https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Nieuw-GuineaNieuw-Guinea - Bewerkingsoverzicht2026-04-19T22:05:34ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Nieuw-Guinea&diff=146842&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".PNG" door ".png"2024-11-17T06:03:34Z<p>Tekst vervangen - ".PNG" door ".png"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox eiland<br />
| naam = Nieuw-Guinea<br />
| map = LocationNewGuinea.png<br />
| locatie = [[Grote Oceaan]]<br />
| groep = <br />
| land = [[Indonesië]] en [[Papoea-Nieuw-Guinea]]<br />
| hoofdplaats = [[Jayapura (stad)|Jayapura]] en [[Port Moresby]]<br />
| km2 = 821.400<ref name="Britannica"/><br />
| omtrek = <br />
| inwoners = 11.306.940 (2014){{Bron?||2020|05|28}}<br />
| gebruik = <br />
| detailkaart = Newguinea_topo.png<br />
| detailkaartbijschrift = Topografische kaart en Politieke situatie<br />
| detailkaart1 = [[bestand:New_guinea_named.png|265px]]<br />
}}<br />
[[bestand:NewGuineaSelonUsher.png|thumb|[[Papoeatalen]] op Nieuw-Guinea]]<br />
'''Nieuw-Guinea''' is een [[eiland]] in het westen van de [[Grote Oceaan]] dat behoort tot het werelddeel [[Oceanië]]. Het eiland wordt begrensd door de Grote Oceaan in het noorden, de [[Bismarckzee|Bismarck-]] en [[Salomonzee]] in het oosten, de [[Koraalzee]] en de [[Straat Torres]] in het zuiden en de [[Arafurazee]] in het zuidwesten.<ref name="Britannica">{{en}} '''Encyclopædia Britannica.''' ''[https://www.britannica.com/place/New-Guinea New-Guinea]''. (Geraadpleegd op 26 maart 2017).</ref> Nieuw-Guinea ligt ten noorden van [[Australië (land)|Australië]] en ten oosten van de [[Indische Archipel]] waartoe het soms ook gerekend wordt, hoewel het eiland zich op het [[Australische plaat|Australisch continentale plaat]] bevindt. In etnologisch opzicht hoort Nieuw-Guinea bij de eilandengroep [[Melanesië]].<br />
<br />
Staatkundig gezien is het verdeeld over twee landen; het [[Westelijk Nieuw-Guinea|westelijk deel]] hoort bij [[Indonesië]] en omvat de provincies [[Papoea (provincie)|Papoea]] en [[West-Papoea (provincie)|West-Papoea]] en het oostelijk deel vormt het merendeel van [[Papoea-Nieuw-Guinea]]. Nieuw-Guinea is met een oppervlakte van 821.400 vierkante kilometer na [[Groenland]] het [[lijst van eilanden naar grootte|grootste eiland ter wereld]]. De bevolking omvatte in 2010 ongeveer tien miljoen personen.<ref name="Britannica"/><br />
<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! class="unsortable" |Vlag<br />
! class="unsortable" |Wapen<br />
! Naam<br />
! Hoofdstad<br />
! Oppervlakte<br />
! Taal<br />
! Munteenheid<br />
! UTC<br />
! Status<br />
|-<br />
| [[Bestand:Flag of Papua New Guinea.svg|40px|rand]]<br />
| [[Bestand:National emblem of Papua New Guinea.svg|40px|rand]]<br />
| [[Papoea-Nieuw-Guinea]]<br />
| [[Port Moresby]]<br />
| 462.840 km²<br />
| [[Engels]], [[Hiri Motu]] en [[Tok Pisin]]<br />
| [[Kina (munt)|Papoea-Nieuw-Guinese kina]]<br />
| +10<br />
| [[Onafhankelijkheid (staatkunde)|Onafhankelijk]]<br />
|-<br />
| [[Bestand:Morning Star flag.svg|40px|rand]]<br />
| [[Bestand:Coat of arms of Republic of West Papua.svg|40px|rand]]<br />
| [[Westelijk Nieuw-Guinea]]<br />
| [[Jayapura (stad)|Jayapura]]<br />
| 323.000 km²<br />
| [[Engels]], [[Indonesisch]] en [[Papoeatalen]]<br />
| [[Indonesische roepia]]<br />
| +9<br />
| Onderdeel van [[Indonesië]]<br />
|}<br />
<br />
== Prehistorie ==<br />
{{Zie hoofdartikel|Prehistorie van Nieuw-Guinea}}<br />
<br />
== Nederlands-Nieuw-Guinea ==<br />
{{Zie hoofdartikel|Nederlands-Nieuw-Guinea}}<br />
Na de onafhankelijkheidsoorlog van Indonesië tussen [[1945]] en [[1949]] maakte het westelijk deel van Nieuw-Guinea tot 1962 als [[Nederlands-Nieuw-Guinea]] deel uit van het [[Koninkrijk der Nederlanden]] en was het het laatste restant van de Nederlandse koloniën in deze regio. In [[1956]] liet het [[Nederland]]s koloniaal gezag de [[Obano-opstand]] in het [[Wisselmeren]]gebied neerslaan door het [[Korps Mariniers]]. Hierbij vielen meer dan 100 doden.<br />
<br />
Tijdens de regeerperiode van de [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] president [[John F. Kennedy]] (1961-1963) intensiveerde Indonesië zijn campagne om Nieuw-Guinea in te lijven. De [[Verenigde Staten]] en de [[Verenigde Naties]] oefenden toenemende druk uit op Nederland om hieraan toe te geven.<br />
<br />
Als antwoord op de activiteit van gewapende Indonesische infiltranten en de dreiging van een Indonesische invasie stuurde Nederland in 1962 bijna 10.000 militairen naar Nederlands-Nieuw-Guinea. Uiteindelijk werd de kwestie door diplomatiek overleg opgelost. De Amerikaanse diplomaat [[Ellsworth Bunker]] ontwierp een vredesakkoord, dat op 15 augustus 1962 in New York werd ondertekend door Nederland, Indonesië en de Verenigde Naties ([[Akkoord van New York|Verdrag van New York]]).<br />
<br />
[[Bestand:Vlag voor Nieuw-Guinea-514742.webm|thumbtime=0:52|thumb|none|[[Polygoonjournaal|Bioscoopjournaal]] uit 1961. Fabricage van vlaggen voor Nieuw-Guinea in een vlaggenfabriek te [[Vlaardingen]].]]<br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Papoea's]]<br />
* [[Duits-Nieuw-Guinea]]<br />
* [[Brits-Nieuw-Guinea]]<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
<br />
[[Categorie:Nieuw-Guinea| ]][[Categorie:Verdeeld eiland]][[Categorie:Eiland in de Grote Oceaan]]</div>Colani