https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Paus_Paulus_IVPaus Paulus IV - Bewerkingsoverzicht2026-04-22T22:09:17ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Paus_Paulus_IV&diff=168259&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2025-05-12T08:08:45Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox paus<br />
| afbeelding = Pope Paul IV – Jacopino Conte (Manner), ca. 1560.jpg<br />
| naam = Paulus IV<br />
| echte naam = Giovanni Pietro Carafa<br />
| geboren = [[28 juni]] [[1476]]<br />
| overleden = [[18 augustus]] [[1559]]<br />
| voorganger = [[Paus Marcellus II|Marcellus II]]<br />
| paus = [[1555]]-[[1559]]<br />
| opvolger = [[Paus Pius IV|Pius IV]]<br />
| conclaaf = [[Conclaaf van 1555 (mei)]]<br />
}}<br />
<br />
'''Paus Paulus IV''', geboren als '''Giovanni Pietro Carafa''' ([[Capriglia Irpina]], [[28 juni]] [[1476]] – [[Vaticaanstad|Rome]], [[18 augustus]] [[1559]]), regeerde vanaf [[23 mei]] [[1555]] tot zijn dood als [[paus (hoofdbetekenis)|paus]] over de [[Rooms-Katholieke Kerk]] en over de [[Pauselijke Staat]].<br />
<br />
== Carrière ==<br />
Carafa stamde uit [[Napels (stad)|Napels]]. Hij werd [[bisschop]] van [[Chieti (stad)|Chieti]] (1505-1518) en [[aartsbisdom Brindisi|aartsbisschop van Brindisi]] (1518-1524). Met de [[heilige (christendom)|heilige]] [[Cajetanus van Thiene|Gaetano van Thiene]] richtte hij in 1524 de orde der [[Theatijnen]] op. Deze orde dankt haar naam aan de [[Latijn]]se benaming voor Chieti, ''Theate''. [[Paus Paulus III]] verhief hem tot [[kardinaal (geestelijke)|kardinaal]] en schakelde hem in bij de [[Inquisitie]]. Deze ontwikkelde onder hem een angstwekkende werkzaamheid. Ook kardinalen kregen er mee te maken zoals Sadoleto, [[Reginald Pole]] en Morone (zat van 1557-1559 in de gevangenis)<ref>{{Citeer boek|titel=Kerkgeschiedenis in kort bestek|auteur=August Franzen|taal=nl|uitgever=NV Boek- en Handelsdrukkerij Helmond (oorspr. Verlag Herder, Freiburg im Breisgau)|datum=1966|pagina's=245-246}}</ref>. Hij stelde in deze functie de [[Index librorum prohibitorum|Index]] van verboden boeken in. Van 1549 tot 1555 was hij [[aartsbisdom Napels|aartsbisschop van Napels]].<br />
<br />
== Maatregelen tegen joden ==<br />
Als paus weigerde hij het [[Concilie van Trente]] te heropenen. Met de bul "Cum nimis absurdum" legde hij de [[Joden]] een aantal beperkingen op. Zo mochten zij geen christenen onder hun clientèle hebben, geen christelijke vroedvrouwen in dienst hebben, niet in koetsen rijden. Zij werden van de uitoefening van bepaalde beroepen uitgesloten. Ten slotte moesten zij een gele hoed dragen en werden ze verplicht in [[Ghetto (Rome)|ghetto's]] te wonen. In 1556 leverde hij [[Marranen| Marranen-vluchtelingen]] uit Portugal (die zijn voorganger met rust had gelaten) over aan de Inquisitie. Vierentwintig mannen en een vrouw, die standvastig bleven, stierven op de brandstapel<ref>{{Citeer boek|titel=De laatste drie pausen en de joden|auteur=Pinchas Lapide|taal=nl|uitgever=W. de Haan, Hilversum, 1967|datum=30 november 2021|pagina's=83-84}}</ref>.<br />
<br />
== Oorlog met Filips II ==<br />
Na de abdicatie van [[keizer Karel V]] in 1556 werd het [[Habsburgse Rijk]] verdeeld tussen [[Filips II van Spanje]] en [[Keizer Ferdinand I (1503-1564)|Ferdinand I]] van het Duitse of [[Heilige Roomse Rijk]]. De focus van de oorlog tussen Frankrijk en het [[Habsburgse huis]] werd naar [[Vlaanderen]] verlegd. Het vredesbestand van vijf jaar tussen Frankrijk en Spanje, dat in februari 1556 was getekend, werd verbroken. Paulus IV was ontevreden met het bestand en drong er bij de Franse koning [[Hendrik II van Frankrijk|Hendrik II]] op aan de [[Pauselijke Staten]] bij te staan tijdens een invasie van het Spaanse [[Napels (stad)|Napels]]. op 7 september 1556 reageerde Filips II door preventief de Pauselijke Staten met 12.000 man binnen te vallen onder leiding van de [[Fernando Álvarez de Toledo|hertog van Alva]]. Franse troepen uit het noorden werden verslagen en gedwongen zich in augustus 1557 op [[Civitella]] terug te trekken. De Spanjaarden probeerden Rome te blokkeren door de [[Ostia (frazione)|haven van Ostia]] te bezetten, maar werden met een verrassingsaanval teruggedreven door de pauselijke legers. Toen de Franse troepen hen niet konden bijstaan, werden de pauselijke troepen verslagen. Het Spaanse leger naderde de omgeving van Rome. Uit angst voor een plundering van de stad, ging Paulus IV in op de eis van Alva, dat de Pauselijke Staten zich neutraal verklaarden. Volgens Karel V was de overeenkomst zelfs nog te gunstig voor de paus.<br />
<br />
== ''Super universas'' ==<br />
In 1559 kondigde hij een nieuwe indeling van de bisdommen af voor de [[Habsburgse Nederlanden]] met de bul [[Super universas]].<br />
<br />
Verder gaf hij de opdracht aan [[Daniele da Volterra]], die sindsdien spottend "il braghettone" (= "de broekenmaker") wordt genoemd, de naakte figuren uit [[Het laatste oordeel (Michelangelo)|Het laatste oordeel]] van [[Michelangelo Buonarroti|Michelangelo]] van [[schaamlap]]pen te voorzien.<br />
<br />
== Overlijden ==<br />
Niet populair bij het Romeinse volk wist iemand na zijn dood zijn standbeeld te tooien met een gele hoed.<br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Italiaanse Oorlog (1551-1559)]]<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
{{Bibliografische informatie}}<br />
{{Navigatie pausen}}<br />
{{Commonscat|Paulus IV}}<br />
<br />
[[Categorie:Aartsbisschop van Brindisi]]<br />
[[Categorie:Aartsbisschop van Napels]]<br />
[[Categorie:Bisschop van Porto-Santa Rufina]]<br />
[[Categorie:Paus|Paulus IV]]<br />
[[Categorie:Stichter van een religieuze orde of congregatie]]<br />
[[Categorie:Theatijnen]]<br />
[[Categorie:16e-eeuws bisschop]]</div>Colani