Colani: 1 versie geïmporteerd

2025-05-12T08:03:41Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox paus
| afbeelding = Pietro da Cortona - Portrait of Urban VIII (ca. 1624-1627) - Google Art Project - edited.jpg
| naam = Urbanus VIII
| echte naam = Maffeo Barberini
| geboren = april 1568
| overleden = 29 juli 1644
| voorganger = [[Paus Gregorius XV|Gregorius XV]]
| paus = 1623–1644
| opvolger = [[Paus Innocentius X|Innocentius X]]
| conclaaf = [[Conclaaf van 1623]]
| wapen = C o a Urbano VIII.svg
}}
'''Paus Urbanus VIII''', geboren als ''Maffeo Barberini'' ([[Florence (stad)|Florence]], [[5 april]] [[1568]] – [[Vaticaanstad|Rome]], [[29 juli]] [[1644]]) was paus van [[1623]] tot [[1644]].

Hij werd in [[1568]] geboren als telg van het belangrijke [[Florence (stad)|Florentijnse]] geslacht [[Barberini]]. Dankzij een invloedrijke oom, een [[apostolisch protonotaris]], maakte hij al jong promotie bij de pausen [[Paus Sixtus V|Sixtus V]] en [[Paus Gregorius XIV|Gregorius XIV]]. Onder [[paus Clemens VIII]] klom hij zelf op tot protonotaris en [[nuntius]] bij het Franse hof; [[paus Paulus V]] benoemde hem in een vergelijkbare functie, en vervolgens klom hij op tot [[kardinaal (geestelijke)|kardinaal]] en tot pauselijk [[pauselijk legaat|legaat]] naar [[Bologna (stad)|Bologna]]. Op 6 augustus [[1623]] werd hij gekozen tot opvolger van [[paus Gregorius XV]].

Zijn veelbewogen 21-jarige pontificaat viel in de [[Dertigjarige Oorlog]]. Het uiteindelijke resultaat van die grote worsteling werd grotendeels bepaald door Urbanus' beleid, dat niet zozeer gericht was op herstel van het katholicisme in Europa als wel op het bereiken van een machtsevenwicht dat zijn eigen onafhankelijkheid en wereldlijke macht in Italië ten goede kwam. In [[1631]] werd het [[hertogdom Urbino]] in de pauselijke staat ingelijfd,<ref>Zie voor de annexatie van Urbino: [[Francesco Maria II della Rovere]], laatste hertog van Urbino </ref> en in [[1627]], toen de directe mannelijke lijn van de [[Huis Gonzaga|Gonzagas]] in [[Mantua (stad)|Mantua]] uitstierf, pleitte hij voor opvolging door de hertog van [[Nivernais|Nevers]] om daarmee de aanspraak van de door hem gevreesde Habsburgers te dwarsbomen. Hij was de laatste paus die de pauselijke staat uitbreidde.

Hij versterkte [[Castelfranco Emilia]] aan de grens met Mantua. In Rome versterkte hij de Engelenburcht aanzienlijk.
Ten behoeve van de fabricage van kanonnen en voor decoratie van het Vaticaan (het baldakijn boven het pauselijke hoofdaltaar in de St. Pieter) werden de bronzen omlijstingen van de cassetten geplunderd uit het [[Pantheon (Rome)|Pantheon]], dat al sinds [[609]] een christelijke kerk was. Dit leidde tot de memorabele uitspraak ''quod non fecerunt barbari, fecerunt [[Barberini]],'' "wat de barbaren nalieten, wordt nu door de Barberini gedaan.’’ Hij richtte ook in het Vaticaan een arsenaal en in [[Tivoli (Italië)|Tivoli]] een wapenfabriek in. Hij versterkte de haven van [[Civitavecchia]].

Maatregelen van hem op kerkelijk en geestelijk gebied waren: verbetering van het [[missaal]] en het [[brevier]], regeling van het proces van [[heiligverklaring]], en veroordeling van het boek "Augustinus" van [[Cornelius Jansenius (bisschop van Ieper)|Cornelius Jansenius]].

