk]], een rooms-katholieke kerk in neoromaanse stijl van de hand van de plaatselijke architect [[B.J.C. Claase]].

			== België ==
			In tegenstelling tot in Nederland was in België de neogotiek nooit zo dominant dat gebruik van andere stijlen bij de kerkenbouw vrijwel was uitgesloten. Vanaf ongeveer 1870 werden enkele belangrijke neoromaanse kerken gebouwd, onder andere in [[Spa (stad)\|Spa]] en [[Rochefort (België)\|Rochefort]], in een laatromaans aandoende stijl.

			== Noord-Amerika ==
			De [[Sint-Johannes de Doperbasiliek (St. John's)\|Sint-Johannes de Doperbasiliek]] (afgewerkt 1855) te [[St. John's (Newfoundland en Labrador)\|St. John's]] in de [[Kolonie Newfoundland]] was een van de vroegste voorbeelden van de Lombardisch-neoromaanse architectuur in Noord-Amerika.<ref>{{en}} Canada's Historic Places, "[https://www.historicplaces.ca/en/rep-reg/place-lieu.aspx?id=4139&pid=0 Basilica of St. John the Baptist National Historic Site of Canada]", geraadpleegd op 19 juni 2023.</ref> De stijl werd in de Verenigde Staten en Canada in de 19e eeuw voornamelijk populair bij de bouw van universiteiten.

	== Galerij ==		== Galerij ==
	<gallery widths="160">		<gallery widths="160">

Colani op 17 apr 2026 om 12:08

2026-04-17T12:08:49Z

← Oudere versie		Versie van 17 apr 2026 14:08
Regel 6:		Regel 6:
	Koblenz_im_Buga-Jahr_2011_-_Rheinanlagen_09.jpg\|Voormalig Pruisisch Regeringsgebouw, Koblenz (1902-1906)<ref>In gebruik bij een administratieve [[logistiek]]e dienst van de [[Bundeswehr]].</ref>		Koblenz_im_Buga-Jahr_2011_-_Rheinanlagen_09.jpg\|Voormalig Pruisisch Regeringsgebouw, Koblenz (1902-1906)<ref>In gebruik bij een administratieve [[logistiek]]e dienst van de [[Bundeswehr]].</ref>
	Goslar_Kaiserpfalz.jpg\|[[Keizerpalts Goslar]]		Goslar_Kaiserpfalz.jpg\|[[Keizerpalts Goslar]]
	~~St John~~'~~s Basilica~~.jpg\|[[Sint-Johannes de Doperbasiliek (St. John's)\|Sint-Johannes de Doperbasiliek]], national historic site te St. John's, Canada		St_John's_Basilica.jpg\|[[Sint-Johannes de Doperbasiliek (St. John's)\|Sint-Johannes de Doperbasiliek]], national historic site te St. John's, Canada
	</gallery>		</gallery>

Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met '== Galerij == Gent_-_Sint-Pauluskerk_1.jpg|Sint-Pauluskerk, Gent AD 2024 Brussel - Grafkapel Orban Laken.jpg|Grafkapel in arduin van Léon Orban, door Ernest Salu Den Haag - Paleisstraat 8.jpg|Paleiskerk, rijksmonument te Den Haag Koblenz_im_Buga-Jahr_2011_-_Rheinanlagen_09.jpg|Voormalig Pruisisch Regeringsgebouw, Koblenz (1902-1906)In gebruik bij een administratieve logistieke dien…'

2026-04-17T12:07:38Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '== Galerij == <gallery widths="160"> Gent_-_Sint-Pauluskerk_1.jpg|Sint-Pauluskerk, Gent AD 2024 Brussel - Grafkapel Orban Laken.jpg|Grafkapel in arduin van Léon Orban, door Ernest Salu Den Haag - Paleisstraat 8.jpg|Paleiskerk, rijksmonument te Den Haag Koblenz_im_Buga-Jahr_2011_-_Rheinanlagen_09.jpg|Voormalig Pruisisch Regeringsgebouw, Koblenz (1902-1906)<ref>In gebruik bij een administratieve logistieke dien…'

Nieuwe pagina

== Galerij ==
<gallery widths="160">
Gent_-_Sint-Pauluskerk_1.jpg|[[Sint-Pauluskerk (Gent)|Sint-Pauluskerk]], [[Gent]]
AD 2024 Brussel - Grafkapel Orban Laken.jpg|Grafkapel in arduin van [[Léon Orban]], door [[Ernest Salu]]
Den Haag - Paleisstraat 8.jpg|[[Paleiskerk]], rijksmonument te [[Den Haag]]
Koblenz_im_Buga-Jahr_2011_-_Rheinanlagen_09.jpg|Voormalig Pruisisch Regeringsgebouw, Koblenz (1902-1906)<ref>In gebruik bij een administratieve [[logistiek]]e dienst van de [[Bundeswehr]].</ref>
Goslar_Kaiserpfalz.jpg|[[Keizerpalts Goslar]]
St John's Basilica.jpg|[[Sint-Johannes de Doperbasiliek (St. John's)|Sint-Johannes de Doperbasiliek]], national historic site te St. John's, Canada
</gallery>

{{Appendix}}

[[Categorie:Neoromaanse architectuur| ]]

Neoromaanse architectuur - Bewerkingsoverzicht

Colani op 17 apr 2026 om 12:10

Colani op 17 apr 2026 om 12:08