Het was tijdens zijn pontificaat dat [[Galileo Galilei]] in [[1633]] naar Rome werd ontboden om zijn meningen te herroepen. Hij was ooit een studiegenoot geweest van Galilei en stond niet onwelwillend tegen de door Galilei gepropageerde [[heliocentrische theorie]] van [[Nicolaus Copernicus|Copernicus]], maar in [[1632]], na de publicatie van de Galiliei's [[Dialoog]], en onder zware druk van een aantal Spaanse kardinalen, liet hij Galilei vallen om verdere kritiek op zijn laksheid ten opzichte van de ketterij te voorkomen. Het proces diende vooral Urbanus VIII's politiek doel om sterker naar voren te komen als bestrijder van de ketterij, en was eerder symbolisch bedoeld. Galilei zwoer de leer van Copernicus af en werd in [[1633]] in de ban gedaan en tot levenslang huisarrest veroordeeld. Hij spendeerde anderzijds enorme bedragen uit de pauselijke middelen om veelzijdige geleerden als [[Athanasius Kircher]] naar Rome te halen.
Hij was ook een groot beschermheer der kunsten, waar schilders als [[Nicolas Poussin]] en [[Claude Lorrain]] van profiteerden.

Hij was een paus die op een grote schaal [[nepotisme]] praktiseerde: diverse leden van zijn familie werden dankzij hem enorm rijk, zodat zijn tijdgenoten de indruk kregen dat hij een Barberini-dynastie aan het instellen was.
Hij [[canonisatie|canoniseerde]] [[Elisabeth van Portugal]] en [[Andreas Corsini]] en vaardigde de [[Bul (document)|pauselijke bul]] uit met betrekking tot de canonisatie van [[Ignatius van Loyola]] en [[Franciscus Xaverius]], die al door zijn voorganger Gregorius XV gecanoniseerd waren. Urbanus VIII was een knap auteur van Latijnse poëzie; een collectie van Bijbelse parafrases en originele geestelijke liederen zijn veelvuldig herdrukt. Zijn dood op 29 juli [[1644]] schijnt verhaast te zijn door zijn verdriet over de gevolgen van de [[Oorlogen van Castro|Eerste Castro-oorlog]]. Deze oorlog was hij zelf begonnen tegen Odoardo Farnese, de hertog van Parma. Vanwege de kosten hiervan voor de stad Rome werd Urbanus VIII hierdoor uiterst impopulair. Tijdens zijn regering voerde hij niet minder dan 10 nieuwe belastingen in. Bij zijn overlijden werd zijn buste, die naast het Paleis van de Conservator op de [[Capitolijnse Heuvel]] stond, al snel vernield door een woedende menigte. Een alert optredende priester redde het beeld van Urbanus, dat tot de Jezuïeten behoorde, van eenzelfde lot.<ref>Ernesta Chinazzi, Sede Vacante per la morte del Papa Urbano VIII Barberini e conclave di Innocenzo X Pamfili, Rome, 1904, 13.</ref> Hij werd opgevolgd door [[paus Innocentius X]].

== Invloed van Urbanus VIII op de architectuur ==
Urbanus VIII zou ooit Bernini begroet hebben met de volgende woorden: “Het is voor u een groot geluk om de paus te mogen ontmoeten, maar het geluk is voor mij nog veel groter dat u, Bernini, leeft tijdens mijn pontificaat.”<ref>BORSI F., Franse vertaling: BAATSCH H., ''Le Bernin'', Fernand Hazan, Parijs, 1984.</ref> Het verduidelijkt meteen dat Bernini een grote rol speelde in de architecturale doeleinden van Urbanus VIII. Bernini kreeg zijn eerste grote opdrachten van de familie Barberini in het algemeen en in het bijzonder van Maffeo Barberini. Deze paus was erg opgetogen over de talenten van Bernini, omdat hij voortdurend de grenzen bewandelde van architectuur, beeldhouwkunst en schilderkunst. Urbanus VIII, in navolging van [[Paus Paulus V|Paulus V]], introduceerde hem zelfs als de nieuwe [[Michelangelo Buonarroti|Michelangelo]]. Een andere visie over het enthousiasme van Urbanus VIII voor Bernini is het feit dat deze architect op zijn jeugdige leeftijd nog erg beïnvloedbaar was (en nooit een formele architectuuropleiding genoten had). Dusdanig was hij makkelijk te overtuigen voor de zeer specifieke ambities die de paus voor ogen had.

Om zijn macht te etaleren maakte hij naast zijn acties op militair vlak ook gebruik van de architectuur, de schilderkunst en de beeldhouwkunst. Kort na zijn ambtsaanvaarding in 1623 zou hij opdracht geven tot voltooiing van de [[Sint-Pietersbasiliek]]. Verder liet hij een nieuwe muur rond de stad bouwen en stelt hij een programma op om een reeks bouwvallige vroeg-christelijke kerken te laten restaureren. Op stedelijk vlak voerde hij ook enkele wijzigingen door; hij zorgde er via straatdoorbraken voor dat er een zekere samenhang tussen prominente religieuze plaatsen kwam of paste deze plaatsen in in een grotere stedelijke context.

Zoals eerder gezegd, deed Urbanus VIII verwoede pogingen de kerkelijke macht te herstellen. In deze context moet de opdracht voor het ontwerpen van het [[Baldakijn van Bernini|baldakijn]] gezien worden. Deze overkapping zou de allures van het pantheon moeten overnemen, iets wat de paus wel erg expliciet liet overkomen, door brons van het Pantheon te roven (recent is gebleken dat dit brons enkel gebruikt is voor zijn ver doorgedreven wapenproductie). De keuze voor Bernini als architect was niet zo verrassend aangezien hij al voor het pontificaat van Urbanus VIII een bekende was bij de Barberini.

Daarnaast liet Urbanus VIII het niet na ook in het baldakijn het symbool van hemzelf en zijn familie – er zaten bijen in hun wapenschild - erin te verwerken. Dit is een rechtstreeks gevolg van het feit dat Urbanus VIII zelf ook deelnam aan het ontwerp van het baldakijn. Maar, meer dan zijn familie bevoorrechten, was het zijn doel om een blijvende stempel te kunnen drukken op de katholieke kerk. Met het baldakijn had hij dus zijn beoogde stempel behaald.

Naast het baldakijn gaf Urbanus ook de opdracht voor de [[Trevifontein]], die pas na zijn dood voltooid werd. Hij liet door Bernini en [[Carlo Maderno|Maderno]] ook voor zijn familie het [[Palazzo Barberini]] bouwen dat vandaag de dag nog steeds bekendstaat als een van de juweeltjes uit de barok. Maar om zijn projecten te kunnen financieren was Urbanus VIII genoodzaakt om belastingen te heffen, die de populariteit van hem en de katholieke kerk niet ten goede kwamen.

Voor Urbanus VIII was architectuur bedoeld om het volk te bedwelmen met zijn schoonheid, en de gelovigen hun geloof in de katholieke kerk te laten bevestigen.<ref>KIRWIN W.C.,'' Powers Matchles: the Pontificate of Urban VIII, the Baldachin and Gian Lorenzo Bernini'', Peter Lang, New York, 1997</ref> Het moest imponerend zijn en de kracht van de kerk en zijn paus etaleren.

{{Appendix}}
{{Navigatie pausen}}

[[Categorie:Paus|Urbanus VIII]]
[[Categorie:Barberini]]
[[Categorie:Persoon in de Dertigjarige Oorlog]]
[[Categorie:17e-eeuws bisschop]]

Paus Urbanus VIII - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd